နာရီျပင္ဆရာ၏အိမ္နီးခ်င္းေရးသူ- ဂ်ဴး

{၂၀၀၀ မာယာတြင္ ေဖာ္ျပၿပီး ျဖစ္ပါတယ္}

သာမန္အားျဖင့္ဆိုလွ်င္ေတာ့ နာရီတလံုးကို သူ မမုန္းတတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ ဤကိစၥမွာ ေတာ့ လြန္လြန္းသည္။
သူ ဤအိမ္သို႔ ေျပာင္းလာခါစကေတာ့ နာရီျပင္ဆရာႏွင့္ အိမ္ခ်င္း ကပ္လ်က္ျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ ဝမ္းသာေက်နပ္ခဲ့၏။ သူ႔မွာ မၾကာခဏ ပ်က္တတ္ေသာ စားပြဲတင္နာရီတလံုး ႐ွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ေနာက္ၿပီး နာရီျပင္ဆရာ၏ ဂုဏ္သိကၡာကိုလည္း သေဘာက် ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ နာရီျပင္ဆရာသည္ ဘဝတြင္ နာရီျပင္ျခင္းႏွင့္ ဘုရား႐ွိခိုး တရားစာ႐ြတ္ျခင္း မွတပါး မည္သည့္အလုပ္မွ် မလုပ္သူျဖစ္လိမ့္မည္။ သူေရာက္သြားတိုင္း နာရီတခုခုကို ကိုင္တြယ္ျပင္ဆင္လ်က္သား သို႔မဟုတ္ သားေရဖံုး ဘာသာေရး စာအုပ္တခုခု ကို ဖတ္လ်က္သား ေတြ႔ရသည္။

နာရီျပင္ဆရာက ျပႆနာ မျဖစ္ပါ။ သူ႔ နာရီမ်ားကသာ ျပႆနာ ျဖစ္ေန၏။
နာရီျပင္ဆရာ၏ အိမ္တြင္ စားပြဲတင္နာရီမ်ိဳးစံု၊ တိုင္ကပ္နာရီမ်ိဳးစံု ႐ွိသည္မွာ သဘာဝ က်ေသာ ျဖစ္ရပ္တခုဟု သူလက္ခံသည္။ သို႔ေသာ္ သူ႔အိမ္ႏွင့္ နာရီျပင္ဆရာအိမ္မွာ ျခံစည္း႐ိုး တလႊာသာျခားလ်က္ ဟိုဘက္ သည္ဘက္ကပ္ေနသည္က ဘယ္လိုမွ် ျပင္ဆင္၍မရေသာ တည္႐ွိမႈတခု ျဖစ္၏။ ထိုတည္႐ွိမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ သူ႔ဒုကၡမွာ သူအိပ္ေရး ပ်က္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
ဟိုဘက္အိမ္က နာရီမ်ားသည္ သူ႔ကို အႀကီးအက်ယ္ေတာ့ အေႏွာင့္အယွက္မေပးၾက။ သို႔ေသာ္ နာရီသံမ်ိဳးစံုၾကားေနရျခင္းသည္ ႏွစ္သံုးဆယ္ေက်ာ္ ဒုကၡေပးခဲ့ေသာ (သူ႔မိန္းမ၏) ေဟာက္သံထက္ပင္ ေႏွာင့္ယွက္ေလ့႐ွိသည္။ ထရံတခ်ပ္စီသာ ကာရံထားေသာေႀကာင့္ ဟိုဘက္ အိမ္မွနာရီသံမ်ားသည္ သူ႔အိမ္ထဲသို႔ အဆီးအတားမ႐ွိ ဝင္ေရာက္လာ၏။
ေရာက္ခါစတုန္းကဆိုလွ်င္ ေလးငါးညခန္႔ အိပ္ရာမွ ႏိုးႏိုးလာတတ္၏။ နာရီမ်ားသည္ တၿပိဳင္နက္ထည္း မျမည္ၾကပဲ တမိနစ္ သို႔မဟုတ္ မိနစ္ဝက္ျခားၿပီး ျမည္ၾကသျဖင့္ နာရီခုနစ္လံုး ႐ွစ္လံုး၏ ဆက္တိုက္ျမည္သံမွာ အသံ႐ွည္ႀကီး ျဖစ္ေနတာ့သည္။ သူဥာဏ္မီ သေလာက္ စဥ္းစားၾကည့္သမွ်ေတာ့ နာရီေတြအခ်ိန္မွန္လွ်င္၊ ၿပိဳင္တူ ျမည္ၾကလွ်င္ အၾကားအာ႐ံုကို ခဏပဲ ေႏွာင့္ယွက္ေပလိမ့္မည္။ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ သူ ေဆြးေႏြးၾကည့္ဖူးသည္။
'ခင္ဗ်ားနာရီေတြက ျပင္လက္စမို႔နဲ႔တူတယ္၊ မိနစ္နည္းနည္းျခားၿပီးထိုးၾကတယ္ဗ်၊ ဒါဟာ နာရီမမွန္တဲ့သေဘာမဟုတ္လား၊ တကယ္လို႔ စံေတာ္ခ်ိန္နဲ႔သာ ကိုက္ညီရင္....'
ထိုအခါ နာရီျပင္ဆရာက ကေလးတေယာက္ကို စိတ္႐ွည္လက္႐ွည္ ႐ွင္းျပေတာ့မည့္ မ်က္ႏွာေပးျဖင့္ ျပံဳး၏။
'မဟုတ္ေသးဘူးဗ်၊ က်ဳပ္အေနနဲ႔ ဘယ္နာရီက ဘယ္ေလာက္ အလုပ္လုပ္တယ္ဆိုတာ သိဖို႔လိုတယ္၊ က်ဳပ္က နာရီေတြရဲ႔ ထိုးသံကို ခြဲျခားၿပီးသိတယ္၊ အသံအေႏွးအျမန္ အတိုး အက်ယ္ေရာ နာရီအခ်ိန္မွန္ မမွန္ကိုေရာ အျမဲေစာင့္ၾကည့္ရတာကိုး၊ ဒီေတာ့ နာရီေတြကို တမင္ အခ်ိန္ျခားျပီး တိုက္ထားတယ္ေလ၊ ဒါမွ က်ဳပ္ ထိုင္ရာက ထမၾကည့္ပဲ ဘယ္နာရီက သံပတ္နည္းေနၿပီလဲ၊ ဘယ္နာရီက ဆံျခည္မေကာင္းဘူးလဲ၊ ဘယ္နာရီက ထိုးစက္မေကာင္း ဘူးလဲ ခြဲျခားၿပီး သိရမွာေပါ့'
ေသလိုက္ပါေတာ့ကြာ၊ ဘယ္ေလာက္ ယထာဘူတက်ေသာ ေႏွာင့္ယွက္မႈ တခုပါလိမ့္။ သူ ရယ္ေမာလ်က္ လက္ခံခဲ့ရသည္။
ေနာက္ပိုင္း လအနည္းငယ္မွာေတာ့ နာရီသံမ်ားႏွင့္ ေနသားတက် ျဖစ္သြားေလေတာ့ သည္။
နာရီသံမ်ားသည္ သူ႔အတြက္ သာယာေသာ အိပ္ရာဝင္ ဂီတသံစဥ္ မ်ားလို ျဖစ္လာ သည္။ ေလတိုက္ခတ္မႈ ႏႈန္းကိုလိုက္၍ နာရီသံ အတိုး အက်ယ္ ေျပာင္းလဲလာေသာအခါ ထိုအသံမ်ားသည္ သူ႔အတြက္ နားေထာင္၍ ခ်ိဳျမေသာဂီတသံျဖစ္လာ၏။
နာရီျပင္ဆရာႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္းျဖစ္ရျခင္းေၾကာင့္ ရ႐ွိလာေသာဒုကၡထဲတြင္ နာရီျပင္ဖို႔ လူႀကံဳေပးခံရျခင္းလည္း ပါဝင္၏။
လက္ပတ္နာရီလို၊ စားပြဲတင္နာရီလို ဝန္မက်ယ္လွေသာ နာရီမ်ိဳးဆိုလ်င္ ျပႆနာမျဖစ္ ေသာ္လည္း တိုင္ကပ္နာရီလို ႀကီးႀကီးမားမား ဝန္ထုပ္ ဝန္ပိုးမ်ိဳးက်ေတာ့သူ႔အေနႏွင့္ ကူညီဖို႔ ေတာ္ေတာ္စဥ္းစားရသည္။ သိပ္မရင္းႏွီးသူမ်ားဆိုလ်င္ေတာ့ အေၾကာင္းျပခ်က္တခုခုေပးကာ ခပ္ျပံဳး ျပဳံးျငင္းဆန္ႏိုင္၏။ သို႔ေသာ္ အလြန္ခင္မင္ရင္းႏီွးေသာ မိတ္ေဆြဆိုလ်င္ သူအားနာပါးနာ လက္ခံ၍ လူႀကံဳေပးပစၥည္းကို သယ္ယူလာရေတာ့သည္။(ကံအေၾကာင္း မလွစြာပင္ ဤ နာရီျပင္ဆရာသည္ ဤျမိဳ႔ေပၚတြင္ တိုင္ကပ္နာရီမ်ားကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ျခင္း၊ ေရာင္းဝယ္ျခင္း တို႔၌ အပိုင္ႏိုင္ အကၽြမ္းက်င္ဆံုး ျဖစ္ေနေပသည္။)
သူ ေနာက္ဆံုး သယ္ေပးခဲ့သည္မွာ အလြန္စိတ္ညစ္ညဴးဖြယ္ေကာင္းေသာ တိုင္ကပ္ နာရီတလံုး ျဖစ္သည္။ (ဤနာရီ၏ေနာက္တြင္ မည္သည့္ နာရီကိုမွ် လူႀကံဳအျဖစ္ မသယ္ရဲ ေတာ့ေပ။)
ထိုေန႔က သူ သယ္ခဲ့ေသာနာရီႀကီးမွာ အေတာ္ႀကီး၏။ သူ႔စိတ္ အထင္ေတာ့ နာရီ၏ အ႐ွည္မွာ ႏွစ္ေပခြဲေလာက္႐ွိမည္။ (တကယ္ေတာ့ နာရီႀကီးသည္ သံုးေပနီးပါး ႐ွိ၏။) နာရီ မ်က္ႏွာျပင္ ဒိုင္ခြက္က အဝိုင္းႀကီး၊ ဒိုင္ခြက္၏ ေဘးေဘာင္ကို ႐ွစ္နားညီ ဗဟုဂံပံုစံ ျဖစ္ေအာင္ သစ္သားျပား ကြပ္ထားသည္။ ဂဏန္းကြက္မ်ားမွာ ေရာမဂဏန္းမ်ား ျဖစ္သည္။ လက္တံ အ႐ွည္ႏွင့္ လက္တံ အတို(မိနစ္လက္တံႏွင့္ နာရီလက္တံ)မွာ ဗဟိုမွျပဳတ္က်ေနၿပီး နာရီ ဒိုင္ခြက္ႏွင့္ မွန္၏အၾကားတြင္ နာရီလႈပ္႐ွားတိုင္း တေဂ်ာက္ေဂ်ာက္ျမည္ေအာင္ ေနရာေ႐ြ႔လ်ား လ်က္ ႐ွိၾကသည္။ နာရီအိမ္ကေတာ့ ခ်ိန္သီးအိမ္အထိ တဆက္တည္းေလးေထာင့္ အ႐ွည္ႀကီး ျဖစ္ေနသည္။ အႏွစ္ႏွစ္အလလ မျပဳျပင္ မမြမ္းမံဘဲထားပံုမ်ိဳးျဖင့္ နာရီအိမ္ သစ္သားအေရာင္မွာ ခပ္မြဲမြဲျဖစ္ျပီး ဖုန္တက္ေနေသး၏။
ဤ ႀကီးမားလွေသာ နာရီကိုး႐ိုးကားရားႀကီးကို လူႀကံဳေပးလိုက္ေသာ မိတ္ေဆြအား သူ က်ိတ္၍ က်ိန္ဆဲမိလိုက္သည္မွာ အိမ္ျပန္ရာလမ္း၏ ခရီးတဝက္၌ ျဖစ္သည္။ ဂုန္ေလွ်ာ္အိတ္ အျဖဴျဖင့္ ေသေသသပ္သပ္ ထုပ္ပိုးခ်ည္ေႏွာင္ေပးလိုက္ေသာ နာရီႀကီးသည္ လူအ႐ႈပ္ဆံုး ေနရာ ျဖစ္ေသာ ႐ုပ္႐ွင္႐ံုေ႐ွ႔ေရာက္ေသာ္ အသံက်ယ္ေလာင္စြာ ထိုးေတာ့သည္။
ပထမေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္မထားေသာ အနီးကပ္ အသံႀကီးေၾကာင့္ သူလန္႔ဖ်ပ္သြား၏။ သို႔ေသာ္ ပထဆံုးအသံ မေပ်ာက္မီပင္ ဤနာရီႀကီးမွ ျဖစ္ရမည္ဟု သူသိလိုက္သည္။ အသံႀကီးက ႀကီးမားက်ယ္ေလာင္လွ၏။ ထို႔အျပင္ အက္ကြဲကြဲႀကီးျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္မွာ ညေန ၅ နာရီမခြဲမီ ၁ဝ မိနစ္ အလိုခန္႔ျဖစ္သည္။ ဘယ္လို နာရီအမ်ိဳးအစားမွ် အသံမ ျမည္သင့္သည့္အခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း သူအ့ံၾသတုန္လႈပ္သြားျခင္းျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ ဤနာရီႀကီး ပ်က္ေနေပသည္။
လက္ဖက္ရည္ဆိုင္မွလူမ်ား၊ ႐ုပ္႐ွင္႐ံုေ႐ွ႔မွ လူမ်ား၏ စိတ္ဝင္တစား အၾကည့္တို႔ေႀကာင့္ သူ႔မ်က္ႏွာ ပူေႏြးကာ ႐ွက္႐ြံ႔ သြားမိေလသည္။ သူဆြဲလာေသာ လက္ကိုင္ကြင္းတပ္ ဂုန္ေလွ်ာ္ အိတ္ အျဖဴႀကီးထဲတြင္ ဤနာရီႀကီးပါမွန္း မသိသူတို႔အဖို႔မူ ဤအသံသည္ ထူးဆန္းအံ့ၾသ ဖြယ္ရာ ျဖစ္ေန၏။ ထို႔ထက္ပို၍ ထူးဆန္းသည္မွာ သူေျခတလွမ္းလွမ္းတိုင္း နာရီႀကီးက ဒံုကနဲ အသံျမည္ေနျခင္းပင္ျဖစ္၏။ သူ ေခၽြးျပန္လာကာ ေယာင္မွားစြာ ေျခလွမ္းရပ္တန္႔လိုက္၏။ ထို အခ်ိန္တြင္ ခုႏွစ္ခ်က္ခန္႔ က်ယ္ေလာင္စြာ ေအာ္ျမည္ၿပီးေသာ နာရီသံသည္ ရပ္တန္႔သြားသည္။
'အင္း....ဒါဟာ ငါ့ေျခလွမ္း လႈပ္႐ွားမႈေၾကာင့္ အထဲကစက္ေတြ ကေျပာင္းကျပန္ ျဖစ္ သြားတာမ်ားလား' ဟု သူ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေၾကာင္ေတာင္ေတာင္ ေတြးမိသြား၏။ ေ႐ွ႔ဆက္ ၿပီးလွမ္းလိုက္လွ်င္ ဒါႀကီးက ထပ္ျပီး ျမည္ဦးမလား။
ထိုအခ်ိန္တြင္ သူ ေျခတလွမ္းလွမ္းဖို႔ ေတာ္ေတာ္စဥ္းစားယူရ၏။ လူအားလံုး သူ႔အား ဝိုင္းၾကည့္ေနသည္ဟူေသာ မလံုမလဲအေတြးျဖင့္ သူ စိတ္က်ဥ္းက်ပ္လွ်က္ ႐ွိသည္။
အိုကြာ.....ငါေျခလွမ္းလွမ္းလို႔ နာရီျမည္ေတာ့ေရာ ဘာျဖစ္ေသးလဲ။ နာရီတလံုးဟာ သူျမည္ခ်င္တဲ့အခ်ိန္မွာ အသံျမည္ခြင့္႐ွိတာပဲ။ ညေန ၅ နာရီေပမယ့္ ခုႏွစ္ခ်က္ထိုးေတာ့ ဘာျဖစ္ေသးလဲ။ ႐ွစ္ခ်က္ထိုးေတာ့ေရာ ဘာျဖစ္ေသးလဲ။ အခုလို ရပ္လိုက္တာကမွ လူေတြအတြက္ စိတ္ဝင္စားစရာျဖစ္ေနဦးမယ္။
သူ အားတင္း၍ ေျခလွမ္း စတင္လွမ္းသည္။
ထိုအခ်ိန္မွာပင္ ဒံုကနဲက်ယ္ေလာင္ေသာ ထိုးသံေပၚလာ၏။ သူ ထူပူ တုန္လႈပ္သြားကာ ေျခလွမ္းတုန္႔ကနဲ ရပ္ပစ္လိုက္၏။ ထိုအခ်ိန္မွာပင္ နာရီသံကလည္း ရပ္သြားျပန္ေလသည္။ ေနာက္ထပ္ေျခလွမ္းလွ်င္ ျမည္ဦးမလား မသိ။ မျဖစ္ဘူး။ ဒီနာရီသံရပ္သြားေအာင္ လုပ္ဖို႔ တနည္းနည္းေတာ့႐ွိရမယ္။
သူသည္ သက္မဲ့နာရီတလံုးကို လွည့္ျဖားရန္ အၾကံရသြား၏။ ထို႔ေနာက္ ဂုန္ေလွ်ာ္ အိတ္ကိုဖြင့္ကာ အထဲမွ ဧရာမနာရီႀကီးကို ခဲခဲယဥ္းယဥ္း ထုတ္ယူလိုက္၏။ ထို႔ေနာက္နာရီ၏ ခ်ိန္သီးအိမ္က အေပၚေရာက္ျပီး နာရီမ်က္ႏွာျပင္ဝိုင္းက ေအာက္ေရာက္သြားေအာင္ နာရီကိုေဇာက္ထိုး ထည့္ပစ္လိုက္၏။ အထဲမွာ ထည့္ထားေသာ ေၾကးခ်ိန္သီးအျပားဝိုင္းႀကီး ၏ လႈပ္ခတ္တိုက္ခတ္သံ ခဏၾကားရျပီးေနာက္ အသံၿငိမ္သြားသည္။
ကိုင္း.....ဒီအထဲက စက္ေတြေျပာင္းျပန္ျဖစ္ကုန္ျပီ။ ဒါႀကီးလည္း အသံ ျမည္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။
သူသည္ ေဇာက္ထိုးဆြဲထားေသာ နာရီႀကီးကိုငံု႔မၾကည့္ရဲဘဲ ေျခလွမ္းကို စတင္လွမ္း လိုက္ေလသည္။ သူေလးငါးလွမ္းခန္႔ လွမ္းလိုက္ၿပီးခ်ိန္မွာပင္ က်ယ္ေလာင္ေသာျမည္သံသည္ ဆက္တိုက္ ေပၚလာေလေတာ့သည္။ သူ႔မ်က္ႏွာ ႐ႈံ႔မဲ့သြားၿပီးေနာက္ တေယာက္တည္း ႐ွက္ရယ္ ရယ္ မိေတာ့၏။
ထိုနာရီကေပးေသာဒုကၡသည္ ဤအခ်ိန္ ကတည္းက စတင္ခဲ့ေပသည္။ သူသည္ ပင္စင္ယူၿပီးကတည္းက နံနက္ ၇ နာရီမွ ညေန ၅နာရီ အထိ ၿမိဳ႔ထဲက စည္ပင္သာယာ ေစ်းႀကီးတြင္ ကုန္ေျခာက္ဆိုင္ သြားဖြင့္ေရာင္းေနသူ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဤနာရီသည္သူ႔အား ညက်မွ ဒုကၡေပးေလသည္။
အျခား နာရီေပါင္းမ်ားစြာ၏ ျမည္သံထိုးသံႏွင့္ သူရင္းႏီွးကြၽမ္းဝင္ျပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း ဤ နာရီႀကီး၏ အသံကိုေတာ့ သူဘယ္လိုမွ သည္းညည္း ခံ၍မရ။ နာရီျပင္ဆရာႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္း ျဖစ္ၿပီးကတည္းက နာရီေပါင္းမ်ားစြာ၏ ထိုးသံကို သူၾကားဖူးလွၿပီ။ ဤနာရီေလာက္ ေအာက္ကလိအာသံမ်ိဳး တခါမွမၾကားဖူးေပ။
နာရီျပင္ဆရာ၏ အိမ္႐ွိ အခ်ိဳ႔နာရီမ်ားသည္ ဒင္.....ဒင္ ဟုအသံျမည္၏။ အခ်ိဳ႔က ေဒါင္.....ေဒါင္ဟု အသံျမည္၏။ တခ်ိဳ႔က တိန္....တိန္ ဟုအသံ ခပ္ေသးေသး ျမည္၏။ သံစံုနာရီ မ်ားလည္း႐ွိသည္။ ဂီတသံလို အသံ အနိမ္႔အျမင့္ျဖင့္ ေတာ္ေတာ္ နားေထာင္ေကာင္းလွသည္။ သို႔ေသာ္ ဤနာရီက်ေတာ့ ဒံုခနဲ အသံျမည္၏။ ျမည္ပံုကလည္းတမ်ိဳး။ ဒံုဟူေသာ အသံ၏ေနာက္တြင္ ဂ်ရစ္ ဂ်ရစ္ ဟူေသာတုန္သံတခု ပါေသး၏။ သူေတာ့ ဤနာရီသံၾကားလ်င္ သြားက်ိန္းလွသည္။ ဘယ္ႏိုင္ငံကမ်ား ဤနာရီမ်ိဳး တီထြင္လိုက္ပါလိမ့္။ အသံကေတာ့ ေတာ္ေတာ္မာန္ထန္ၿပီး က်ယ္ေလာင္သည္။ ေတာ္႐ံုေသြးေၾကာင္သူဆိုလ်င္ တိတ္ဆိတ္ေသာ ညမွာ ထိုအသံေၾကာင့္ ႏွလံုးတုန္ ရင္ခုန္သြားႏိုင္၏။
သူသည္ ဤနာရီႀကီးကို နာရီျပင္ဆရာအား ကိုယ္စားအပ္ေပးၿပီးသည့္ေနာက္ တပတ္တိတိ ဘယ္လိုမွ် ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္ အိပ္မေပ်ာ္ေတာ့ေခ်။

••••

တညေနမွာ သူ၏ သစ္ပင္မ်ား ေရေလာင္းေပါင္းျမက္သင္ခ်ိန္ကို ဖ်က္၍ နာရီျပင္ ဆရာ၏အိမ္သို႔ သူ ကူးသြားလိုက္၏။
သူ႔အား အသံျဖင့္ႏွိပ္စက္ေနေသးေသာ သူမွတ္မိေနသည့္ နာရီႀကီးမွာ အားလံုးထဲတြင္ အႀကီးဆံုး၊ နံရံတြင္မားမားႀကီး ခ်ိတ္လ်က္႐ွိ၏။ နာရီအိမ္ သစ္သားမွာ အၫုိရင့္ေရာင္ ေဆးသုတ္ထားၿပီး ဒိုင္ခြက္ကလည္း ျဖဴေဖြးကာ သစ္လြင္ေတာက္ပေန၏။ အင္း.... ဒါႀကီးကို ျပင္ဆင္ မြမ္းမံၿပီး ၿပီေပါ့။
'ေနေကာင္းရဲ႔လားဗ်'
နာရီျပင္ဆရာသည္ သူ႔ကိုေတြ႔တိုင္း ေနေကာင္းရဲ႔လားဟု ပဋိသႏၶာရ စကားျဖင့္ ႏႈတ္ဆက္ေလ့႐ွိေသာ္လည္း ဤအိမ္ေျပာင္းၿပီးမွ သူတခါမွ် မဖ်ားနာဖူးမွန္း နာရီျပင္ဆရာ သိပါသည္။
'ေကာင္းပါတယ္ဗ်ာ'
ည အိပ္မေပ်ာ္တာတခုပဲ ဟု သူဆက္ေျပာခ်င္ေသးေသာ္လည္း ေျပာမထြက္ေပ။ သူက ဟိုဘက္အိမ္ကေန အိပ္ေရးပ်က္ေနရလွ်င္ နာရီျပင္ဆရာအဖို႔ မည္သို႔႐ွိမည္နည္းဟု ကိုယ္ခ်င္းစာလိုက္ေသာေႀကာင့္ ျဖစ္သည္။
'ဟိုနာရီႀကီးက အသံေတာ္ေတာ္က်ယ္တယ္ေနာ္' ဟု သူ စကား စလိုက္ေသာအခါ နာရီျပင္ဆရာက ဂုဏ္ယူဝင့္ႂကြားဟန္ျဖင့္ ေခါင္းညိတ္၏။
'ေအးဗ်၊ ခင္ဗ်ားသယ္လာတဲ့ နာရီႀကီးေလ၊ သူ႔ထိုးစက္ သံေခ်ာင္းေတြက ေတာ္ေတာ္ သန္ၿပီး တုတ္တယ္ဗ်၊ အသံမာတာေပါ့ဗ်ာ'
'အဲဒါ ဘယ္ႏိုင္ငံက လုပ္တာလဲ'
နာရီမ်ားကို သိတ္စိတ္မဝင္စားသူ သူ႔ထံမွ ဤေမးခြန္းကို ၾကားရေသာအခါ နာရီျပင္ဆရာက မ်က္ခံုးပင့္ၾကည့္ကာ သေဘာက်သြားဟန္ တူပါသည္။
'အေမရိကန္ေပါ့ဗ်ာ'
အံ့ၾသစရာပါပဲ။ သူသည္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ယခင္က အလြန္ အထင္ႀကီး ခဲ့သည္။ ယခုေတာ့ တိုင္ကပ္နာရီတလံုးေႀကာင့္ အေမရိကန္ နာမည္ပ်က္ရေပေတာ့မည္။ အင္းေလ...... ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာၿပီး ေနာက္ ဤနာရီသည္ နဂိုက ပစၥည္းခ်ည္း မည္သို႔ျဖစ္ ႏိုင္မည္နည္း။ ျမန္မာျပည္တြင္ ျပဳလုပ္ဖန္တီး၍ ျပင္ဆင္ ထည့္သြင္းေသာပစၥည္းေရာ မျဖစ္ႏိုင္ ဘူးလား။
'စက္ေသာမ (Set Thomas) အမ်ိဳးအစားဗ်၊ သိပ္ေကာင္း တယ္၊ ခိုင္တယ္၊ ဟိုတုန္းက နာမည္ႀကီးေပါ့ဗ်ာ၊ ေ႐ႊေစ်း အစိတ္တုန္းက ငါးဆယ္ေပးရတဲ့ နာရီအမ်ိဳးအစားဗ်'
ဤ နာရီျပင္ဆရာ၏အက်င့္မွာ သူ႔နာရီမ်ား (သို႔မဟုတ္) သူကိုင္တြယ္ ျပင္ဆင္ရေသာ နာရီမ်ားကို တန္ဖိုးေျပာျပတိုင္း ယခင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက ေ႐ႊတက်ပ္သား ေစ်းျဖင့္ႏိႈင္းယွဥ္ ေလ့႐ွိသည္။
'ေဟာဟို ခင္ဗ်ားေနာက္က နာရီကိုၾကည့္၊ အဲဒါ ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံက လုပ္တာ'
သူ႔ေနာက္လွည့္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ သူ႔ေနာက္နံရံမွာ မင္းဂြတ္သီးေရာင္ ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ႏုႏု ေလးေထာင့္နာရီတလံုးကို ျမင္ရသည္။
'သိပ္ အသံသာတဲ့ နာရီ၊ က်ဳပ္ကိုင္ဖူးသမွ် သံစံုနာရီေတြထဲမွာေတာ့ အေကာင္းဆံုးပဲ'
နာရီဒိုင္ခြက္ မ်က္ႏွာျပင္မွာ ေငြေရာင္ျဖစ္ျပီး ေမာင္ကိုႏွင့္ညီမ်ားဟု ခံ့ထည္ေသာ ျမန္မာစာလံုး ပါသည္။
'ေမာင္ကို ဟုတ္လား၊ ဂ်ာမဏီဆိုဗ်'
'ေအးေလ၊ ဒါက ျမန္မာႏိုင္ငံေရာက္မွေရးတဲ့ နာမည္ျဖစ္မွာေပါ့၊ ဂ်ာမဏီကုမၸဏီနဲ႔ ဆက္သြယ္ေပးတဲ့ ျမန္မာကုမၸဏီနာမည္ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ မယ္ေလ၊ တကယ္ေတာ့ ဒီနာရီရဲ႔ စက္မွာ ဂ်ာမဏီလို႔ေရးထားတာပဲ'
သူ သိပ္ႏွစ္သက္ေသာ သံစံုတီးခတ္မႈမွာ ဤနာရီမွျဖစ္လိမ့္မည္ဟု သူမွန္းဆၾကည့္မိ၏။ ခ်ိန္သီးအိမ္၏ ေ႐ွ႔မွန္က ထုေကာင္းၿပီး ေ႐ွးက ၾကည့္မွန္ျပဳလုပ္ေသာ ႏိုင္ငံျခားမွန္ အမ်ိဳး အစားဟု ထင္သည္။ အထဲက ခ်ိန္သီးမွာ သတၱဳေရာင္လက္ေနၿပီး ျဖည္းေလးစြာ လႊဲယမ္းေန၏။
'ဒီေကာင္က ၁၅ မိနစ္တခါထိုးတာေလ'
ေသခ်ာသည္။ သူအႏွစ္သက္ဆံုးနာရီမွာ ဤနာရီျဖစ္ေပသည္။
'ဘယ္သူ႔နာရီလဲဗ်'
'က်ဳပ္ဝယ္ထားလိုက္တာဗ်၊ ႏွစ္ႏွစ္ ႐ွိၿပီ၊ ကိုးရာနဲ႔ဝယ္ထား လိုက္တာ'
သူအံ့ၾသသြား၏။ ပံုစံခပ္ေဟာင္းေဟာင္း ေ႐ွးတိုင္ကပ္နာရီတလံုး။ ကိုးရာတန္ဘိုး႐ွိမွန္း သူမသိခဲ့ေပ။
'ေစ်းမ်ားလွခ်ည္လား'
ထိုအခါနာရီျပင္ဆရာက သေဘာက်စြာရယ္၏။
'အဲဒီနာရီကို ႏွစ္ေထာင္နဲ႔ လာဝယ္တဲ့သူ႐ွိတယ္၊ က်ဳပ္မေရာင္းဘူး၊ သံစံုနာရီခ်င္းယွဥ္ ရင္လည္း သူကသာတယ္၊ ဒီေကာင့္အသံက ခုေခတ္ ဂ်ပန္သံစံုနာရီထိုးသံေတြလို ကလက္ တက္တက္ မဟုတ္ဘူး၊ ခံ့ညားတယ္'
သူတအံ့တၾသျပံဳးမိသည္။
'ခုခ်ိန္ထိ ႏွစ္ႏွစ္႐ွိၿပီ၊ တခါမွ ျပန္မျပင္ရေသးဘူး၊ သူ႔ထိုးစက္ေခ်ာင္းေတြက ေၾကးေခ်ာင္း ေတြေလ၊ သံေခ်ာင္းမဟုတ္ဘူး၊ သံေခ်းမတက္ဘူး၊ အက္သံမပါဘူး လိုဏ္သံေပါက္ျပီး ၾကည္လင္ေနတယ္၊ ေ႐ႊေစ်းအစိတ္တုန္းက တရာ့အစိတ္ေပးရတဲ့ နာရီပဲဥစၥာ၊ ခင္ဗ်ားစဥ္းစား ၾကည့္ေလ.... အခု ေ႐ႊေစ်းနဲ႔မ်ား တြက္ၾကည့္လိုက္စမ္းပါဦး၊ ဘယ္ေလာက္အဖိုးတန္သလဲဆို တာ'
ဤလူသည္ လ်င္ျမန္စြာ ေျပာင္းလဲတိုးတက္လာေသာ စက္မႈသိပၸံ ပညာကို ထည့္တြက္ဟန္မတူေပ။
ဤကိစၥထက္အေရးႀကီးသည္မွာ အသံက်ယ္ေလာင္လြန္းလွေသာ အေမရိကန္နာရီႀကီး ၏ ျပႆနာျဖစ္သည္။
'အဲဒီ အေမရိကန္ႀကီးေကာ ျပင္ၿပီးသြားၿပီလား၊ ျပန္ယူရင္ေတာ့ သူ႔ဟာသူ လာယူပါေစ ဗ်ာ၊ ကၽြန္ေတာ္ အဲဒါႀကီးနဲ႔ ေနာက္တႀကိမ္ လမ္းမွာ ဒုကၡမေရာက္ခ်င္ဘူး'
ထိုအခါ နာရီျပင္ဆရာက ျပံဳး၏။
'က်ဳပ္ အဲဒီနာရီကို ဝယ္လိုက္ျပီဗ်၊ ျပင္ခ မတတ္ႏိုင္လို႔ ေငြလဲလို ေနလို႔ဆိုၿပီး တေန႔ကပဲ က်ဳပ္ကို အၿပီးေရာင္းသြားတယ္ေလ၊ ၾကည့္စမ္းပါဦးဗ်ာ.... ဘယ္ေလာက္ ႀကီးမားခံ့ညား လိုက္သလဲလို႔'
'ျမတ္စြာဘုရား'
လက္စသတ္ေတာ့ ဤနာရီသံ၏ ဒုကၡကို သူတသက္လံုး ခံစားေနရေတာ့မွာပါလား၊ သူလံုးဝစကားမေျပာႏိုင္ပဲ ငိုင္က်သြားေတာ့သည္။
ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ဤအေမရိကန္နာရီႀကီးသည္ သူ႔အား ညစဥ္ အေႏွာင့္အယွက္ေပး ေလသည္။ ဒီအသံႀကီးနဲ႔ နာရီျပင္ဆရာ ဘယ့္ႏွယ့္ လုပ္ၿပီး အိပ္ေပ်ာ္ပါလိမ့္မလဲ။ အင္းေလ... သူက ၇ဝ ေက်ာ္ အဘိုးႀကီးပဲ၊ နားေလးေနတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တာေပါ့။ ဤနာရီသံကေတာ့ သူတို႔ တရပ္ကြက္လံုး နာရီထၾကည့္စရာမလိုေအာင္ အသံျမည္လွသည္။ မႏၱေလးၿမိဳ႔ေတာ္ခန္းမမွ နာရီထိုးသံလို သာယာေသာဂီတသံ ဆိုလွ်င္ေတာ့ ေျပာစရာမ႐ွိပါ။ ယခုေတာ့ အက္ကြဲသံႀကီး ဒံုကနဲျမည္ၿပီးတိုင္း ေနာက္ဆက္တြဲ ဂ်ရစ္ ဂ်ရစ္ အသံႀကီးမွာ သူ႔အား သြားက်ိန္းေစေပသည္။
ရက္မွလသို႔ ခ်ဥ္းကပ္လာသည့္တိုင္ေအာင္ သူ႔အား ဤနာရီက အေႏွာင့္အယွက္ ေပးဆဲ။ သူအိပ္ေရးမဝပဲ ႏိုးလာရေပါင္း မ်ားလာေသာအခါသူ မလႈပ္႐ွားခ်င္သလိုလို၊ ေညာင္းညာနာက်င္သလိုလို၊ မူးေဝေနာက္ က်ိသလိုလို ျဖစ္လာသည္။ မၾကာခဏ ေဆးခန္း သြားျပၿပီး ေဆးထိုးခံရသည္။
'အဲဒီ နာရီႀကီးကို ခင္ဗ်ားျပန္ေရာင္းမယ္ေရာ စိတ္ကူးေသးလား'
'ဟာ..... ေရာင္းမွာေပါ့ဗ်ာ၊ က်ဳပ္အတြက္ ေဟာဟို သံစံုနာရီ ႐ွိေနရင္ ၿပီးေရာ'
သို႔ေသာ္ ဤမွ် ႀကီးမားေလးလံေသာ ပံုစံခပ္တံုးတံုး နာရီၾကီးကို အသံမၾကားရဘဲနဲ႔ ေတာင္ ဝယ္ခ်င္သူ႐ွိမွာမဟုတ္ဟု သူေလာင္းရဲသည္။
သူထင္သည့္အတိုင္းပင္ ဤနာရီႀကီးသည္ နာရီျပင္ဆရာ၏ အိမ္တြင္ မားမားႀကီး ခ်ိတ္ထားခံရဆဲ၊ ညစဥ္ ဝတၱရားအျဖစ္ သူ႔အား ေလးလံေသာ ေစာင္ျခံဳထဲအထိ အသံေႀကာင္ ႀကီးျဖင့္ ေႏွာင့္ယွက္ဆဲသာျဖစ္သည္။ ၾကာေတာ့ နာရီႀကီးကို သူ ခါးခါးသီးသီး မုန္းတီးလာ သည္။
ေနစမ္းပါဦး၊ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ေျဖ႐ွင္းရန္နည္း တခုခုေတာ့ ႐ွိရမွာေပါ့။ အေကာင္းဆံုးနည္းမွာ ဤနာရီႀကီးကို ႐ိုက္ခြဲဖ်က္ဆီးပစ္ဖို႔ပဲ သူစိတ္ေပါက္ေပါက္ျဖင့္ ေတြးမိ ေသးသည္။
ထိုးစက္သံေခ်ာင္းေတြက သန္မာျပီးတုတ္တယ္ဆိုပဲ၊ အဲဒါေတြကို ေပ်ာ့တဲ့သံေခ်ာင္း ခပ္ေသးေသးျဖင့္ လဲခိုင္းရလွ်င္ ေကာင္းမည္။ သို႔ေသာ္ ဤကိစၥသည္ သူ႔အဖို႔ေတာ့ သူမ်ား ကိုယ္ေရးကိုယ္တာထဲ ဝင္စြက္ျခင္းသာျဖစ္သည္။ ဒါဟာ သူ႔နာရီမွ မဟုတ္ဘဲ။
သို႔မဟုတ္ သံေခ်ာင္းကို လာထုေသာ (ေၾကးသတၱဳျဖင့္ျပဳလုပ္သည့္) တူကေလးကို အသံသိပ္မက်ယ္ေအာင္လုပ္တဲ့နည္း ႐ွိခ်င္႐ွိမွာေပါ့။ ဥပမာ-တူကေလးကို သေဘၤာ ေဆးသုတ္ျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ စကၠဴပတ္ျခင္း၊ ထို႔ေနာက္ သူ႔အေတြးသူ သေဘာက်စြာ အသံထြက္ ရယ္လိုက္မိ၏။ မဟုတ္ေသးပါဘူးေလ။
တိုင္ကပ္နာရီတလံုးမွာ စက္ႏွစ္မ်ိဳးပါမွန္း သူသိသည္။ နာရီသြားေသာစက္၊ နာရီထိုးေသာစက္ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ နာရီကို သံပတ္ေပးလွ်င္ နာရီျပင္ဆရာသည္ ဒိုင္ခြက္ ေအာက္မွ အေပါက္ႏွစ္ေပါက္ထဲသို႔ ေသာ့တံျဖင့္ ထိုးသြင္းလွည့္ယူ၍ သံပတ္ေပးတာ ျမင္္ဖူးသည္။ ထိုးစက္သံပတ္ကုန္လွ်င္ နာရီသံ ႀကားရေတာ့မွာမဟုတ္ဘူး။ ဤအခ်က္က ေသခ်ာသည္။ သူေပ်ာ္႐ႊင္သြား၏။ သို႔ေသာ္.....
ေနာက္ဆံုးတြင္ သူသည္ တခုတည္းေသာ နည္းလမ္းကိုသာ စဥ္းစား၍ ရ၏။
'ခင္ဗ်ားနာရီကို ဘယ္ေလာက္ရရင္ ေရာင္းမလဲဗ်..... ဟင္'
နာရီျပင္ဆရာက သူ႔ကိုတအံ့တၾသေမာ့ၾကည့္ကာ
'ခင္ဗ်ား လိုခ်င္လို႔လား' ဟုေမးသည္။
'ေအးဗ်ာ'
သူ႔အသံမွာ အားနည္းလွသည္ကို နာရီျပင္ဆရာက ဂ႐ုထားမိဟန္ မတူပါ။ အားရပါးရ ျပံဳးရယ္လွ်က္ လက္ဖဝါးႏွစ္ဖက္ကို ေက်နပ္စြာပြတ္သပ္ကာ ေခါင္းတဆတ္ဆတ္ညိတ္ ေလသည္။
'ခင္ဗ်ားယူရင္ေတာ့ ေလွ်ာ့ေပးမွာေပါ့ဗ်ာ၊ ႏွစ္ရာ့ငါးဆယ္ပဲ ေပးပါ'
ေတာ္ပါေသးရဲ႔၊ ေ႐ႊေစ်းအေၾကာင္းမေျပာေပလို႔။ သူစိတ္သက္သာရာ ရသြားသည္။ ေငြႏွစ္ရာ့ငါးဆယ္မွာ ေနာက္ထပ္ေဆးခန္း ၅ ခါ သြားရလွ်င္ ကုန္မွာပဲ။ ဤနာရီကို ဝယ္ယူလိုက္ ျခင္းအားျဖင့္ ေဆးခန္းသြားရမည့္ ဒုကၡမွ လြတ္ေျမာက္လွ်င္ သူ႔အတြက္ေတာ့ ေက်နပ္ႏွစ္သိမ့္ ဖြယ္ရာ ျဖစ္ေပသည္။
'ခင္ဗ်ား အိမ္နံရံမွာ က်ဳပ္လိုက္ၿပီး ခ်ိတ္ေပးပါ့မယ္၊ တခါတေလ နာရီေတြက ခ်ိတ္ပံု ဟန္မက်ရင္ မသြားခ်င္ဘူးဗ်၊ ေဒါင္လိုက္တည့္တည့္ မဟုတ္ပဲ နည္းနည္းေစာင္းသြားရင္ စက္မမွန္ခ်င္ဘူး'
ေက်းဇူးႀကီးမားလွပါသည္။ သို႔ေသာ္ဤကိစၥမွာ သူ႔အတြက္ အေရး မႀကီးလွပါ။
'ထိုးစက္သံပတ္က ဘယ္ဥစၥာလဲဗ်'
'ေဟာဒီဘက္က ဟာေပါ့၊ ခင္ဗ်ား တခါသံပတ္ေပးထားၿပီးရင္ တပတ္ေလာက္ အနည္းဆံုးေမ့ထားလို႔ရတယ္၊ သူ႔သံပတ္က ေအာ္ရီဂ်င္နယ္ေတြ၊ အက္ရာဆက္ရာ ဘာမွမ႐ွိ ဘူး၊ သန္သလားမေမးနဲ႔'
နာရီျပင္ဆရာသည္ သံပတ္ေပးပံု ေပးနည္းကအစ အေသအခ်ာ ျပသသြား၏။
သူသည္ နာရီသံပတ္ကို ဂ႐ုတစိုက္ေပး၏။ ထိုသို႔ သံပတ္ေပးရာတြင္ သြားစက္သံပတ္ ကိုသာ ေပးလ်က္ ထိုးစက္သံပတ္ကို အျမဲတမ္း ခ်န္လွပ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ နာရီသည္ လံုးဝ မထိုးေတာ့ေခ်။ ဤသို႔ျဖင့္ နာရီကို ဝယ္ယူၿပီး တပတ္အၾကာတြင္ သူ သက္ေတာင့္သက္သာ အိပ္ေပ်ာ္သြား ေသာအက်င့္ကို ျပန္လည္ရ႐ွိလာခဲ့သည္။
သူ႔ဘဝတြင္ သူမုန္းတီးေသာ အရာဝတၳဳတခုကို အပိုင္ဝယ္ယူ ပစ္လိုက္ျခင္းမွာ ဤတႀကိမ္သာ ႐ွိေသးသည္။

ဂ်ဴး

စစ္တုရင္ခုံႏွင့္ စစ္တုရင္႐ုပ္မ်ား(အာဖဂန္နစၥတန္၊ ၁၉ ရာစု- ၂၀ ရာစု)ဘာသာျပန္သူ - အုတ္လွငယ္(ျမသန္းတင့္)

[ႏြယ္နီမဂၢဇင္းတြင္ 'အုတ္လွငယ္' ကေလာင္အမည္ျဖင့္ ဆရာျမသန္းတင့္ ေရးခဲ့တဲ့ ကမၻာ့သမိုင္းအျမင္ ေဆာင္းပါးမ်ားကို စုစည္းတင္ျပသည့္ 'သမိုင္းေၾကးမံု' စာအုပ္မွ ကူးယူျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။]

၁၉ ရာစုႏွစ္တုန္းက အလယ္ပိုင္း အာ႐ွတိုက္ကို စိုးမိုးရန္အတြက္ ဂရိတ္ၿဗိတိန္ ႏွင့္ ဇာဘုရင္ ႐ု႐ွားတို႔သည္ အာဖဂန္နစၥတန္တြင္ အျပင္းအထန္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းတိုက္ပြဲကို ႐ုဒ္ယတ္ကစ္ပလင္းက 'မဟာ ကစားပြဲႀကီး' ဟု အမည္ေပးခဲ့သည္။ ယေန႔ေခတ္ ကစားသူမ်ား ျဖစ္သည့္ အင္အားႀကီးႏိုင္ငံမ်ား၏ လက္ထက္တြင္မူ အာဖဂန္နစၥတန္မွ မဟာကစားပြဲႀကီးသည္ အၿပီးသတ္ပြဲကို ကစားေနၿပီဟု ယူဆရသည္။ ယခုပြဲတြင္မူ ယခင္က ကစားခဲ့သူမ်ားသည္ ေဘးသို႔ေရာက္သြားကာ ပြဲၾကည့္ပရိသတ္မ်ား ျဖစ္ေနေလၿပီ။ သူတို႔သည္ ကစားပြဲကို စိုးရိမ္တႀကီးျဖင့္ ၾကည့္ေနၾကသည္။ ယခုပြဲတြင္ ပါ၀င္ကစားသူမ်ားမွာ တခါက စစ္တုရင္႐ုပ္မ်ား ျဖစ္ခဲ့သည့္ အာဖဂန္ လူမ်ိဳးမ်ားကိုယ္တိုင္ ျဖစ္သည္။
ကစ္ပလင္း၏ ေခတ္တုန္းကမူ ဂရိတ္ၿဗိတိန္သည္ မိမိတို႔ အုပ္စိုးသည့္ အိႏိၵယ ပထ၀ီတိုက္ငယ္ကို ၀င္ရာ တံခါးေပါက္ျဖစ္သည့္ အာဖဂန္နစၥတန္ျပည္၏ ကိုင္ဘာေတာင္ၾကားကို ႐ု႐ွတို႔လက္သို႔ မက်ေစရန္ စစ္ပြဲ ႏွစ္ပြဲကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ဖူးသည္။ စစ္ေအးေခတ္တြင္မူ ၀ါ႐ွင္တန္ႏွင့္ ေမာ္စကိုတို႔သည္ တတိယကမၻာ့ႏိုင္ငံတခုျဖစ္ေသာ အာဖဂန္နစၥတန္တြင္ လာ၍ အားၿပိဳင္ေနၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ဆိုဗီယက္တို႔၏ ႐ုပ္ေသး႐ုပ္ ျဖစ္ေသာ နာဂ်ီဘူလာ အစိုးရျပဳတ္က်သြားသည္ႏွင့္အတူ တတိယကမၻာတြင္ ျဖစ္ေနေသာ ဆိုဗီယက္ႏွင့္ အေမရိကန္တို႔၏ စစ္ေအးတိုက္ပြဲ တပြဲသည္ အဆံုးသတ္သြားခဲ့ေလၿပီ။
မည္သည့္ဘက္က ၾကည့္ၾကည့္ အေမရိကန္တို႔ အဖို႔မူ ၀မ္းသာစရာပင္ ျဖစ္သည္။ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္တုန္းက ႐ု႐ွားသည္ အာဖဂန္နစၥတန္႐ွိ ကြန္ျမဴနစ္အစိုးရကို ေထာက္ခံရန္အတြက္ အာဖဂန္နစၥတန္ကို ၀င္ေရာက္ သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က သမၼတ ကာတာသည္ စိတ္ဆိုးမာန္ဆိုး ကန္႔ကြက္သည့္အေနျဖင့္ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္ ေမာ္စကို အိုလံပစ္ပြဲေတာ္ကို သပိတ္ေမွာက္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္မွစ၍ ၀ါ႐ွင္တန္သည္ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၂၀၀၀ တန္ဖိုး႐ွိသည့္ လက္နက္ ခဲယမ္းမီးေက်ာက္မ်ားကို အာဖဂန္နစၥတန္႐ွိ မူဂ်ာဟစ္ဒင္ သူပုန္အစု အသီးသီးသို႔ ေထာက္ပံ့ခဲ့သည္။ မူဂ်ာဟစ္ဒင္ သူပုန္အစုမ်ားသို႔ သမၼတကာတာလက္ထက္က ေပးပို႔ခဲ့ေသာ ေထာက္ပံ့မႈတန္ဖိုး မွာ သန္းသံုးဆယ္ဖိုးခန္႔သာ ႐ွိေသာ္လည္း သမၼတေရဂင္ လက္ထက္သို႔ ေရာက္သည့္အခါတြင္ ပခံုးေထာက္၍ ပစ္ရသည့္ စတင္းဂါးဒံုးက်ည္မ်ား အပါအ၀င္ လက္နက္ခဲယမ္းမီးေက်ာက္ အေျမာက္အျမားကို ေအာတိုက္ပို႔ေပး ခဲ့သည္။ အာဖဂန္သူပုန္မ်ားသည္ ထို စတင္းဂါးဒံုးက်ည္မ်ားျဖင့္ ဆိုဗီယက္အစိုးရ ေလယာဥ္ေပါင္း ၂၅၀ တို႔ကို ပစ္ခ်ႏိုင္ခဲ့သည္။
နာဂ်ီဘူလာ ျပဳတ္က်သြားၿပီးေနာက္ အစၥလာမ္ အစိုးရအဖြဲ႔ တက္လာသည့္အခါတြင္ ေနာက္လွမ္းရမည့္ ေျခလွမ္းမ်ားမွာ နည္းနည္းေတာ့ ႐ႈတ္ေထြးသည္။ ၀ါ႐ွင္တန္သည္ နာဂ်ီဘူလာ ျပဳတ္က်သြားသည္ကို ၀မ္းသာသည္။ သို႔ရာတြင္ ေမာ္စကိုႏွင့္ မိမိတို႔ႏွစ္ဦး (၀ါ႐ွင္တန္ႏွင့္ ေမာ္စကို) တို႔ အာဖဂန္နစၥတန္႐ွိ သူပုန္ အစုစုအသီးသီးထံသို႔ လက္နက္တင္ပို႔ ေထာက္ပ့့ံျခင္းမျပဳရန္ သေဘာတူၿပီးေနာက္တြင္မူ ၀ါ႐ွင္တန္သည္ မူဂ်ာဟစ္ဒင္ အစုမ်ားေပၚတြင္ ၾသဇာမေညာင္းေတာ့ဘဲ ျဖစ္လာကာ သူပုန္အုပ္စုအခ်င္းခ်င္း တိုက္ခိုက္ၾကမည့္ အာဏာလုပြဲႀကီးကို စိုးရိမ္ေနခဲ့သည္။ (ေနာက္ပိုင္းတြင္ သူပုန္ အုပ္စုခ်င္း တိုက္ပြဲမ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့သည္) အထူးသျဖင့္ အလယ္အလတ္က်သူ မာဆြတ္ႏွင့္ ျပင္းထန္သူ ဟက္မာတီယာတို႔၏ အစုႏွစ္ခုၾကားတြင္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြါးလာမည္ကို စိုးရိမ္ခဲ့သည္။ (ေနာင္တြင္လည္း စိုးရိမ္ခဲ့သည့္အတိုင္း တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြါးလာခဲ့သည္) နာဂ်ီဘူလာ ျပဳတ္က်သြားသည့္အခါတြင္ ၀ါ႐ွင္တန္႐ွိ ေျပာေရး႐ွိသူက 'သင္တို႔တြင္ အာဏာလဟာနယ္ႀကီးတခု ျဖစ္သြားသည္။ ပရမ္းပတာမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာႏိုင္သည္။ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား မျဖစ္ပါေစႏွင့္' ဟု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့သည္။
သို႔ရာတြင္ အာဖဂန္နစၥတန္သည္ မ်ားစြာ ကံမေကာင္းလွပါ။ ကာဘူး ၿမိဳ႔သိမ္းတိုက္ပြဲသည္ ေသြးထြက္သံယို မ်ားလွပါသည္။ အယ္လဇျႏၵား ဘုရင္ျဖစ္ေစ၊ ဂ်င္ဂ်စ္ခန္ ျဖစ္ေစ၊ ဆိုဗီယက္တပ္မေတာ္ ျဖစ္ေစ၊ မည္မွ် အင္အားႀကီးေသာ စစ္တပ္ကိုမဆို အာဖဂန္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ခုခံ တိုက္ခိုက္မည္သာ ျဖစ္ပါသည္။
'အာဖဂန္ လူမ်ိဳးေတြဟာ ဘယ္လိုရန္သူမ်ိဳးကိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ခုခံတိုက္ခိုက္တဲ့ တိုက္ခိုက္ေရးသမားေတြ ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ဟာ ႏိုင္ငံျခား က်ဴးေက်ာ္သူ မွန္သမွ်ကို အေသအလဲ တိုက္ၾကတယ္။ ေနာင္ေတာ့ သူတို႔အခ်င္းခ်င္းလည္း ျပန္တိုက္ၾကတာပဲ' ဟု ကာဘူးတြင္ အေမရိကန္ သံအမတ္ လုပ္ခဲ့သည္ ေရာဘတ္နယူးမင္းက ေျပာခဲ့ဖူးသည္။
အာဖဂန္နစၥတန္ ႏိုင္ငံသည္ လူမ်ိဳးစုေတြ ေရာေႏွာေနထိုင္သည့္ တိုင္းျပည္ျဖစ္သည္။ အကယ္၍သာ ယခုကဲ့သို႔ အစုခ်င္း ေရ႐ွည္ တိုက္ခိုက္ေနပါက အာဖဂန္နစၥတန္တြင္ ေနာက္ထပ္ 'ေဘာ္လကန္ ဇာတ္သြင္းမႈ' ေတြ ျဖစ္ပြါးလာမည္ကို ၀ါ႐ွင္တန္က စိုးရိမ္ေနသည္။ ဘလူခ်ီ လူမ်ိဳးစုမ်ားသည္ အီရန္ႏွင့္ ပါကစၥတန္ ႏိုင္ငံမ်ားအတြင္းသို႔ စိမ့္၀င္ အံက်လာေနၾကသည္။ ပထန္လူမ်ိဳးစုမ်ားသည္ ပါကစၥတန္အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းသို႔ စိမ့္၀င္လာေနၾကသည္။ တားဂ်စ္ႏွင့္ ဥဇဘက္ လူမ်ိဳးစုမ်ားသည္ ယခင္ ဆိုဗီယက္ ယူနီယံအတြင္းသို႔ ကူးလူး ေနၾကသည္။ သို႔ျဖင့္ အာ႐ွအလယ္ပိုင္းတြင္ မၿငိမ္သက္မႈမ်ား ေပၚေပါက္လာႏိုင္သည္။ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒ မ႐ွိသည့္ ေနာက္တြင္ အစၥလာမ္သည္ အေရးႀကီးသည့္ ျပႆနာတရပ္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ နယ္စပ္တြင္႐ွိေသာ မ်ိဳးတူစု အခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္မႈ႐ွိၿပီး ေနာက္ထပ္ ႏိုင္ငံေရး ေပါင္းစည္းမႈ အသစ္မ်ား ျဖစ္ မျဖစ္ ဆိုသည္ကိုလည္း မည္သူမွ် မေျပာႏိုင္ေသး။
'ပဲေစ့ တေစ့ေတာ့ က်သြားတာပဲဗ်၊ အဲဒီ ပဲေစ့က ဘယ္ေလာက္ အပင္ႀကီးႀကီး ေပါက္လာမယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ မေျပာႏိုင္ေသးဘူး' ဟု ႏိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ကာနက္ဂ်ီ ရန္ပံုေငြဌာနမွ လူမ်ိဳးစုေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူတဦး ျဖစ္သည့္ ေပါဂိုဘယ္က ေျပာသည္။
သို႔ျဖင့္ အာဖဂန္ အင္အားစု အသီးသီးတို႔သည္ သူတို႔ႏိုင္ငံကို တစုတည္း ေပါင္းစည္းရန္ ႀကိဳးစားလ်က္ ႐ွိၾကပါသည္။ ကာဘူး ၿမိဳ႔ျပင္ဘက္တြင္ သူတို႔သည္ ယခင္က အစိုးရ စစ္သားမ်ား၊ ျပည္သူ႔စစ္မ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အာဏာလႊဲေျပာင္းရန္ စကားေျပာေနၾကေသာ္လည္း ကာဘူးၿမိဳ႔ အတြင္းတြင္မူ ေဒါသတႀကီးျဖင့္ ရန္ျဖစ္ေနၾကသည္။ (ေနာင္တြင္ လက္နက္ကိုင္ တိုက္ခိုက္လာခဲ့ၾကသည္) "အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံဟာ မကူးစက္ဘဲေနမယ့္ ေရာဂါမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး" ဟု အေ႐ွ႔အလယ္ပိုင္းေရးရာ ကၽြင္းက်င္သူတဦးက ေျပာခဲ့သည္။
တိုင္းျပည္ အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာ ကြဲလွ်င္ မည္မွ်အေျခအေနဆိုးႏိုင္ေၾကာင္းကို ႐ွည္႐ွည္ေ၀းေ၀း ၾကည့္႐ႈစရာ မလိုပါ။ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္က အာဖဂန္နစၥတန္တြင္ ဆိုဗီယက္တို႔ ေထာက္ခံသည့္ အာဏာသိမ္းပြဲ ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။ ေနာက္ လအနည္းအၾကာတြင္ အီရန္မွ ႐ွားဘုရင္ ျပဳတ္က်သြားခဲ့သည္။ တီဟီရန္တြင္ အေနာက္တိုင္း ဆန္႔က်င္သူမ်ားက အေမရိကန္သံ႐ံုးကို စီးနင္း တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုေန႔မွာပင္ ကာဘူးတြင္ ႐ွိသည့္ အေမရိကန္ သံအမတ္ အေဒၚဒတ္ကို ကားေပၚမွ ဆြဲခ်ကာ သတ္ပစ္လိုက္ၾကသည္။
ယခုအခ်ိန္တြင္ ပထ၀ီ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနသည္ ပို၍ ႐ႈတ္ေထြးလာခဲ့သည္။ အာ႐ွတိုက္ အလယ္ပိုင္းတြင္ ဆိုဗီယက္ ယူနီယံသည္ မ႐ွိေတာ့။ သို႔ရာတြင္ မတည္ၿငိမ္ေသာ အစၥလာမ္ အာ႐ွအလယ္ပိုင္းႏွင့္ အေ႐ွ႔အလယ္ပိုင္း ေဒသသည္ ယမ္းအိုးႀကီး ျဖစ္လာႏိုင္သည္။
အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံ စည္းလံုး ညီညြတ္ေရးသည္ အားလံုး၏ အက်ိဳးျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ စည္းလံုး ညီညြတ္မႈ ရရန္မွာ သိပ္လြယ္သည့္ ကိစၥမဟုတ္ပါ။ ၁၃ ႏွစ္ၾကာ ျဖစ္ခဲ့သည့္ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲ ဒဏ္ရာ ဒဏ္ခ်က္ကလည္း ေၾကာက္စရာ ေကာင္းပါသည္။ လူေပါင္း တသန္း ေသခဲ့ၿပီး ေက်း႐ြာအားလံုး၏ သံုးပံုတပံု ပ်က္စီးခဲ့ရပါသည္။ လမ္းမ်ား ပ်က္စီးခဲ့ရပါသည္။ စိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ကုန္ထုတ္လုပ္ေရးတို႔ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရပါသည္။
အာဖဂန္နစၥတန္သည္ စစ္တုရင္ခံုတခံု ျဖစ္သည္။ ယခင္က ထိုခံုတြင္ စစ္တုရင္သမားမ်ား ကစားခဲ့ၾကသည္။ ယခု ထိုခံုတြင္ စစ္တုရင္႐ုပ္ေတြ ကိုယ္တိုင္ ကစားေနေလၿပီ။

ရည္ညႊန္း။ Time, May, 11, 1992.

အုတ္လွငယ္ (ျမသန္းတင့္)
[ႏြယ္နီမဂၢဇင္း၊ ၁၉၉၂၊ ဒီဇင္ဘာ]

ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္ေရးသူ-ျမလူ

[ ၁၃၆၇ ၀ါဆိုလဆန္း ၂ရက္၊ 2005 July 7 ထုတ၊္ မာယာက ျပန္လည္ ကူးယူေဖာ္ျပပါတယ္]



လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္က ျဖစ္၏။ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ ကို ေရာက္ေရာက္ခ်င္း မိတ္ေဆြ အဂၤလိပ္လင္မယား ပထမဆံုး လိုက္ပို႔သည့္ ေနရာကို ယခုထိ အမွတ္ထင္ထင္ ႐ွိေနသည္။ ယင္းကား အျခားမဟုတ္။ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ က သခႋ်ဳင္းတခု ျဖစ္၏။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဧည့္သည္ကို ခရီးေရာက္မဆိုက္ သခႋ်ဳင္းအလည္အပတ္ လိုက္ပို႔ေလ့မ႐ွိ။ မိတ္ေဆြအဂၤလိပ္လင္မယားကမူ ေရာက္ေစခ်င္လြန္း၍ ထင္၏။ ထိုသခႋ်ဳင္းသို႔ တကူးတကန္႔ကို လိုက္ပို႔၏။ သူ႔ဓေလ့ကို ေလးစားေပမဲ့ စိတ္ထဲတြင္ အေတာ္ ကေလးေတာ့ ကသိကေအာက္ ျဖစ္မိ၏။ ျမန္မာတဦးပီပီ သခႋ်ဳင္းကို သြားေရာက္လည္ပတ္ ထိုက္သည့္ ေနရာဟု လက္ခံရန္ ၀န္ေလးေနသည္။

မၾကာခင္ လန္ဒန္ေျမာက္ပိုင္း႐ွိ သခႋ်ဳင္းသို႔ ေရာက္၏။ စင္စစ္ ထိုသခႋ်ဳင္းမွာ သာမည သခႋ်ဳင္း မဟုတ္။ မတ္၀ါဒ တီထြင္ခဲ့သူ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ကြန္ျမဴနစ္စနစ္ဖခင္ႀကီး ကားလ္မတ္ Karl Marx (၁၈၁၈-၁၈၈၃)ကို ျမွဳပ္ႏွံထားရာ သမိုင္း၀င္ ဟိုင္းဂိတ္ Highgate သုသာန္ျဖစ္၏။ ကားလ္မတ္ေခါင္းခ် ရာ သုသာန္ျဖစ္၍လည္း ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္မွာ ပို၍ ထင္႐ွား၏။ လာေရာက္လည္ပတ္သူလည္း မ်ား၏။ ကားလ္မတ္အုတ္ဂူကိုၾကည့္ရင္း ေစာေစာက ကသိကေအာက္အေတြးေတြ ဘယ္ေရာက္သြားမွန္းမသိ။
ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံဖြား ကားလ္မတ္၏ ဂုဏ္ပုဒ္ေတြကို ကမၻာ့စာနယ္ဇင္းေတြက ေဖာ္ျပရာ၌ ဂ်ာမန္ ေတြး ေခၚ႐ွင္ႀကီး၊ လူမွဳပညာ႐ွင္ႀကီး၊ သမိုင္းပညာ႐ွင္ႀကီး၊ ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒ ပညာ႐ွင္ႀကီး စသျဖင့္ ေဖာ္ျပေလ့႐ွိ၏။ စင္စစ္ ကားလ္မတ္သည္ ၁၉ရာစုတြင္ ေပၚေပါက္ခဲ့သည့္ ၾသဇာႀကီးမားေသာ ဆို႐ွယ္လစ္ေတြးေခၚ႐ွင္ႀကီးလည္း ျဖစ္၏။
သို႔ေသာ္ ကားလ္မတ္၏ ဘ၀ဇာတ္သိမ္းပိုင္းမွာ မလွ။ ဥေရာပက ႏွင္ထုတ္ခံရၿပီးေနာက္ လန္ဒန္တြင္ အေျခခ်ရင္း သူ႔မိသားစုႏွင့္အတူ ကြယ္လြန္ခ်ိန္ထိ ႐ုန္းကန္ခဲ့ရသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ပရပ္႐ွား အာဏာပိုင္ေတြကလည္း ကားလ္မတ္ကို လက္မခံဘို႔ ျဗိတိသွ်အာဏာပိုင္ေတြကို ဖိအားေပး၏။ သို႔ေသာ္ ျဗိတိသွ်၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဂၽြန္ရပ္ဆဲ John Russel က အဆိုပါဖိအားေပးမွဳကို လက္မခံ။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဂၽြန္ရပ္ဆဲမွာ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္ကို ယံုၾကည္သူ ျဖစ္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ကားလ္မတ္၏ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္ကို တန္ဘိုးထား၏။ ကားလ္မတ္ကို သူ႔အေတြးအေခၚ ၾသဇာႀကီးမွန္း သိလ်က္နဲ႔ လန္ဒန္တြင္ ေနခြင့္ေပးခဲ့သည္။ အာဂ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္၏။
ကားလ္မတ္ကို ျမွဳပ္ႏွံသည့္ေနရာမွာ သူ႔အရင္ ၁၅ လေစာကြယ္လြန္သည့္ ဇနီးသည္ ဂ်ယ္နီကို ျမွဳပ္ႏွံသည့္ ေနရာပင္ျဖစ္၏။ ၁၈၈၃ ခု မတ္လ ၁၇ ရက္ တြင္ ကားလ္မတ္ကို ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္၌ သျဂႋဳလ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္၏။ အုတ္ဂူထက္မွ ကားလ္မတ္၏ ေခါင္းပိုင္းပံုတူ႐ုပ္ထုကို ၾကည့္ရင္း ကားလ္မတ္စ်ာ ပနတြင္ ေျပာခဲ့သည့္ ဖရက္ဒရစ္အိန္ဂ်ယ္၏ မိန္႔ခြန္းတပိုင္းတစကို ၾကားေယာင္မိ၏။
ဖရက္ဒရစ္အိန္ဂ်ယ္မွာ ကားလ္မတ္၏ သူငယ္ခ်င္းလဲျဖစ္ ႏိုင္ငံေရး လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္လည္း ျဖစ္သည့္အျပင္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒကို ကားလ္မတ္ႏွင္အတူ စတင္ေတြ႔႐ွိခဲ့သူ ဂ်ာမန္ဆို႐ွယ္လစ္တဦးလည္း ျဖစ္၏။ သူ႔စ်ာပနမိန္႔ခြန္း၌ မတ္၏ေလ့လာေတြ႔႐ွိခ်က္ေတြကို ျဗိတိသွ် သဘာ၀ေဗဒပညာ႐ွင္ႀကီး ခ်ားလ္စ္ဒါ၀င္၏ လုပ္ရပ္ေတြႏွင့္ ႏွိဳင္းယွဥ္အမႊန္းတင္ထား၏။
"ဒါ၀င္က ေအာ္ဂဲနစ္သဘာ၀နိယာမ ဒါမွမဟုတ္ ဖြံ႔ျဖိဳးမွဳနိယာမတရားကို ႐ွာေဖြေတြ႔႐ွိခဲ့သလို မတ္ကလဲ လူ႔သမိုင္းဖြံ႔ျဖိဳးမွဳတရားကို ေတြ႔႐ွိခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္...မတ္ဟာ သူ႔ေခတ္မွာ အမုန္းအခံရဆံုး အသေရပ်က္ေအာင္ အေျပာအခံရဆံုး ပုဂၢိဳလ္လဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရေတြက သူ႔ကို ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပး တယ္။ ေခါင္းပံုျဖတ္ ဘူဇြာလူတန္းစားက သူ႔ထက္ငါ မတ္အေၾကာင္း မေကာင္းေျပာၾကတယ္... ဒါေပမယ့္ သူကြယ္လြန္ေတာ့ သန္းခ်ီတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးအလုပ္သမားေတြရဲ႔ ေလးစာမွဳ ျမတ္ႏိုးမွဳကို ခံရတယ္။ မတ္ကိုဆန္႔က်င္သူေတြ မ်ားေကာင္းမ်ားေပမယ့္ ပုဂၢိဳလ္ေရးမေက်နပ္တဲ့ ရန္သူရယ္လို႔ သူ႔မွာ မ႐ွိဘူးဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္ရဲရဲေျပာ၀ံ့ပါတယ္" စသျဖင့္ အိန္ဂ်ယ္က ေျပာခဲ့၏။
လန္ဒန္ၿမိဳ႔က သမိုင္း၀င္ ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္တြင္ ျမွဳပ္ႏွံထားသူမ်ားအနက္ ကားလ္မတ္အျပင္ အျခားထင္႐ွားသည့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြလည္း ပါ၏။ စာပို႔တံဆိပ္ေခါင္း စတင္တည္ထြင္ခဲ့သူ ဆာ႐ိုးလန္းေဟး Sir Rowland Hill (၁၇၉၅-၁၈၇၉)၊ စာေရးဆရာမႀကီး ေဂ်ာ့အီးလီေယာ့ George Eliot (၁၈၁၉-၁၈၈၀) သိပၸံပညာ႐ွင္ႀကီး မိုက္ကယ္ဖာရာေဒး Michael Faraday (၁၇၉၁-၁၈၆၇) စသည့္ပုဂၢိဳလ္ေတြ ျဖစ္၏။ တခ်ိန္က စာေတြႏွင့္သာ ရင္းႏွီးခြင့္ရခဲ့သည့္ ထိုသမိုင္း၀င္ ပုဂၢိဳလ္အားလံုးကို တေပါင္းတည္း တေနရာ ထည္းတြင္ ေတြ႔လိုက္ရေတာ့ မိမိကိုယ္ကို မိမိမယံုႏိုင္။ သုသာန္ကို လည္ပတ္ရက်ိဳးနပ္ၿပီဟုပင္ ေသြးနထင္ေရာက္မိ၏။
အဂၤလိပ္သိပၸံပညာ႐ွင္ႀကီး မိုက္ကယ္ဖာရာေဒဆိုလ်င္ အထက္တန္းေက်ာင္းသားဘ၀ ကတည္းက ရင္းႏွီးခဲ့သူ ျဖစ္၏။ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္ထုတ္ေပးသည့္ ဒိုင္နမိုကို စတင္တီထြင္သူ အဂၤလိပ္သိပၸံပညာ႐ွင္ႀကီး အျဖစ္ ထင္႐ွား၏။ ေဂ်ာ့ အီးလီေယာ့ ဆိုလ်င္ The Mill on the Floss (၁၈၆၀)၊ Silas Marner (၁၈၆၁)၊ Middle March (၁၈၆၂) စသည့္ ၀တၳဳမ်ားႏွင့္ ေၾကာ္ၾကားခဲ့သည့္ အဂၤလိပ္စာေရးဆရာမႀကီး ျဖစ္၏။ အမည္ရင္းမွာ Mary Ann Evans ျဖစ္၏။ Silas Marner ဆိုလ်င္ ေက်ာင္းသံုးအျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တခိ်န္က ျပဌာန္းခဲ့ဘူးသျဖင့္ လူသိမ်ားသည့္ ၀တၳဳ ျဖစ္၏။ ယေန႔ေခတ္ စာပို႔စနစ္ အေၾကာင္းေျပာမည္ဆိုလ်င္လည္း ဆာ႐ိုးလန္းေဟးကို ခ်န္ထား၍ မရ။ ဆာ႐ိုးလန္းေဟးမွာ စာပို႔ တဆိပ္ ေခါင္း စတင္တီထြင္သူအျဖစ္ ထင္႐ွား၏။




တြက္ၾကည့္လ်င္ စာေရးဆရာမႀကီး ေဂ်ာ့အီးလီေယာ့က ကားလ္မတ္ထက္ သံုးႏွစ္ေစာ ကြယ္လြန္ ၏။ ဆာ႐ိုးလန္းေဟးက ကားလ္မတ္ထက္ ေလးႏွစ္ေစာ ကြယ္လြန္၏။ မိုက္ကယ္ဖာရာေဒးက ကားလ္မတ္ထက္ ၁၆ ႏွစ္ေစာ ကြယ္လြန္၏။ ထိုသူတို႔အနက္ ကားလ္မတ္သည္ ျမန္မာတို႔ႏွင့္ အရင္းႏွီး ဆံုး ျဖစ္မည္ထင္၏။ အထူးသျဖင့္ ကားလ္မတ္၏ အေတြးအေခၚ အယူအဆကို အနည္းႏွင့္အမ်ား ဆိုသလို ဖတ္ဖူးေလ့လာဖူးသူေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ မ်ား၏။
ခုေတာ့ အဂၤလိပ္သိပၸံပညာ႐ွင္ႀကီး မိုက္ကယ္ဖာရာေဒးကို သူကြယ္လြန္ၿပီး ၁၂၆ ႏွစ္႐ွိမွ ေတြ႔ခြင့္ၾကံဳ ရ၏။ ဂ်ာမန္ေတြးေခၚပညာ႐ွင္ႀကီး ကားလ္မတ္ကိုလည္း သူကြယ္လြန္ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၁၁၀ ႐ွိမွ ေတြ႔ခြင့္ရ၏။ သို႔ေသာ္ အဆိုပါ ပညာ႐ွင္ေတြႏွင့္ ေတြ႔ရခ်ိန္တြင္ကား စကားေျပာခြင့္ မရေတာ့။ သူတို႔ အုတ္ဂူေ႐ွ႔မွာ ေျခစံုရပ္ရင္း ေရာက္တတ္ရာရာသာ ေတြးခြင့္ရေတာ့၏။
စင္စစ္ သခႋ်ဳင္းသည္ သခ်ႋဳင္းသာ ျဖစ္၏။ ဆင္တဲ၀ေခ်ာင္းထိပ္က သခ်ႋဳင္းသည္လည္း သခ်ႋဳင္းသာ ျဖစ္၏။ လန္ဒန္က ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္လည္း သခ်ႋဳင္းသာျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ ဆင္တဲ၀ေခ်ာင္းထိပ္က သခ်ႋဳင္းကို လူေတြ လာမလည္ၾက။ ဟိုင္းဂိတ္လို သခ်ႋဳင္းကိုမွ ဘာေၾကာင့္ လူေတြ လာေရာက္လည္ ပတ္ေနရသလဲ ေမးစရာ ႐ွိ၏။ ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္မွာ ထင္႐ွားသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ျမွဳပ္ႏွံထား၍ ျဖစ္၏။
ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္က ထင္႐ွားသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ အသက္႐ွင္စဥ္က လူ႔ေလာကအတြက္ ကမၻာေက်ာ္ေအာင္ စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ခဲ့သူေတြ ျဖစ္၏။ အဆိုပါ ပုဂၢိဳလ္မ်ားတြင္ အသက္႐ွင္ စဥ္က အားထုတ္ခဲ့သည့္ လံု႔လႏွင့္ ေစတနာမွာလည္း တဦးတေယာက္အတြက္ ရည္႐ြယ္အားထုတ္ခဲ့ သည္ မဟုတ္။ လူ႔ေလာကအတြက္ ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကသူေတြခ်ည္းသာ ျဖစ္၏။ အထူးသျဖင့္ ကားလ္မတ္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးဆိုလ်င္ သူ႔ႏိုင္ငံေရးအယူအဆ အေတြးအေခၚကို ေထာက္ခံသူ ႐ွိသလို ဆန္႔က်င္သူလည္း ႐ွိ၏။ သို႔ေသာ္ ထိုအခ်က္က အဓိက မဟုတ္။ ထိုပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ မြန္ျမတ္သည့္ ေစတနာႏွင့္လုပ္ရပ္ကို ေႏွာင္းလူေတြ အတုယူႏိုင္ေအာင္ ဂုဏ္ယူႏိုင္ေအာင္၊ အျမဲတမ္းအမွတ္ရ ေနရေအာင္ ဟိုင္းဂိတ္လို သုသာန္မ်ိဳးေတြ ေပၚေပါက္လာျခင္းျဖစ္၏။
ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္ကို လူသိမ်ားသည့္ အေၾကာင္းေတြအနက္ ကားလ္မတ္အုတ္ဂူ ႐ွိေနသည့္ အခ်က္က အဓိကအခ်က္ျဖစ္သည္ဟု မွတ္တမ္းေတြမွာ တရား၀င္ေဖာ္ျပေလ့႐ွိ၏။ ထိုအခ်က္ကို ေထာက္လွ်င္ ကားလ္မတ္ကို အဂၤလန္က မည္မွ်တန္ဘိုးထားေၾကာင္း ေပၚလြင္၏။
ေျပာၾကစတမ္းဆိုလွ်င္ ကားလ္မတ္သည္ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးပင္မဟုတ္။ လန္ဒန္မွာ ေခါင္းခ်ခဲ့သည့္ ဂ်ာမဏီဖြား ဂ်ဴးအႏြယ္၀င္ တဦးသာ ျဖစ္၏။ ထို႔ျပင္ ကားလ္မတ္သည္ ကြန္ျမဴနစ္စနစ္၏ ဖခင္ႀကီးလည္း ျဖစ္၏။ ယေန႔တိုင္လည္း မတ္၀ါဒယံုၾကည္သူေတြ မတ္၀ါဒီေတြ ကမၻာမွာ အမ်ားအျပား႐ွိ၏။ ကားလ္မတ္ စကားႏွင့္ဆိုရလွ်င္ ျဗိတိန္သည္ အရင္း႐ွင္ႏိုင္ငံျဖစ္၏။ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒကို မေထာက္ခံ။ သို႔ေသာ္ ျဗိတိသွ် ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဂၽြန္ရပ္ဆဲ လက္ထက္ကတည္းက ကားလ္မတ္ကို ျဗိိတိန္က လက္ခံခဲ့သည္။ ယေန႔ ျဗိတိသွ် ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ တိုနီဘလဲယား လက္ထက္တိုင္လည္း ကားလ္မတ္အုတ္ဂူကို လန္ဒန္ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္မွာ ေလးေလးစားစား ထိမ္းသိမ္းထား၏။ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒဖခင္ႀကီး၏ အုတ္ဂူလက္ခံထိမ္းသိမ္းထားသည္ကို မည္သည့္ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးကမွလည္း မၿငိဳျငင္။
ထိုသို႔ စဥ္းစားမိျပန္ေတာ့ ကားလ္မတ္ေခါင္းခ်ရာ သုသာန္ကို လိုက္ပို႔သည့္ မိတ္ေဆြအဂၤလိပ္ လင္မယားအေပၚ ေစာေစာက မေနာမွားခဲ့သည္ကို ေနာင္တရမိ၏။ ေနအေတာ္က်သြားသျဖင့္ သခႋ်ဳင္း၀င္းအတြင္း လူပါးလာသည္၊ မိတ္ေဆြအဂၤလိပ္လင္မယားက ျပန္ခ်င္ပလားဟု မ်က္ရိပ္ျပ၏။ သုသာန္တြင္း ေလွ်ာက္ၾကည့္ရင္း ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္၌ ကားလ္မတ္တေယာက္ အဂၤလိပ္ေတြၾကား မ်က္ႏွာငယ္ေနမလားဟု မဆီမဆိုင္ ေတြးပူမိျပန္၏။ ေတာ္ပါေသးသည္။ အီရတ္ကြန္ျမဴနစ္ေခါင္းေဆာင္ Saad Saadi Adi ႏွင့္ ေတာင္အာဖရိက ကြန္ျမဴနစ္ပါတီဥကၠဌ Yusef Mohamed Dadoo တို႔ကိုလည္း ဟိုင္းဂိတ္သုသာန္မွာပင္ ဂူသြင္းျမွဳပ္ႏွံထားသည္ကို ေတြ႔ရသျဖင့္ ကားလ္မတ္အတြက္ အေဖာ္ရသည္ဟု ဆိုႏိုင္၏။
ဟိုင္းဂိတ္က အျပန္တြင္ သုသာန္ကိုေလးစားသည့္ အေနာက္ႏိုင္ငံသားတို႔ ဓေလ့ကို ပို၍ သေဘာ က်မိသလို ႐ွိ၏။ ထင္႐ွားသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ျမွဳပ္ႏွံရာမွမဟုတ္။ မည္သည့္ သုသာန္မဆို ပန္းမန္တို႔ျဖင့္ ပသာဒ႐ွိေအာင္ ျပဳျပင္ထိမ္းသိမ္း၏။ မၾကာခဏလည္း သြားေရာက္လည္ပတ္ေလ့ ႐ွိၾက၏။ အထူး သျဖင့္ ဧည့္သည္မ်ားအား သမိုင္း၀င္ပုဂၢိဳလ္ေတြ ျမွဳပ္ႏွံရာ ဟိုင္းဂိတ္လို သုသာန္မ်ိဳးသို႔ တကူးတကန္႔ လိုက္ပို႔ရသည္ကို ဂုဏ္ယူ၏။
ျမန္မာတို႔ကမူ သုသန္ကို သြားေရာက္လည္ပတ္ဖို႔ ေ၀းစြ။ မစည္ကားအပ္သည့္ အရပ္တြင္ သုသာန္ကိုပါ ထည့္သြင္းေရတြက္ေလ့ ႐ွိ၏။ မသာတေခါက္ ေက်ာင္းဆယ္ေခါက္ ဆိုသည့္စကား ကိုၾကည့္လွ်င္ သုသာန္ကိုသြားဖို႔ မည္မွ်၀န္ေလးေၾကာင္း ေပၚလြင္၏။ မသာတေခါက္ ပို႔လို႔ ရႏိုင္သည့္ တရားဘာ၀နာ ကုသိုလ္က ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းဆယ္ေခါက္သြားလို႔ ရမည့္ တရားဘာ၀နာကုသိုလ္ႏွင့္ တူညီသည္ဆိုသည့္ အဓိပၸါယ္ျဖစ္၏။ မည္သို႔တူညီေၾကာင္း အေထာက္အထား မေတြ႔ရေပမယ့္ အရပ္ထဲ မၾကာခဏ သံုးႏွဳန္း၏။ သုသာန္ကို လူေတြ သြားခ်င္ေအာင္ တနည္းဆိုရရင္ အသုဘ လိုက္ပို႔ခ်င္ေအာင္ တရားဘာ၀နာကုသိုလ္ႏွင့္ မက္လံုးေပး တီထြင္ခဲ့သည့္ ဆို႐ိုးစကားျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ပင္ အခ်ိဳ႔က ယူဆ၏။
မည္သို႔ဆိုေစ ကားလ္မတ္ကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး လန္ဒန္တြင္ သုသာန္တေခါက္ ေရာက္ရၿပီ။ ေက်ာင္းဆယ္ေခါက္ႏွင့္ မညီလည္း ကိစၥမ႐ွိ။

ျမလူ

လြတ္လပ္ေရး၏ေ႐ွ႔ေန ကားလ္မတ္ေရးသူ- ျမသန္းတင့္

[၂၀၁၀ ခု၊ ေမလ ၅ ရက္တြင္ က်ေရာက္သည့္ ကားလ္မတ္၏ (၁၉၂)ႏွစ္ ေမြးေန႔ အထိမ္းအမွတ္အတြက္ မာယာက ဒီေဆာင္းပါးကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။]


အဂၤလိပ္တို႔သည္ က်ဴးေက်ာ္ေရး စစ္ပြဲသံုးပြဲ တိုက္ၿပီးေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သိမ္းယူခဲ့သည္။
ပထမစစ္ပြဲမွာ ဘႀကီးေတာ္လက္ထက္တြင္ ျဖစ္ပြါးသည္။ ထိုစစ္ပြဲသည္ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္မွ ၁၈၂၆ ခုႏွစ္အထိ ႏွစ္ႏွစ္ၾကာခဲ့သည္။ ထို ပထမက်ဴးေက်ာ္ေရးစစ္ပြဲတြင္ အဂၤလိပ္တို႔သည္ ျမန္မာပိုင္ ႐ွင္မျဖဴကၽြန္းကို ၀င္ေရာက္ သိမ္းပိုက္ကာ အေ႐ွ႔အိႏၵိယကုမၸဏီပိုင္ ကၽြန္းအျဖစ္ ေၾကညာခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ အာသံႏွင့္ မဏိပူရ နယ္စပ္မ်ားတြင္ အေျခအေန ဆိုးေနသည္။ ထိုသို႔ ႐ွိေနစဥ္တြင္ အဂၤလိပ္တို႔သည္ ႀကိဳတင္စီစဥ္ထားသည့္အတိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို စစ္ေၾကညာ တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ ၁၈၂၆ ခု၊ မတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ ခ်ဳပ္ဆိုသည့္ ရႏၱပိုစာခ်ဳပ္ျဖင့္ ထို စစ္ပြဲသည္ အဆံုးသတ္ခဲ့သည္။ ထိုစာခ်ဳပ္အရ ျမန္မာတို႔က တနသၤာရီႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တို႔ကို ေပးအပ္လိုက္ ရသည္။
၁၈၅၂-၅၃ ခုႏွစ္ ပုဂံမင္းလက္ထက္တြင္ အဂၤလိပ္တို႔က ဒုတိယ က်ဴးေက်ာ္စစ္ကို ထပ္၍ တိုက္သည္။ ခ်မွတ္ထားသည့္ စည္းကမ္းဥပေဒမ်ားကို ေဖာက္ဖ်က္သျဖင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔က ကိုမိုဒိုလင္းဗတ္၏ အရာ႐ွိမ်ားကို အျပစ္ေပးသည္။ ဤတြင္ ကိုမိုဒိုလင္းဗတ္က ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းတြင္ ဆိုက္ကပ္ထားသည့္ ျမန္မာပိုင္ ေရနန္းယဥ္သာသေဘၤာကို သိမ္းယူလိုက္သည္။ ထိုအျပဳအမူသည္ ပင္လယ္ဓားျပတို႔၏ အျပဳအမူ ျဖစ္သည္။ သေဘၤာသိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္ သူတို႔ လိုခ်င္ေသာ အရာကို ေတာင္းဆိုသည္။ သူတို႔ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိပါးေစသည့္အတြက္ေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာတို႔၏ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကို ထိပါးေစသည့္အတြက္ေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ျပည္တြင္းေရးကို စြက္ဖက္ရာေရာက္သည့္ တဖက္သတ္ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားျဖစ္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာတို႔က ထိုေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို အေၾကာင္းျပန္ၾကားျခင္း မျပဳဘဲ ေနခဲ့သည္။
ဤတြင္ အဂၤလိပ္တို႔သည္ ႀကိဳတင္စီစဥ္ထားသည့္အတိုင္း ဒုတိယက်ဴးေက်ာ္စစ္ပြဲကို တိုက္ကာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေအာက္ပိုင္းကို သိမ္းယူခဲ့ၾကသည္။
၁၈၈၅ ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလိပ္တို႔သည္ တတိယက်ဴးေက်ာ္စစ္ကို တိုက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံတ၀ွမ္းလံုးကို သိမ္းပိုက္ကာ ျမန္မာဘုရင္ကို ဖမ္းယူသြားခဲ့ၾကၿပီး ျပည္ႏွင္ဒဏ္ ေပးခဲ့သည္။
ရန္ကုန္တြင္႐ွိသည့္ အဂၤလိပ္ကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သိမ္းယူရန္ အိႏၵိယ ဘုရင္ခံခ်ဳပ္ကို မၾကာခဏ တိုက္တြန္းခဲ့ၾကသည္။ ပဲခူးႀကိဳး၀ိုင္းတြင္ လိုင္စင္ခံ၍ သစ္လုပ္ငန္းလုပ္ေနသည့္ ဘံုေဘဘားမားသစ္ကုမၸဏီသည္ ျမန္မာတို႔၏ သစ္မ်ားကို ခိုး၍ ခုတ္ခဲ့သည္။ ျမန္မာတို႔က ကုမၸဏီကို ဒဏ္႐ိုက္သည္။ ဤတြင္ အိႏၵိယဘုရင္ခံခ်ဳပ္က ျမန္မာဘုရင္အစိုးရထံ ျပင္းထန္ေသာ ရာဇသံကို ေပးခဲ့သည္။
ရာဇသံ အတိုမွာ-
သစ္မႈကို အိႏိၵယဘုရင္ခံခ်ဳပ္၏ ကိုယ္စားလွယ္က ဆံုးျဖတ္မည္။ ထိုကိုယ္စားလွယ္ကို စစ္တပ္ အေစာင့္ အေ႐ွာက္ျဖင့္ ေနခြင့္ျပဳရမည္။
ျမန္မာဘုရင္ေ႐ွ႔ေတာ္သို႔ အဂၤလိပ္ကိုယ္စားလွယ္ ၀င္ေရာက္သည့္အခါတြင္ ဖိနပ္စီးခြင့္၊ ထီးေဆာင္းခြင့္ ျပဳရမည္။
အဂၤလိပ္တို႔က ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ ျမန္မာတို႔က မည္သည့္ႏိုင္ငံႏွင့္မွ် ဆက္ဆံျခင္း မျပဳရဆိုသည့္ အခ်က္မ်ား ပါ၀င္သည္။
ျမန္မာတို႔က ဒဏ္ေငြမ်ားကို ေလ်ာ္ပစ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ ေနာက္ဆံုးအခ်က္မွာမူ ျမန္မာတို႔၏ ကိစၥျဖစ္သျဖင့္ အျခားႏိုင္ငံတခုက ဆံုးျဖတ္ေပးသည္ကို လက္မခံႏိုင္ေၾကာင္း သေဘာပါ႐ွိေသာ ျပန္ၾကားခ်က္ကို ေပးပို႔လိုက္သည္။
ဤတြင္ အဂၤလိပ္တို႔သည္ တင္ကူး စီစဥ္ထားသည့္အတိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတ၀ွမ္းလံုးကို အၿပီးအပိုင္ သိမ္းပိုက္ကာ ျမန္မာဘုရင္ကို ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားၿပီး နယ္ႏွင္ဒဏ္ ေပးခဲ့သည္။
ဤအခ်က္မွာ သမိုင္း သုေတသီကအစ စတုတၳတန္း ေက်ာင္းသားအဆံုး ျမန္မာအားလံုး သိၾကေသာ အခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။
ထိုအခ်ိန္၌ အဂၤလိပ္ အရင္း႐ွင္စနစ္သည္ ကုန္သြယ္ေရး အရင္း႐ွင္စနစ္မွ နယ္ခ်ဲ႔စနစ္သို႔ ကူးေျပာင္းေနခ်ိန္ ျဖစ္သည္။
ထိုအခ်ိန္၌ ဆို႐ွယ္လစ္၀ါဒကို ထူေထာင္ၾကေသာ ကားလ္မတ္ႏွင့္ အိန္ဂ်ယ္တို႔သည္ အရင္း႐ွင္စနစ္ကို ဘက္ေပါင္းစံုမွ ေလ့လာကာ သူတို႔၏ ေက်ာ္ၾကားေသာ 'အရင္းက်မ္း' ႏွင့္ 'ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ေၾကညာစာတမ္း' ကို ေရးေနၾကခ်ိန္ ျဖစ္သည္။
ကားလ္မတ္ႏွင့္ အိန္ဂ်ယ္တို႔သည္ အဂၤလိပ္အရင္း႐ွင္စနစ္ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈ၊ အဂၤလိပ္ အလုပ္သမား လူတန္းစား၏ အေျခအေနတို႔ကိုသာမက ဥေရာပႏွင့္ အာ႐ွတို႔တြင္ ေပၚေပါက္လ်က္႐ွိေသာ အေရးအခင္းမ်ားကို လည္း မ်က္ျခည္မျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာကာ အရင္း႐ွင္စနစ္ႏွင့္ နယ္ခ်ဲ႔စနစ္ကို တိုက္ခိုက္ခ့ဲၾကသည္။
၁၈၅၃ ခု၊ ဇူလိုင္လ ၁၅ ရက္၊ ေသာၾကာေန႔တြင္ ကားလ္မတ္သည္ လန္ဒန္တြင္ ႐ွိေနသည္။ လန္ဒန္တြင္ ႐ွိေနစဥ္ ကားလ္မတ္သည္ အိႏိၵယတြင္ အဂၤလိပ္တို႔ စိုးမိုးဗိုလ္က်ေနၾကပံုကို အနီးကပ္ ေတြ႔ျမင္ေနရသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ မင္းႀကီးမဟာမင္းလွမင္းေခါင္ ေခါင္းေဆာင္သည့္ ျမန္မာသံအဖြဲ႔ ကာလကတၱားသို႔ ေရာက္႐ွိေနၿပီး အဂၤလိပ္တို႔ႏွင့္ ေဆြးေႏြးေနခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ သံအဖြဲ႔၏ ေဆြးေႏြးပြဲသည္ ပ်က္ျပားသြားခဲ့သည္။
ဤတြင္ ကားလ္မတ္သည္ 'ျမန္မာျပည္ စစ္ပြဲ၊ ႐ု႐ွားျပသနာ၊ ထူးဆန္းေသာ သံတမန္ဆိုင္ရာ စာခၽြန္မ်ား' ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ နယူးေယာက္ ထရီႁဗြန္းသတင္းစာသို႔ ေဆာင္းပါးတေစာင္ ေရးပို႔လိုက္သည္။ ထိုေဆာင္းပါးသည္ ၁၈၅၃ ခု၊ ဇူလိုင္လ ၃၀ ရက္ေန႔ထုတ္ သတင္းစာတြင္ ပါ႐ွိၿပီး ေမာ္စကို ႏိုင္ငံျခားဘာသာ ထုတ္ေ၀ေရးဌာနမွ ထုတ္ေ၀ေသာ ကားလ္မတ္ႏွင့္အိန္ဂ်ယ္ စုေပါင္းေရးသားခ်က္မ်ားကို စုစည္းထားသည့္ 'ကိုလိုနီ၀ါဒျပသနာမ်ား' က်မ္းတြင္ 'ျမန္မာျပည္စစ္ပြဲ' ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ပါ႐ွိရာ ယခု ထိုေဆာင္းပါးကို ဘာသာျပန္ ေဖာ္ျပပါသည္။
"ျမန္မာသံအဖြဲ႔၀င္မ်ားသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေဂၚဒြင္ ကမ္းလွမ္းေသာ စာခ်ဳပ္ကို ပယ္ခ်လိုက္ေၾကာင္းျဖင့္ အိႏိၵယျပည္မွ ေနာက္ဆံုးေရာက္လာေသာ သတင္းမ်ားအရ သိရသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဂၚဒြင္က စဥ္းစားရန္ ၂၄ နာရီ အခ်ိန္ေပးေသာ္လည္း ျမန္မာသံအဖြဲ႔၀င္မ်ားသည္ ၁၀ နာရီအတြင္းမွာပင္ ျပန္လည္ထြက္ခြါသြားၾကေလၿပီ။ မဆံုးႏိုင္ေသာ ျမန္မာျပည္စစ္ပြဲ တတိယအႀကိမ္ ျဖစ္ပြါးမႈသည္ ေ႐ွာင္လႊဲရဖြယ္ မျမင္ေတာ့ေခ်။
အေ႐ွ႔ပိုင္းတြင္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ေသာ ၿဗိတိသွ်တို႔၏ စစ္ပြဲမ်ားအနက္ ျမန္မာျပည္ကို ၀င္တိုက္ခဲ့ေသာ စစ္ပြဲေလာက္ အေျခအျမစ္ကင္းမဲ့ေသာ စစ္ပြဲဟူ၍ တပြဲမွ် မ႐ွိဖူးေသးေခ်။ (အိႏိၵယျပည္ စစ္ပြဲတြင္မူ အေနာက္ေျမာက္ဘက္မွ အႏၱရာယ္႐ွိမည္ဟု အေၾကာင္းျပႏိုင္ေသးေသာ္လည္း) ျမန္မာျပည္စစ္ပြဲတြင္မူ ျမန္မာတို႔ဘက္မွ က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္ တိုက္ႏိုင္ေသာ အႏၱရာယ္ဟူ၍ လံုး၀ မ႐ွိေခ်။ ဘဂၤလားနယ္ႏွင့္ ျမန္မာျပည္သည္ ေတာင္တန္းႀကီးမ်ား ဆီးကာ ျခားလ်က္႐ွိရာ ထိုေတာင္တန္းႀကီးမ်ားကို မည္သည့္စစ္တပ္မွ် ေက်ာ္ျဖတ္ခ်ီတက္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ေခ်။ ျမန္မာျပည္ကို တိုက္ခိုက္လိုလွ်င္ အိႏိၵယအစိုးရသည္ ပင္လယ္ဘက္မွ ၀င္ေရာက္မွသာလွ်င္ ျဖစ္ႏိုင္ေပလိမ့္မည္။ ျမန္မာတို႔ ေလွတပ္မ်ားသည္ အေ႐ွ႔အိႏိၵယ ကုမၸဏီ၏ စစ္သေဘၤာမ်ားကို ရင္ဆိုင္တိုက္ခိုက္လိမ့္မည္ဟူေသာ စကားသည္ ယုတၱိကင္းမဲ့သကဲ့သို႔ ျမန္မာတို႔သည္ ေရေၾကာင္းမွ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ႏိုင္သည္ဟု ေျပာလာလွ်င္လည္း ထိုစကားသည္ ရယ္ဖြယ္သက္သက္မွ် ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ ပဲခူးနယ္တ၀ိုက္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ယန္းကီး (အေမရိကန္) တို႔တြင္ သိမ္းပိုက္လိုေသာ ဆႏၵ ျပင္းျပလ်က္႐ွိသည္ ဆိုေသာ စကားသည္လည္း ဘာမွ် အေထာက္အထား မ႐ွိလွေခ်။ သို႔ျဖစ္ရကား ျမန္မာျပည္ကို ၀င္တိုက္ျခင္းသည္ အလိုမျပည့္ျဖစ္ေနေသာ အဂၤလိပ္ မင္းစိုးရာဇာ လူတန္းစားကို အလုပ္အကိုင္ေပးရန္ အဂၤလိပ္စာေရးဆရာတဦး ေျပာသကဲ့သို႔ ထို လူတန္းစားအတြက္ အေ႐ွ႔တိုင္းတြင္ သီးသန္႔အလုပ္႐ံုတခု သို႔မဟုတ္ ဟမ္ပတန္နန္းရင္ျပင္တခု ဖန္တီးေပးရန္သာ ျဖစ္သည္ဟု ေျပာဆိုရန္မွတပါး အျခားအေၾကာင္းျပခ်က္ မ႐ွိေတာ့ေခ်။ ပထမျမန္မာစစ္ပြဲ (၁၈၂၄-၂၆) သည္ ေလာ့ဒ္အဲမ္းဟာစ္၏ ရယ္ဖြယ္ေကာင္းလွေသာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ျဖစ္ပြါးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ႏွစ္ႏွစ္သာသာကေလးမွ်သာ ၾကာသည့္တိုင္ အိႏိၵယေႂကြးစာရင္းတြင္ ေပါင္ ဆယ့္သံုးသန္းမွ် ပိုလာခဲ့သည္။ စကၤာပူ၊ ပီနန္ႏွင့္ မလကၠာကၽြန္းဆြယ္တို႔တြင္ ႐ွိသည့္ ဌာနမ်ားကို ေထာက္ပံ့ရသည့္ စရိတ္သည္ ထိုဌာနမ်ားမွ ရသည့္၀င္ေငြထက္ တႏွစ္လွ်င္ ေပါင္ တသိန္း ပိုေနသည္။ ထိုအထဲတြင္ စစ္တပ္မ်ား၏ စရိတ္မပါေသးေခ်။ ၁၈၂၆ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာတို႔ထံမွ သိမ္းပိုက္သည့္ နယ္ေျမမ်ားကို ထိန္းသိမ္းရသည့္ စရိတ္မွာကား ထိုထက္ပင္ ပိုေခ်ေသးသည္။ ပဲခူးနယ္ကို သိမ္းပိုက္ရျခင္းမွာကား သာ၍ပင္ ဆိုးေသးသည္။ အဂၤလန္ျပည္သည္ ယခု ႐ု႐ွဇာစနစ္ကို တိုက္ေနသကဲ့သို႔ အလားတူ လိုအပ္ေသာ ဥေရာပစစ္ပြဲမ်ားမွ အဘယ္ေၾကာင့္ ေနာက္ဆုတ္လာခဲ့သနည္း။ အဘယ္ေၾကာင့္ က်ိဳးေၾကာင္းကင္းမဲ့ေသာ အာ႐ွစစ္ပြဲမ်ားကို တိုက္ေနသနည္း။ အဂၤလန္သည္ ဥေရာပ စစ္ပြဲမ်ားကို တိုက္ခိုက္ရသျဖင့္ ေႂကြးေတြ ပတ္လည္၀ိုင္းလ်က္႐ွိရာ အာ႐ွစစ္ပြဲမ်ား၏ စရိတ္ကို အိႏိၵယတိုင္းရင္းသားတို႔၏ ပခံုးေပၚသို႔ ေျပာင္းေပးေနေလၿပီ။ ယခုမူ ဘၤဂလား ျပည္နယ္တြင္ ဘိန္းစိုက္ပ်ိဳးေရးမွ အခြန္ေတာ္လည္းမရ။ ထိုအထဲတြင္ ျမန္မာျပည္စစ္ပြဲကိုလည္း တိုက္ရေတာ့မည္ဆိုလွ်င္ အိႏိၵယအစိုးရေငြတိုက္တြင္ အက်ပ္အတည္းေတြ႔ရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ ထိုအက်ပ္အတည္းမွ လြတ္ေျမာက္ရန္မွာ အိႏိၵယအင္ပိုင္ယာႀကီးကို အဂၤလန္ပါလီမန္ ျပဳျပင္ေရးသမားမ်ား၊ မိန္႔ခြန္းမ်ား၊ စာမ်ားထဲတြင္ ပါသည္ထက္ ထိေရာက္ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာရေတာ့မည္သာ ျဖစ္ေပသည္။"

xxxxxxxxxxxx

ေဖာ္ျပပါ ေဆာင္ပါးမွ ၁၈၅၃ ခု ဇူလိုင္လ ၃၀ ရက္ေန႔ထုတ္ နယူးေယာက္ထရီႁဗြန္းသတင္းစာတြင္ ကားလ္မတ္ေရးခဲ့ေသာ ေဆာင္းပါး ျဖစ္သည္။
ထိုေဆာင္ပါးတြင္ ကားလ္မတ္သည္ ျမန္မာျပည္စစ္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အဂၤလိပ္ေခါင္းေဆာင္တို႔၏ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားကို တခ်က္ၿပီးတခ်က္ ထုေခ် ႐ွင္းလင္းထားသည္ကို ေတြ႔ႏိုင္သည္။ ျမန္မာတို႔က က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္မည္ ဆိုျခင္းမွာ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာတို႔အေနျဖင့္ ႐ိုးမေတာင္တန္းႀကီးမ်ားကို ေက်ာ္ျဖတ္ တိုက္ခိုက္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ပင္လယ္မွ ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ဖို႔ဆိုသည္မွာလည္း အေ႐ွ႔အိႏၵိယကုမၸဏီ၏ စစ္သေဘၤာမ်ားကို ရင္ဆိုင္တိုက္ခိုက္ရန္ မလြယ္ေၾကာင္း။ ယန္းကီးတို႔က ပဲခူးနယ္ကို ၀င္သိမ္းမည္စိုးသျဖင့္ တိုက္ရသည္ဆိုေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္သည္လည္း အေျခအျမစ္မ႐ွိေၾကာင္း၊ အာ႐ွတြင္ ကိုလိုနီ နယ္ခ်ဲ႔စစ္ပြဲမ်ားကို တိုက္ခိုက္ရျခင္းသည္ စရိတ္ကုန္လွေၾကာင္း၊ ထို႔ထက္ ဥေရာပ ပေဒသရာဇ္ႏိုင္ငံမ်ားကို တိုက္သင့္ေၾကာင္း၊ ထိုအတိုင္းသာဆိုလွ်င္ အိႏိၵယ အင္ပိုင္ယာႀကီးထဲတြင္ အံုႂကြမႈမ်ား ေပၚေပါက္လိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္းျဖင့္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးဘက္မွ ေ႐ွ႔ေနလိုက္ခဲ့သည္ကို အထင္းသားေတြ႔ႏိုင္ေလသည္။

ရန႔ံသစ္မဂၢဇင္း
၁၉၉၅၊ ဇန္န၀ါရီ

[ဧကရီပန္းသည္မႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္ စာအုပ္၊ ပထမအႀကိမ္၊ ၂၀၀၇ မတ္ မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါတယ္။]

ဧကရီ ပန္းသည္မႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္ေရးသူ- ျမသန္းတင့္

အရပ္ ၅ ေပ ၁၀ လက္မခန္႔၊ ရင္အုပ္က်ယ္က်ယ္၊ မ်က္ခံုးမ်က္လံုးေကာင္းေကာင္းႏွင့္ ခံ့ညားေခ်ာေမာေသာ ေယာက်္ားပ်ိဳတေယာက္သည္ ကုတ္အက်ႌအိတ္ထဲတြင္ လက္ႏွစ္ဖက္ကို ႏိႈက္ကာ ေခါင္းကို င႔ံု၍ ေလွ်ာက္လာသည္တြင္ သူ႔ခံစားခ်က္ ဟူသမွ်သည္ သူ႔မ်က္ႏွာတြင္ အထင္းသား ေပၚေနသည္။ ဆံုး႐ႈံးမႈ၊ ေၾကကြဲမႈ၊ အခ်စ္၊ လွစ္ခနဲ ေပၚလာၿပီး ထာ၀စဥ္ ေပ်ာက္ကြဲသြားေသာ ၾကည္ႏူးမႈ စသည့္ ခံစားခ်က္မ်ားသည္ သူ႔မ်က္ႏွာတြင္ ေရာေထြးေနၾကသည္။
အေဆာက္အအံုႀကီးမွာ ေက်ာက္ျဖဴသား တိုင္ႀကီးမ်ားျဖင့္ ေဆာက္ထားသည့္ ခမ္းနားလွပေသာ အေဆာက္အအံုႀကီး ျဖစ္သည္။ ထိုအေဆာက္အအံု ခန္းမႀကီးထဲတြင္ သူမွလြဲလွ်င္ မည္သူမွ် မ႐ွိ။ ႀကီးမား က်ယ္၀န္းလွေသာ အေဆာက္အအံုႀကီးထဲတြင္ တေယာက္တည္း လမ္းေလွ်ာက္ေနသည္ကို ျမင္လိုက္သည့္ အခါတြင္ ဟာလာဟင္းလင္း ျဖစ္ေနသည့္ သေဘာသည္ ပို၍ ထင္႐ွားေပၚလြင္ေနသည္။
သူ႔ ဖိနပ္သံသည္ က်ယ္၀န္းေသာ ခန္းမေဆာင္ႀကီးထဲတြင္ ပဲ့တင္ထပ္ေနသည္။ သူ႔ ဖိနပ္သံသည္ ျမန္မလည္း မျမန္၊ ေႏွးလည္းမေႏွး၊ ျပင္းလည္း မျပင္း၊ ေဖာ့လည္း မေဖာ့၊ စည္းခ်က္ညီညီႏွင့္ မွန္မွန္က်ေနသည့္ အသံ။ ယစ္မူးေနရာမွ တည္ၿငိမ္သြားမႈ၊ ၾကည္ႏူးေနရာမွ ေဆြးလ် လိႈက္ေမာသြားဟန္၊ အိပ္မက္ႏွင့္ ၾကည္ေမြ႔ေနရာမွ အစစ္အမွန္ထဲသို႔ လန္႔ႏိုးသြားပံု၊ ထိုခံစားခ်က္မ်ားသည္ နရီမွန္မွန္ႏွင့္ က်ေနေသာ ဖိနပ္သံ ထဲတြင္ ေပၚေနသည္။
ခန္းမေဆာင္ႀကီးက ဆံုးပင္ မဆံုးႏိုင္။ ေယာက်္ားပ်ိဳသည္ ခန္းမေဆာင္ထဲတြင္ ေလွ်ာက္ေနသည္မွာ ျဖည္းျဖည္း ေ၀း၍ ေ၀း၍၊ မႈန္၍ မႈန္၍ သြားသည္။ ဖိနပ္သံမွာလည္း တေျဖးေျဖး ေ၀း၍ ေ၀း၍ မွိန္၍ မွိန္၍ သြားသည္။ ဖိနပ္သံသည္ အေ၀းခန္းမေဆာင္ႀကီးထဲတြင္ သဲ့သဲ့ကေလးမွ်သာ ၾကားရေတာ့သည္။
ကၽြန္ေတာ္သည္ မ်က္လံုးမ်ားကို ႐ႈခင္းမွ ေတာ္ေတာ္ႏွင့္ မခြါႏိုင္ဘဲ တျဖည္းျဖည္းေ၀းသြားေသာ ေယာက်္ားပ်ိဳကို ၾကည့္ရင္း သူ႔ဖိနပ္သံကို နားေထာင္ေနမိသည္။ သူ႔ကို ၾကည့္၍ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္တြင္ ဆံုး႐ႈံးမႈ တခုကို ခံစားလိုက္ရသလို လိႈက္ဖိုလာသည္။
ထို႐ႈခင္းမွာ ဒါ႐ိုက္တာ ၀ီလီယံ၀ိုင္းလား ႐ိုက္ကူးသည့္ '႐ိုမန္ေဟာလီးေဒး' ဇာတ္ကားမွ ဇာတ္သိမ္းခန္း ျဖစ္သည္။ ႐ုပ္႐ွင္ကားေကာင္းႀကီးမ်ား၏ ဇာတ္သိမ္းခန္းမ်ားစြာကို စြဲမက္ခဲ့ဖူးေသာ္လည္း ထိုဇာတ္သိမ္းခန္းကိုမူ ကၽြန္ေတာ္ အထူး သတိရေနသည္။
'႐ိုမန္ေဟာလီးေဒး' ဇာတ္သိမ္းခန္းသည္ ပရိသတ္ကို ဘာ့ေၾကာင့္ ထိုမွ် ဖမ္းစားႏိုင္သလဲ။
ဒါ႐ိုက္တာ ၀ိုင္းလားသည္ ခံစားမႈ ဗဟိုဆံုခ်က္သေဘာကို ေကာင္းေကာင္းသိသူ ျဖစ္သည္။ ထိုဆံုခ်က္အေရာက္တြင္ ဗ်ာပါကုန္ေအာင္ လုပ္ျပသြားႏိုင္ေသာ ဂရီဂိုရီပက္လို မင္းသားမ်ိဳးကိုလည္း ထည့္သံုး ထားလိုက္သည္။ သို႔တိုင္ေအာင္ ထိုမွ် ထိခိုက္သြားေလာက္ေအာင္ ဆံုး႐ံႈးစရာ ပစၥည္းတခုခု မ႐ွိခဲ့လွ်င္ ဂရီဂိုရီပက္သည္ ထိုဇာတ္သိမ္းခန္းကို မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် ထိုမွ်ေကာင္းေအာင္ သယ္သြားႏိုင္မည္မဟုတ္။ သူဆံုး႐ံႈးလိုက္ေသာ အရာမွာ အျခားမဟုတ္။ ေအာ္ဒရဟက္ဘန္း ျဖစ္သည္ဟု ႐ုပ္႐ွင္ေ၀ဖန္ေရးဆရာ တေယာက္က ေရးခဲ့ဖူးသည္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႐ုပ္႐ွင္ၾကည့္ ပရိသတ္သည္ ဂရီဂိုရီပက္လိုပင္ အိပ္မက္ထဲမွ ေပ်ာက္ကြယ္သြားေသာ ေအာ္ဒေရဟက္ဘန္းကို တသသ ျဖစ္က်န္ခဲ့ၾကသည္။ ေဆြးလ်က်န္ရစ္ခဲ့ေသာ ဂရီဂိုရီပက္၏ တေဒါက္ေဒါက္ ျမည္ေနေသာ ဖိနပ္သံသည္ က်ယ္၀န္းခမ္းနားလွေသာ ခန္းမေဆာင္ႀကီးထဲတြင္ ပဲ့တင္ထပ္၍ က်န္ရစ္ခဲ့သလို ကၽြန္ေတာ္တို႔၏ ႏွလံုးသား အကန္႔မ်ားထဲတြင္လည္း ပဲ့တင္ထပ္၍ က်န္ရစ္ခဲ့သည္။
'႐ိုမန္ေဟာလီးေဒး' ႐ုပ္႐ွင္ဇာတ္လမ္းမွာ ဥေရာပ အလယ္ပိုင္း ဘုရင့္ႏိုင္ငံတခုမွ ဘုရင့္သမီးေတာ္ေလး တပါး သာမန္အရပ္သူတဦးအသြင္ ႐ုပ္ဖ်က္ကာ ေရာမၿမိဳ႔ႀကီးထဲတြင္ ေလွ်ာက္လည္သည္။ ေရာမက ေ႐ွးေဟာင္း အေဆာက္အအံုႀကီးေတြကို ေလွ်ာက္ၾကည့္သည္။ ေရာမၿမိဳ႔က ရင္ျပင္ေတြ၊ ပန္းျခံေတြ၊ တိုက္ဆိုင္ႀကီးေတြကို ေလွ်ာက္လည္သည္။ လည္ရင္းပတ္ရင္း အေမရိကန္သတင္းေထာက္တဦး(ဂရီဂိုရီပက္)ႏွင့္ ေတြ႔ၿပီး ႏွစ္ေယာက္သား စိတ္ကူးယဥ္အိပ္မက္ကေလးကို တည္ေဆာက္မိၾကသည္။ သတင္းေထာက္မွာ အီတလီတြင္ ထို မင္းသမီးကေလးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သတင္းကို လာယူျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ မိန္းမပ်ိဳကေလးႏွင့္ ေတြ႔သည့္အခါ ထိုသတင္းႀကီးကို လက္လြတ္သြားခဲ့သည္။ မိန္းမပ်ိဳကေလးမွာ ေတာက္ပခမ္းနားေသာ မွန္နန္းေဆာင္အျပင္ဘက္တြင္ လြတ္လပ္စြာ ေနရသျဖင့္ ေလွာင္ခ်ိဳင့္မွ လႊတ္လိုက္ေသာ ငွက္ကေလးတေကာင္ လို ေပ်ာ္႐ႊင္လန္းဆန္းေနသည္။ သတင္းေထာက္ကမူ သူ႔ကို ဘုရင့္သမီးေတာ္မွန္း မသိ။ အရပ္သူဟု ထင္ကာ လက္ထပ္ရန္ ပူဆာသည္။ မိန္းမပ်ိဳကေလးကလည္း သူ႔ကို တကယ္ခ်စ္သည္။ သို႔ရာတြင္ အရပ္သားႏွင့္ လက္ထပ္၍ မျဖစ္။ သို႔ျဖစ္ သူတို႔ ခ်စ္ရက္မ်ားသည္ တျဖည္းျဖည္း ႐ွည္လ်ားကုန္ဆံုးစ ျပဳလာခဲ့ၾကသည္။ ေရာမမွ အေပ်ာ္ခရီးၿပီးဆံုး၍ ျပန္ခါနီးသည့္ အခါတြင္ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ ေတြ႔ၾကသည္။ မိန္းမပ်ိဳကေလးက သူျပန္ေတာ့မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သူသည္ ဘုရင့္သမီးေတာ္တဦး ျဖစ္ေၾကာင္း ဖြင့္ေျပာလိုက္သည့္အခါတြင္ သတင္းေထာက္၏ အိပ္မက္တို႔သည္ တစစီ ၿပိဳကြဲ ပ်က္စီးကာ သြားခဲ့ၾကသည္။
သတင္းေထာက္သည္ ဘုရင့္သမီးေတာ္ကေလးကို သူမ တည္းခိုရာ ဟိုတယ္သို႔ လိုက္ပို႔ႏႈတ္ဆက္ၿပီး ျပန္လာခဲ့သည္။ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္သည္ ေနာက္ထပ္ မေတြ႔ႏိုင္ၾကေတာ့ၿပီ။ ဂရီဂိုရီပက္သည္ သူ႔ မင္းသမီးကေလးကို ဆံုး႐ႈံးခဲ့သလို ကၽြန္ေတာ္တို႔တေတြသည္လည္း သူ႔လို လိႈက္ဖိုခံစား က်န္ရစ္ခဲ့ၾကသည္။
ကင္မရာသည္ တျဖည္းျဖည္း ေ၀းသြားေသာ ဂရီဂိုရီပက္ကို ေတာက္ေလွ်ာက္႐ိုက္ျပထားသည္။ ဖိနပ္သံကလည္း နရီစည္းခ်က္ မွန္မွန္ျဖင့္ ခန္းမေဆာင္ႀကီးထဲ ပဲ့တင္ထပ္ က်န္ရစ္ခဲ့သည္။
႐ုပ္႐ွင္ဇာတ္သိမ္းခန္းတခု၊ ၀တၳဳဇာတ္သိမ္းခန္းတခု၊ သို႔မဟုတ္ ေတးဂီတႀကီးတပုဒ္ အဆံုး စသည္တို႔သည္ မည္သို႔ မည္ပံု သိမ္းရမည္၊ မည္သို႔ မည္ပံု ဆံုးရမည္ ဆိုသည္ကို ႐ုပ္႐ွင္သင္တန္းေက်ာင္း၊ ဂီတသင္တန္းေက်ာင္း၊ စာေပသင္တန္းေက်ာင္းတို႔တြင္ သင္ၾကား၍ မရ။ ဖန္တီးသူ၏ အႏုပညာ ခံစားႏိုင္စြမ္းအား၊ ဖန္တီးသူ၏ သမၻာ၊ ဖန္တီးသူ၏ အေတြ႔အႀကံဳတို႔ျဖင့္သာ ျပဳလုပ္ႏိုင္စြမ္းသည္။ ၾကည္ႏူးစရာေတြ၊ တြယ္တာစရာေတြ၊ လြမ္းေမာစရာေတြကိုခ်ည္း ျပသည္။ ပရိသတ္အတြက္ အိပ္မက္ဘံုကေလး ကို တည္ေဆာက္ေပးထားသည္။ ခ်စ္သူႏွစ္ဦးတြင္ ဘာမွ် လိုေလေသး မ႐ွိ။ အ႐ုပ္ဆိုး အက်ည္းတန္မႈေတြ မ႐ွိ၊ ၾကမ္း႐ွေသာ ေထာင့္စြန္းေတြ မ႐ွိ၊ ခက္မာေသာ ဖြဲ႔စည္းေပါင္းစပ္မႈေတြ မ႐ွိ၊ ဘ၀သည္ ျပည့္စံုေသာ အိပ္မက္ ဘံုကေလး ျဖစ္ေနသည္။
ျပန္ခါနီးေတာ့ မင္းသမီးေလးက ဘုရင့္သမီးေတာ္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဖြင့္ေျပာလိုက္သည္။ ထိုအခါတြင္ သူတို႔၏ အိပ္မက္ဘံုကေလးသည္ ၿပိဳက်ကြဲသြားကာ တစစီ ျဖစ္သြားၾကသည္။ မင္းသမီးကလည္း ေဆြးသြားသည္။ မင္းသားကလည္း ေဆြးသြားသည္။ ပရိသတ္ကလည္း ေဆြးသလိုလို ျဖစ္လာသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ဒါ႐ိုက္တာ ၀ိုင္းလားသည္ က်ယ္၀န္းလွေသာ ခန္းမေဆာင္ႀကီးထဲတြင္ တေယာက္တည္း ေလွ်ာက္သြားေနေသာ မင္းသားကို ေတာက္ေလွ်ာက္႐ိုက္ျပသြားကာ ေရးေရးမႈန္မႈန္ ျမင္ရေတာ့သည့္အခ်ိန္တြင္မွ ဇာတ္ကို သိမ္းလိုက္သည္။ ခံစားမႈဆံုခ်က္သို႔ အေရာက္တြင္ အမိအရ ဖမ္းတတ္ဖို႔၊ ဖမ္းႏိုင္ဖို႔ ဆိုသည္မွာ သမၻာရင့္ေသာ ဒါ႐ိုက္တာႀကီး မ်ားသာလွ်င္ တတ္ႏိုင္သည္။
ကၽြန္ေတာ္သည္ '႐ိုမန္ေဟာလီးေဒး' ကို ျပန္စဥ္းစားလိုက္လွ်င္ ထိုဇာတ္သိမ္းကို ျမင္ေယာင္ေနသည္။

(၂)
ထိုဇာတ္သိမ္းကို ျမင္ေယာင္ေနသလို ထိုဇာတ္ကားထဲက မင္းသမီး ေအာ္ဒရီဟတ္ဘန္းကိုလည္း ျမင္ေယာင္ေနသည္။
ႏွစ္ဆန္းစက ႐ုပ္႐ွင္မင္းသမီးႀကီး ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္း ကြယ္လြန္ၿပီ ဆိုသည့္သတင္း ဖတ္လိုက္ရသည့္အခါ '႐ိုမန္ေဟာလီးေဒး' ဇာတ္ကားကို ကၽြန္ေတာ္ၾကည့္တုန္းကလို ရင္ထဲတြင္ ဖိုလိႈက္ သြားသည့္ အရသာကို ခံစားလိုက္ရသည္။
'လြန္ခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္အတြင္း အသက္ ၆၃ ႏွစ္အ႐ြယ္၌ ကင္ဆာေရာဂါျဖင့္ ကြယ္လြန္သြားသည့္ အခါတြင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အလွအပ အိပ္မက္မ်ားထဲက အံ့ၾသဖြယ္ ဧကရီမင္းသမီးတပါး စြန္႔လႊတ္ေပးအပ္ လိုက္ရသည့္ႏွယ္ ခံစားရေပသည္' ဟု တိုင္းမ္ မဂၢဇင္းက ေရးခဲ့သည္။
'႐ိုမန္းေဟာလီးေဒး' မွာ ဟက္ဘန္း၏ ပထမဆံုးဇာတ္ကား ျဖစ္သည္။ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္ ေလာက္ ကလား မသိ။ ဂလုပ္႐ံု(ယခု ဂုဏ္႐ံု)တြင္ ျပေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ပထမဆံုး ၾကည့္ဖူးျခင္း ျဖစ္သည္။
'ေအာ္ဒေရဟက္ဘန္း ၁၉၂၉-၁၉၉၃' ဟု ေတြ႔လိုက္ရေသာအခါတြင္ ပို၍ စိတ္ထိခိုက္ရသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မ်ိဳးဆက္၊ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ သက္တူ႐ြယ္တူ။
ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းသည္ အဂၤလိပ္လုပ္ငန္း႐ွင္ တေယာက္ႏွင့္ ဒတ္ခ်္မႉးမတ္သမီးပ်ိဳတဦးမွ ဘယ္လ္ဂ်ီယန္တြင္ ေမြးခဲ့သည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔လိုပင္ လူလားေျမာက္စတြင္ ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးႏွင့္ ႀကံဳခဲ့ရသည္။ ဟက္ဘန္းသည္ ေဟာ္လန္တြင္ ႀကီးျပင္းလာခဲ့ၿပီး မိဘမ်ားမွာ နာဇီတို႔ အက်ဥ္းစခန္းမ်ားထဲတြင္ အသက္ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရသည္။ မိဘမဲ့ ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းသည္ မၾကာခဏ ဆိုသလိုပင္ ဆင္းရဲဒုကၡႏွင့္ ေတြ႔ၾကံဳခဲ့ရသည္။ အငတ္ငတ္ အျပတ္ျပတ္ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။ စစ္ႀကီးကို ျဖတ္သန္းခဲ့ရသည့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မ်ိဳးဆက္လိုပင္ ဖက္ဆစ္ ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္႐ွားမႈထဲတြင္ ပါ၀င္လာခဲ့သည္။ စာကို ဖိနပ္ထဲ ထည့္ၿပီး ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားထံ စာပို႔သည့္ သူ႔အေၾကာင္းကို ဖတ္ရသည့္အခါ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ ေတာ္လွန္ေရးတုန္းက ေဆးေပါ့လိပ္ အစီခံထဲတြင္ စာ႐ြက္ကို လိပ္ထည့္ၿပီး ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြထံ စာသြားပို႔ရသည့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အျဖစ္ကို ျပန္၍ သတိရမိေသးသည္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔သာမကပါ။ ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးကို ျဖတ္သန္းခဲ့ရသည့္ လူလားေျမာက္စ လုလင္ပိ်ဳ လံုမပ်ိဳတို႔သည္ ကမၻာတ၀န္းတြင္ ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းေသာ ကာလမ်ားကို ျဖတ္သန္းခဲ့ရသူမ်ားသာ ျဖစ္ပါသည္။ သူတို႔သည္ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈႏွင့္ တန္းတူညီမွ်မႈတို႔အတြက္ သူတို႔ တတ္ႏိုင္ေသာ ေနရာမွာ တိုက္ပြဲ ၀င္ခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႔လာရသည္။ ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္တိုင္းျပည္မဆို လူငယ္သည္ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈႏွင့္ တန္းတူညီမွ်မႈကို ခံုမင္ျမတ္ႏိုးၾကသည္သာ ျဖစ္ေပသည္။
စစ္သည္ ေၾကာက္စရာ အျဖစ္ၾကီး ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ စစ္သည္ ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းအား နာက်ည္း ခါးသီးေစျခင္းငွာ မတတ္ႏိုင္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီး ၿပီးသည့္ေနာက္ စစ္ေအးတိုက္ပြဲ အ႐ွိန္ျပင္းေနသည့္ ကာလ တြင္လည္း ေအာ္ဒေရဟက္ဘန္းသည္ အေ႐ွ႔ႏွင့္ အေနာက္အုပ္စု ႏွစ္ခုစလံုးမွ ပရိသတ္မ်ားကို ဖမ္းစားထားႏိုင္ ခဲ့သည္။ တည္ၿငိမ္ေရရာျခင္း မ႐ွိေသာ ကမၻာႀကီးကို သူ႔အလွ၊ သူ႔အႏုပညာ၊ သူ႔ ပ်ိဳႏု လန္းဆတ္မႈျဖင့္ ေခၽြးသိပ္ ေပးႏိုင္ခဲ့သည္။ အေနာက္မွ ႐ုပ္႐ွင္ ေ၀ဖန္ေရးဆရာ ဂၽြန္လားက 'စိတ္ထားလွသူ၊ ႏွလံုးေႏြးေထြးသူ၊ မ်က္ႏွာလွသူ၊ စစ္လြန္ေခတ္ႀကီး၏ အေကာင္းျမင္၀ါဒ ခံစားခ်က္ႏွင့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို ၀င္စားေမြးဖြားလာသူ' ဟု ေရးခဲ့သည္။
'႐ိုမန္ေဟာလီးေဒး' ဇာတ္ကားေနာက္တြင္ ဇာတ္ကား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ထြက္လာသည္။ ထိုစဥ္က သူ႔ ဇာတ္ကားတိုင္းလိုလို ရန္ကုန္သို႔ ေရာက္လာသျဖင့္ ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းကို ၾကည့္ျဖစ္ၾကသည္။ ဒုတိယကားမွာ ဒါ႐ိုက္တာ ဘီလီ၀ိုင္းလ္ဒါး၏ 'ဆာဘရီးနား' ျဖစ္သည္။ ဆာဘရီးနားမွာ ဇာတ္ကားထဲမွ မင္းသမီး၏ နာမည္ျဖစ္ၿပီး ဟက္ဘန္းက ေမာ္ေတာ္ကား ဒ႐ိုင္ဘာတဦး၏ ၿမီးေကာင္ေပါက္ သမီးကေလးအျဖစ္ သ႐ုပ္ေဆာင္ထားသည္။ ဒ႐ိုင္ဘာ၏ သမီးကေလးကို သူေဌးသား ညီအကို ႏွစ္ေယာက္ျဖစ္သည့္ ၀ီလ်ံဟိုးဒင္းႏွင့္ ဟန္ဖေရးဘိုးဂတ္တို႔က ႀကိဳက္ေနၾကသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ဆာဘရီးနားသည္ ပိုက္ဆံခ်မ္းသာသည့္ လုပ္ငန္း႐ွင္ အစ္ကိုႀကီးကို မခ်စ္ဘဲ အလုပ္လက္မဲ့ ညီငယ္၏ အခ်စ္ကို လက္ခံလိုက္သည္။
ေနာက္တကားမွာ 'တီဖန္နီမွာ မနက္စာ' ဆိုသည့္ ဇာတ္ကားျဖစ္သည္။ ထိုဇာတ္ကားတြင္ တဇြတ္ထိုး လုပ္တတ္ေသာ ေဟာ္လီဂိုး လိုက္တလီဆိုသည့္ ၿမီးေကာင္ေပါက္မကေလးအျဖစ္ သ႐ုပ္ေဆာင္သြားသည္။ 'အစိမ္းေရာင္ စံအိမ္' ႏွင့္ 'လမ္းအတြက္ ေနာက္ႏွစ္ခြက္' ဆိုသည့္ ကားမ်ားကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္မၾကည့္လိုက္ရ။ 'လမ္းအတြက္ ေနာက္ႏွစ္ခြက္' မွာ အရက္သမားတဦး၏ ဇနီးအျဖစ္ သ႐ုပ္ေဆာင္သြားခဲ့သည္။ ဒါ႐ိုက္တာ ဂၽြန္ဟူစတန္ ၏ 'ခြင့္လႊတ္မခံရသူ' ဇာတ္ကားတြင္ မကၠစီကန္နယ္စပ္က အေမရိကန္အိႏိၵယန္း ကျပားမကေလး အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ စတန္ေလဒိုနင္၏ 'ရယ္စရာ့မ်က္ႏွာ' တြင္ အထက္တန္းစား မိန္းမပ်ိဳတဦးအျဖစ္ လည္းေကာင္း သ႐ုပ္ေဆာင္သြားခဲ့သည့္။ '႐ွားရမ္' ဇာတ္ကားတြင္ ကယ္ရီဂရန္႔၏ ေမးခြက္ကေလးကို ကိုင္ၿပီး 'ဒီနားမွာ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ေတာ့ ဘယ္လို ရိတ္သလဲဟင္' ဟု ေနာက္ေျပာင္ က်ီစယ္ေနဟန္ကို သတိရေနသည္။
ကင္းဗီေဒါ၏ 'စစ္ႏွင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး' တြင္ နာတာ႐ွာအျဖစ္ သ႐ုပ္ေဆာင္ပံုမွာ ဟက္ဘန္းႏွင့္ လိုက္ဖက္ သည္။ နာတာ႐ွာက ၿမိဳ႔စားႀကီးသမီး၊ ၿမီးေကာင္ေပါက္မကေလး၊ စိတ္ကစားတတ္သည့္အ႐ြယ္၊ ေလာကႀကီးတြင္ အပူအပင္ကင္းမဲ့စြာ ေနတတ္သူ။ ထိုစ႐ိုက္သည္ မႉးမတ္မ်ိဳးမွ ေမြးဖြားလာသည့္ ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းႏွင့္ ပို၍ လိုက္ဖက္သည္။ ဟက္ဘန္းသည္ ၀ါရင့္မင္းသားႀကီးမ်ားျဖစ္ေသာ ဟင္နရီဖြန္ဒါ(ပီယာ)ႏွင့္ ဂ်ိဳစ္ဖါးရား(မင္းသား အန္ဒေရ) တို႔ၾကားတြင္ ႏိုင္နင္းစြာ သ႐ုပ္ေဆာင္သြားသည္။

(၃)
ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းကို ကၽြန္ေတာ္ ေနာက္ဆံုးၾကည့္လိုက္ရသည့္မွာ ေဂ်ာ့ကူးကား ႐ိုက္သည့္ 'မိုင္ဖဲယားေလဒီ' ျဖစ္သည္။ မိုင္ဖဲယားေလဒီမွာ ဘားနတ္ေ႐ွာ၏ 'ပစ္မာလီယန္' ျပဇာတ္ကို ႐ိုက္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ပန္းသည္မေလး အယ္လီဇာဒူးလစ္တဲသည္ ပါေမာကၡႀကီး ဟစ္ဂင္းစ္၏ သင္ၾကားေပးမႈေၾကာင့္ အထက္တန္းစား မိန္းမပ်ိဳကေလး တေယာက္ျဖစ္သြားပံု ျဖစ္သည္။ ပစ္မာလီးယန္းမွာ ဂရိ ဒ႑ာရီ ပံုျပင္ျဖစ္ၿပီး ကိုယ္ထုလုပ္သည့္ လွပေသာ ပန္းပု႐ုပ္ကေလးကို ျပန္၍ စြဲမက္သြားေသာ ပန္းပုဆရာတေယာက္အေၾကာင္း ျဖစ္သည္။ 'မိုင္ဖဲယားေလဒီ' မွာ နယူးေယာက္ ဘေရာ့ေ၀းတြင္ ဆယ္ႏွစ္တိုင္တိုင္ စင္တင္ကျပခဲ့သည့္ ဇာတ္ျဖစ္ၿပီး ေနာက္တြင္ ေဂ်ာ့ကူးကားက မင္းသားႀကီး ရက္ဟယ္ရီဆန္၊ ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းတို႔ျဖင့္ ႐ုပ္႐ွင္အသြင္ ကူးေျပာင္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ထို႔ေနာက္တြင္ ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းသည္ ေ႐ွာင္ကြန္နရီႏွင့္ တြဲဖက္ၿပီး '႐ိုဘင္ႏွင့္ မာရီယန္' ဆိုသည့္ ဇာတ္ကား ႐ိုက္ေသးသည္။ ဒါ႐ိုက္တာမွာ ရစ္ခ်တ္လက္စတာ ျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆံုး႐ိုက္သည့္ကားမွာ စတီဗင္စပီးဘတ္ ႐ိုက္ကူးသည့္ 'အစဥ္သျဖင့္' ဆိုသည့္ ဇာတ္ကားျဖစ္သည္။ ထိုဇာတ္ကားမ်ားကိုမူ ရန္ကုန္သို႔ ေရာက္မလာသျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မၾကည့္လိုက္ရ။
ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းသည္ 'လမ္းေပၚတြင္ က်က္စားသည့္ သူငယ္ကေလး တေယာက္၏ အျပစ္ကင္းစင္မႈ မ်ိဳး၊ ႐ိုးသားမႈမ်ိဳး ႐ွိသည္' ဟု အေနာက္ႏိုင္ငံမွ ပရိသတ္မ်ားက ေ၀ဖန္ၾကသည္။ သူ၏ မ်က္ႏွာက်ပံု၊ သူ၏ သြက္လက္ ျဖတ္လတ္ပံု၊ မ်က္ႏွာျမင္ ခ်စ္ခင္ပါေစ ဆိုသကဲ့သို႔ ျမင္ရသူတို႔ ႏွစ္သက္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္စြမ္း႐ွိပံု တို႔ေၾကာင့္ လားေတာ့ မေျပာတတ္ေပ။
ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းသည္ မာနမႀကီး၊ ဘ၀င္မျမင့္၊ ဒါ႐ိုက္တာခိုင္းသမွ်ကို ရက္ရက္ေရာေရာ လုပ္ေပးတတ္သည္ဟု ဆိုသည္။ သူသည္ ထိုမွ် ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားလာျခင္းအတြက္ သူႏွင့္အတူ သ႐ုပ္ေဆာင္ခဲ့ဖူးသည့္ သ႐ုပ္ေဆာင္မ်ားႏွင့္ ဒါ႐ိုက္တာမ်ားကို အစဥ္အျမဲ ေက်းဇူးစကား ဆိုတတ္သည္။
"ဆရာေတြက ကၽြန္မ မွာ႐ွိတဲ့ အေကာင္းဆံုး အရည္အခ်င္းေတြကို ေ႐ြးထုတ္တတ္တယ္ေလ၊ ဒီလို ေ႐ြးထုတ္ၿပီး ထင္းခနဲ ေနေအာင္ ျပလိုက္တယ္၊ အဲဒီအခါမွ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ သ႐ုပ္ေဆာင္ေတြကလည္း ကၽြန္မကို ပို႔ေပးၾကတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္မို႔ ကၽြန္မေအာင္ျမင္တာပါ" ဟု ေျပာဖူးသည္။
ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းသည္ ႐ုပ္႐ွင္မင္းသမီး မျဖစ္မီတုန္းက ကေခ်သည္ လုပ္ခဲ့ဖူးသည္။ သို႔ရာတြင္ ခပ္ပိန္ပိန္၊ ခပ္ပါးပါး ဟက္ဘန္းသည္ထိုမွ် က်က္သေရ႐ွိေသာ ကကြက္မ်ားကို ကႏိုင္မည္ဟု မည္သူမွ် မထင္ၾက။ ကေခ်သည္တေယာက္၊ ႐ုပ္႐ွင္မင္းသမီးတေယာက္ အေနႏွင့္ သူမ ေအာင္ျမင္ျခင္းမွာ လႈပ္႐ွားမႈ ဟန္ေၾကာင့္လည္း မဟုတ္၊ ႐ုပ္ေၾကာင့္လည္းမဟုတ္။ စိတ္ဓါတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ 'သူ႔ ေအာင္ျမင္မႈသည္ ခံစားမႈဆိုင္ရာ စြမ္းအားႀကီးမႈႏွင့္ တည္ၿငိမ္မႈတို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္' ဟု ေ၀ဖန္ေရးဆရာမ်ားက ေရးခဲ့ၾကသည္။
အေမရိကန္ စာေရးဆရာ ထ႐ူးမင္းက ဟက္ဘန္း၏ မ်က္ႏွာသည္ ေဂါရီအ႐ြယ္လြန္စ၊ ကုမၼာရီ အ႐ြယ္၀င္စ မ်က္ႏွာေလး ျဖစ္သည္ဟု ေရးခဲ့ဖူးသည္။
ထို တည္ၿငိမ္မႈ၊ ႐ိုးသားမႈတို႔ေၾကာင့္ပင္ စာနယ္ဇင္းဆရာမ်ားသည္ ဟက္ဘန္း၏ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာမ်ား ကို ေရးသည့္အခါတြင္ သက္ညႇာစြာ ေရးခဲ့ၾကသည္။ အခ်ိဳ႔မွာ သူ႔ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာကို မေရးဘဲ ခ်န္ပစ္ခဲ့ၾကသည္။ သူသည္ အိမ္ေထာင္ႏွစ္ဆက္ ပ်က္ခဲ့သည္။ ပထမ အိမ္ေထာင္မွာ 'စစ္ႏွင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး' တြင္ သူႏွင့္အတူ သ႐ုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ မင္းသားႀကီး ဂ်ိဳးစ္ဖားရား ျဖစ္သည္။
ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းသည္ ႐ုပ္႐ွင္သိပ္မ႐ိုက္ျဖစ္ေတာ့ဘဲ ဆြစ္ဇာလန္တြင္ ေနထိုင္ကာ ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ား ရံပံုေငြအဖြဲ႔ (ယူနီဆက္) အတြက္ အလႉေငြမ်ား ေကာက္ခံေပးျခင္း၊ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ျခင္း စသည့္ ပရဟိတလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အခ်ိန္ကုန္ေနေတာ့သည္။
မကြယ္လြန္မီကေလးမွာပင္ ဟက္ဘန္းသည္ ဆိုမာလီယာသို႔ သြားေရာက္ကာ ဆိုမာလီယာ ျပည္တြင္းစစ္ကို ရပ္စဲရန္ ေစာစီးစြာ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့သည္။ ထိုစဥ္က ကမၻာ့ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားပင္လွ်င္ ဆိုမာလီယာ ကိစၥကို မစဥ္းစားၾကေသး။
ဟက္ဘန္းသည္ ဧကရီ၊ ပန္းသည္မ၊ ဒ႐ိုင္ဘာ၊ လင္ဆိုးမယား၊ ေလလြင့္ေနသည့္ေကာင္မေလး၊ စာအုပ္ဆိုင္ အေရာင္းစာေရးမ၊ ဖက္႐ွင္ကိုယ္ဟန္ျပမယ္ စသည့္ စ႐ိုက္မ်ားစြာကို ႏိုင္နင္းစြာ သ႐ုပ္ေဆာင္ႏိုင္ ခဲ့သည္။
သူမသည္ လူလားေျမာက္စ အ႐ြယ္တြင္ စစ္ႀကီးကို ျဖတ္သန္းခဲ့ရသည္။ ငတ္ျပတ္ခဲ့ရသည္။ မိဘေတြ ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရသည္။ အႏုပညာ႐ွင္အျဖစ္ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားခ်ိန္တြင္ စစ္ေအးကာလႀကီးကို ျဖတ္သန္းခဲ့ရသည္။ တတိယကမၻာစစ္ႀကီး၏ ေျခာက္လွန္႔မႈေအာက္ ရင္တထိတ္ထိတ္ ေနခဲ့ရသည္။ သို႔တိုင္ ဟက္ဘန္းသည္ သူ၏ 'လမ္းေပၚက သူငယ္ကေလး၏ အျပစ္ကင္းစင္မႈ၊ ေဂါရီလြန္စ ကုမၼာရီ၀င္စ ခ်စ္စရာ့မ်က္ႏွာ၊ ႐ိုးသားတည္ၿငိမ္ေသာ စိတ္ထား' တို႔ျဖင့္ တတိယ ကမၻာစစ္ တေစၦအေျခာက္ခံေနရေသာ ကမၻာႀကီးကို ႐ႊင္လန္း ၾကည္ေမြ႔ေအာင္ လုပ္သြားခဲ့သည္။
အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ ကြယ္လြန္ခါနီးအ႐ြယ္တြင္ ကမၻာတ၀ွမ္း႐ွိ ကေလးငယ္မ်ားအား ကယ္ဆယ္ေရး အတြက္ သူမ တတ္ႏိုင္သမွ် ႀကိဳးပမ္းသြားခဲ့သည္။ စစ္ေအးလြန္ေခတ္တြင္ ဆိုမာလီ၊ ေဘာ့စနီးယား၊ ကေမၻာဒီယား၊ ဂါဇာကမ္းေျမာင္ေဒသ၊ လက္ဘႏြန္ စသည့္ေနရာမ်ားမွ ျပည္တြင္းစစ္မ်ားကို ေတြ႔သြားရသည္။ သို႔ရာတြင္ ဟက္ဘန္းသည္ ကင္ဆာေရာဂါကို ခံစားေနရသည့္ၾကားမွပင္ ဆိုမာလီယာတြင္ ျပည္တြင္းစစ္ ရပ္စဲေအာင္၊ အပ်က္ကပ္ႀကီးေဘးမွ ကင္းေ၀းေအာင္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားမွေန၍ မၾကာခဏ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့သည္။
ယခုမူ မွဴးမတ္ႏြယ္၊ ဖက္ဆစ္ဆန္႔က်င္ေရး ေျမေအာက္ဆက္သား၊ ကေခ်သည္၊ ႐ုပ္႐ွင္မင္းသမီး စသည့္ ဘ၀တို႔ကို ျဖတ္သန္း၍ ဆိုမာလီယာတြင္ ျပည္တြင္းစစ္ ရပ္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည့္ ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္းသည္ ဆိုမာလီမွ ေသနတ္သံမ်ား မစဲမီတြင္ ႏွလံုးေသြး အခုန္ ရပ္သြားေလၿပီ။ လူလားေျမာက္စ အ႐ြယ္မွသည္ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္အ႐ြယ္အထိ စစ္ကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ေသာ ေအာ္ဒရီဟက္ဘန္း၏ ဘ၀မီးတိုင္သည္ စစ္မီးလွ်ံမ်ားအၾကားတြင္ ၿငိမ္းသြားေလၿပီ။
ေအာဒရီဟက္ဘန္းႏွင့္အတူ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မ်ိဳးဆက္သည္လည္း စစ္၏ထိတ္လန္႔ဖြယ္တို႔ကို ႀကံဳခဲ့ရသည္။ စစ္ေအးတေစၦႀကီး၏ ေျခာက္လွန္႔မႈကို ခံခဲ့ၾကရသည္။ စစ္ေအးလြန္ေခတ္၏ ေသနတ္သံမ်ားကို ၾကားခဲ့ၾကရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူ႔ ရင္ခုန္သံသည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မ်ိဳးဆက္၏ ရင္ခုန္သံ။ သူ႔ စိုး႐ြ႔ံမႈသည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မ်ိဳးဆက္၏ စိုး႐ြ႔ံမႈ၊ သူ႔ဘ၀အေမာသည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မ်ိဳးဆက္၏ ဘ၀အေမာ။ ဘယ္တိုင္းျပည္ ဘယ္ႏိုင္ငံမွာ ႐ွိေစ ေလွ်ာက္လွမ္းခဲ့ရေသာ ေျခလွမ္းေတြ တူသျဖင့္ ခံစားပံုေတြကလည္း အတူတူ။
'႐ိုမန္ေဟာလီးေဒး' တုန္းက ဂရီဂိုရီပက္သည္ လွပေမြ႔ၾကည္ဖြယ္ ေကာင္းေသာ အိပ္မက္ဘံုကို ဆံုး႐ႈံးသြားခဲ့သည္။ ယခု ဂရီဂိုရီပက္၏ ဆံုး႐ႈံးမႈ အတိုင္းအတာသည္ မည္မွ်ႀကီးမားေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ စာနာႏိုင္ေလသည္။
ကၽြန္ေတာ္သည္ က်ယ္၀န္းေသာ ခန္းမေဆာင္ႀကီးထဲမွ ျဖည္းျဖည္းမွန္မွန္ က်ေနေသာ ဂရီဂိုရီပက္၏ ဖိနပ္သံကို ၾကားေယာင္ေနေလေတာ့သည္။

ျမသန္းတင့္
စံပယ္ျဖဴမဂၢဇင္း၊
၁၉၉၄၊ ဇန္န၀ါရီ။
[ဧကရီပန္းသည္မႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္ စာအုပ္၊ ပထမအႀကိမ္၊ ၂၀၀၇ မတ္ မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါတယ္။]

႐ႈတိုင္းလွသည့္သာလြတ္ထြတ္တင္ဇာတ္လမ္းေရးသူ- တကၠသိုလ္ဘုန္းႏိုင္

(၁)
စာဆို (၀ါ) ကဗ်ာဆရာဟူသည္ စိတ္ႏွင့္ အလြန္နီးစပ္သူတို႔ ျဖစ္ၾကေလသည္။
အမွန္ဆိုရလွ်င္ လူမွန္သမွ်၌ ကိုယ္အလုပ္၊ ႏႈတ္အလုပ္၊ စိတ္အလုပ္ ႐ွိၾကသည္ခ်ည္း ျဖစ္ေလသည္။ လူမွန္သမွ်၌ ေတြးျခင္း၊ ၾကံျခင္း၊ ဆင္ျခင္ျခင္း၊ သံုးသပ္ျခင္း၊ ခံစားျခင္းတို႔ ႐ွိၾကသည္ခ်ည္း ျဖစ္ေလသည္။ လူတိုင္း၌ အထက္ ေဆာင္းပါးတခုတြင္ ကၽြန္ေတာ္ တင္ျပခဲ့သကဲ့သို႔ သူ႔ကိုနားလည္ေရးအတြက္ သူ႔ေနရာတြင္ ကိုယ္၀င္ၾကည့္လိုက္ျခင္းစြမ္းရည္ [အင္ပသီ]၊ သူခံစားသကဲ့သို႔ လိုက္ခံစားမႈတူညီျခင္း စြမ္းရည္ [ဆင္ပသီ] မ႐ွိမဟုတ္၊ ႐ွိၾကသည္ခ်ည္း ျဖစ္ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း သာမန္တိရစၦာန္တို႔၌ မ႐ွိေသာ ေမတၱာ၊ က႐ုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပကၡာ ဟုေခၚသည့္ ျဗဟၼာစိုရ္တရား မည္ေသာ စိတ္အရည္အေသြးတို႔သည္ လူ၌ ႐ွိသည္။

စာဆိုမ်ား၌ ထူးျခားေသာ အာ႐ံုထက္ျမက္ျခင္း [Special sensitivity] ႐ွိသည္ကို ေခါမပညာ႐ွင္ႀကီး အရစၥတိုတယ္လ္ လက္ထက္ကတည္းက အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္ ေရးခဲ့ၿပီးၿပီ။ သူတို႔ကား ျပင္ပေလာကမွ အာ႐ံုမ်ားကို ဖမ္းရာ၌ သာမန္လူမ်ားထက္ ပို ထက္ျမက္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း သူတကာ မျမင္သည္ကို သူတို႔ ျမင္တတ္သည္။ သူတကာ သတိမျပဳမိသည္ကို သူတို႔ သတိျပဳမိတတ္သည္။ သူတကာ မခံစားတတ္သည္ကို သူတို႔ လိုက္ခံစားတတ္သည္။ သူတကာ မေတြးမိသည္ကိုလည္း သူတို႔ ေတြးမိ တတ္ၾကသည္။ သူတို႔သည္ အျခားသူမ်ား၏ အထက္၌ ႐ွိေနသည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ မဆိုလိုပါ။ ဥာဏ္သေဘာ သက္သက္အရာ၌ သူတို႔ထက္ သာလြန္သူမ်ား ႐ွိပါသည္။ သူတို႔ ၀ါသနာ၊ သူတို႔ အေလ့အထေၾကာင့္ အာ႐ံုထက္ျမက္ျခင္း အထူး႐ွိေၾကာင္းကိုသာ ဆိုလိုပါသည္။
သူတို႔အလုပ္ကလည္း ေလာက၌ ျဖစ္ေနသည္ကို ၾကည့္သည္။ မွတ္သည္။ ၾကည့္႐ံု မွတ္႐ံုႏွင့္ မရပ္ေသး၊ ေတြးသည္၊ ၾကံသည္၊ ဆင္ျခင္သည္၊ သံုးသပ္သည္။ တၿပိဳင္နက္တြင္ လိုက္လည္း ခံစားသည္။ ခံစား႐ံုမက... ခံစားမႈကိုလည္း သိေနေသးသည္။ တဖန္ သူတို႔က ဤမွ်ႏွင့္ မရပ္ေသးဘဲ သူတို႔ ျမင္သမွ်၊ ေတြးသမွ်၊ ခံစားမိသမွ်ေတြကို တပါးသူအား ထပ္ဆင့္ ေ၀မွ် ေပးခ်င္ၾကေသးသည္။ သည္အတြက္.... ကိုယ့္စိတ္ကိုလည္း သိျမင္နားလည္ရသည္။ သူတပါး စိတ္ကိုလည္း သိျမင္နားလည္ရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စာဆို (၀ါ) ကဗ်ာဆရာ ဟူသည္ စိတ္ႏွင့္ အလြန္နီးစပ္သူေတြ ျဖစ္သည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ ဆိုခဲ့သည္။ စိတ္၊ ေစတသိက္ေတြကို အလြန္သတိျပဳမူတတ္သူဟု ဆိုလိုရင္း ျဖစ္ပါသည္။ မိမိ၏ စိတ္ ေစတသိက္ေတြကိုလည္း သတိျပဳမိတတ္သည္။ သူတပါး၏ စိတ္ေစတသိတက္ေတြကိုလည္း သတိျပဳမိတတ္သည္။ သည္လိုျဖင့္ သူတို႔သည္ လူ႔ေလာက၌ အလြန္ 'ကိုယ္ခ်င္းဖလွယ္ၾကည့္ႏိုင္' တတ္ၿပီး အလြန္လည္း 'ကိုယ္ခ်င္းစာတရား' ႐ွိတတ္ၾကသည္။
ကိုယ္ခ်င္းဖလွယ္ၾကည့္ႏိုင္မွ ကိုယ္ခ်င္းစာတရား႐ွိႏိုင္ေၾကာင္းကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္ေရးခဲ့ ၿပီးပါၿပီ။
တခါတရံ ကိုယ္ခ်င္းစာတရားမွ ထြက္လာေသာ သူတို႔ စာသည္ အလြန္သိမ္ေမြ႔တတ္ေလရာ အေပၚရံ လွ်ပ္ၾကည့္႐ံုႏွင့္ နားလည္ရန္ ခက္ခဲသည္။
ဤကဲ့သို႔ နားလည္ရန္ ခက္ခဲေသာ သေဘာကို မေမွ်ာ္လင့္ေသာ ေခတ္တခုမွ မေမွ်ာ္လင့္ေသာ စာဆိုတဦး၏ မေမွ်ာ္လင့္ေသာ စာေပပံုသ႑ာန္ တခုအတြင္း၌ ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႔မိခဲ့သည္။

(၂)
ပထမ အင္း၀ေခတ္ႀကီးသည္ အဓိကအားျဖင့္ ပ်ိဳ႔ေခတ္ႀကီးျဖစ္ေလသည္။ ပ်ိဳ႔ေခတ္ႀကီးကို ဦးေဆာင္သူ မ်ားမွာ ႐ွင္မဟာသီလ၀ံသ၊ ႐ွင္မဟာရဌသာရ စေသာ ရဟန္းစာဆိုမ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။ ရဟန္းစာဆိုမ်ား၏ ေမတၱာႏွင့္ ေစတနာကား လူတို႔ကို လိမၼာ ယဥ္ေက်းေစလိုျခင္း ျဖစ္ေလသည္။ ထိုအ႐ွင္မ်ား၏ စာမ်ားသည္ ေယဘူယ်ဆိုလွ်င္ ပုဂၢလိက အတၱခံစားမႈကို အသားမေပး။ ေ႐ွ႔တန္းမတင္။ ဘုရားေဟာ ဇာတ္ေတာ္မ်ားမွ တရားဓမၼမ်ား လူတို႔စိတ္တြင္ ျမဲစြာ ျပန္႔ပြားရန္သာ ဂ႐ုဓမၼ ထားေတာ္မူၾကသည္။
ေတာင္ငူေခတ္ကား လူစာဆိုတို႔၏ ေခတ္ႀကီးျဖစ္ေလသည္။ လူစာဆိုတို႔ ေခတ္ပီပီ ပုထုဇဥ္လူသားဘ၀ ကို သူတို႔စာေတြက ေရာင္ျပန္ဟပ္ျပသည္။
ေတာင္ငူေခတ္၌ ဧခ်င္း၊ ေ႐ႊနားေတာ္သြင္း၊ ရတု ဟူသည့္ စာေပပံုသ႑ာန္မ်ား ေခတ္စားသည္။
ေရာမအင္ပိုင္ယာႀကီး အၿပီး၌ ဥေရာပသည္ အစိတ္စိတ္ အမႊာမႊာကြဲသကဲ့သို႔ ပထမအင္း၀ေခတ္ႀကီး အၿပီးတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးလည္း အစိတ္စိတ္ အမႊာမႊာ ကြဲေနသည္။
ေရာမအင္ပိုင္ယာ တန္ခိုးထြားစဥ္က ဥေရာပသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေနရာ... ထိုၿငိမ္းခ်မ္းေရးႀကီးကို ကမၻာ့သမိုင္း၌ ပက္(စ္)႐ိုးမားန [Pax Romana] ဟုေခၚသည္။ ေရာမက ထိန္းသိမ္းၾကပ္မတ္ထားေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဟု အဓိပၸါယ္႐ွိသည္။ ေရာမအင္ပိုင္ယာႀကီး ပ်က္စီသြားေသာအခါ ဥေရာပသည္ အစိတ္စိတ္ အမႊာအမႊာကြဲသြားၿပီး ပေဒသရာဇ္မင္းငယ္တို႔ တဦးႏွင့္တဦး အၿပိဳင္အဆိုင္ တိုက္ခိုက္ၾက၍ စစ္မက္ထူေျပာ လာသည္။ ေ႐ွးယခင္ ေရာမအင္ပိုင္ယာႀကီးကဲ့သို႔ ျပန္လည္ တည္တံ့ ၿငိမ္းခ်မ္းရန္ လက္႐ံုးရည္ ႏွလံုးရည္သံုးၿပီး ႀကိဳးပမ္းၾကသည့္ တန္ခိုး အတန္အသင့္ႀကီးသည့္ ဘုရင္မ်ား ေပၚေပါက္လာၾကသည္။ဥပမာ.. ဘုရင္ကလိုးဗစ္(စ္) [King Clovis][466-511ေအဒီ] ဧကရာဇ္႐ွားလ္မိန္း [Emperor Charlemagne][742-814 AD] သူ႐ို႔၏ ႀကိဳးပမ္းခ်က္သည္ ရာခိုင္ႏႈန္းျပည့္ မေအာင္ျမင္။ အလယ္ေခတ္ [Middle Age] အတြင္း၌ စစ္ပြဲမ်ား မစဲ။ ရာခိုင္ႏႈန္းျပည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မရ။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ပုဂံၿငိမ္းခ်မ္းေရးေခတ္ႀကီး၊ ပထမအင္း၀ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေခတ္ႀကီးေတြ ပ်က္ၿပီးေနာက္ စစ္မက္ထူေျပာေသာ ပေဒသရာဇ္ေခတ္ေတြ ေပၚလာသည္။ ဘုရင့္ေနာင္သည္ လက္႐ံုးရည္ ႏွလံုးရည္ျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေခတ္ႀကီးတေခတ္ကို တည္ေထာင္ေပးခဲ့သည္။ သို႔ရာတြင္ ဘုရင့္ေနာင္ နတ္႐ြာစံ ၿပီးေနာက္ မၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ပေဒသရာဇ္မင္းငယ္တို႔၏ ေခတ္သည္ ေပၚလာျပန္သည္။ ေညာင္ရမ္းမင္းၾတားႀကီးႏွင့္ သားေတာ္ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းၾတားႀကီး(မဟာဓမၼရာဇာ)တို႔သည္ အပ်က္ေတြၾကားမွ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ကို ျပန္လည္ ထူေထာင္ၾကရသည္။ အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာ ကြဲေနသည္ကို ျပန္လည္ ဆက္စပ္ စည္း႐ံုးယူၾကရသည္။ မၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ပေဒသရာဇ္မင္းငယ္တို႔၏ သူတလူငါတမင္း ေခတ္မ်ိဳးမွ ဗဟိုမွ ထိန္းသိမ္း ၾကပ္မတ္မႈ႐ွိသည့္ တည္တံ့ခိုင္ျမဲေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေခတ္သစ္ႀကီးတခုကို ထူေထာင္ၾကရသည္။
သည္လို ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ိဳးတြင္ လက္႐ံုးရည္ေရာ၊ ႏွလံုးရည္ပါ လိုေလသည္။ ကမၻာ့သမိုင္း ျဖစ္စဥ္အရ အပ်က္ေတြႏွင့္ အဖ်က္သမားေတြကို ရင္ဆိုင္ရ ေျဖ႐ွင္းရေသာအခါ လက္႐ံုးေရးရာသည္ ေ႐ွးဦးစြာ ထင္႐ွား အေရးပါလာတတ္သည္။
ေတာင္ငူေခတ္ဟုေခၚေသာ ေခတ္အတြင္း၌ တိုင္ျပဳျပည္ျပဳေရးအတြက္ မလြဲမေ႐ွာင္သာေသာ လက္႐ံုးစြမ္းရည္ လိုအပ္လွေပရာ... လူ စာဆိုတို႔၏ ကဗ်ာမ်ားတြင္ လက္႐ံုးရည္ကို အားေပးခ်ီးမြမ္းလႈံ႔ေဆာ္သည့္ ဧခ်င္းမ်ား၊ ေ႐ႊနားေတာ္သြင္း ကဗ်ာမ်ား ေခတ္စားခဲ့သည့္မွာ မဆန္းဟု ထင္သည္။
ရတုသည္လည္း ေတာင္ငူေခတ္၏ ထူးကဲေသာ စာေပပံုသ႑ာန္ တခုျဖစ္ေလသည္။
ထိုေခတ္က စာဆိုတို႔သည္ မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္လည္း လက္႐ံုးရည္႐ွိေသာ သူရဲေကာင္းတပိုင္း ျဖစ္ၾကေလ သည္။ သူတို႔သည္ ႏွလံုးသား႐ွိေသာ စစ္သည္ [soldiers with hearts] မ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။ သူတို႔သည္ ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားေသာ အရပ္တပါးေတြဆီ သြားၾကရသည္။ လူသူကင္းမဲ့ေသာ ေတာေတာင္ေရေျမ ခရီးေတြ ႏွင္ခဲ့ၾကရသည္။ ၿမိဳ႔ျပ အိမ္ယာ ခ်စ္သူ ခင္သူတို႔ႏွင့္ ေ၀းရာ၌ က်င္လည္ေနထိုင္ရသည္။ တာ၀န္သိမႈက သူတို႔ကို သူရဲေကာင္း ျဖစ္ေစသည္။ ႏွစ္လံုးသား ႐ွိမႈက ခ်စ္-လြမ္း ရိပ္လႊမ္းသည့္ အႏုအလွကဗ်ာ [Romance Poems] မ်ားကို ဖန္တီးမႈ ျဖစ္ေစသည္။
အႏုအလွကဗ်ာမ်ား (၀ါ) ႐ိုးမင့္(စ္) ကဗ်ာမ်ားသည္ လိုင္းရစ္ [Lyric] ကဗ်ာ အမ်ိဳးအစားတြင္ ပါ၀င္သည္။ လိုင္းရစ္ကဗ်ာမ်ိဳးကား ဗဟိဒၶေခၚ ျပင္ပ အျဖစ္အပ်က္ [external events] မ်ား၌ အာ႐ံုမထား။ စာဆို၏ ပုဂၢလိက ခံစားမႈႏွင့္ စိတ္ညြတ္မႈမ်ား [Personal emotion and sentiment] မ်ားကိုသာ ေဖာ္က်ဴးသည္။ အလြန္ပုထုဇဥ္ဆန္ေသာ ကဗ်ာမ်ိဳး ျဖစ္ေလသည္။
လက္႐ံုးရည္ေခတ္ျဖစ္ေသာ ဥေရာပ၏ အလယ္ေခတ္တြင္ ႐ိုးမင့္စ္ ကဗ်ာမ်ား ထြန္းကားေခတ္စားသည္။ အလားတူ ျဖစ္ေသာ ေတာင္ငူေခတ္တြင္လည္း ဘုရားတိုင္၊ စစ္ခ်ီ၊ မိုးဘြဲ႔၊ ေဆာင္းဘြဲ႔၊ မယ္ဘြဲ႔၊ ေမာင္ဘြဲ႔၊ သစၥာတိုင္ စေသာ အႏုအလွ ကဗ်ာမ်ိဳး ရတုတို႔ ထြန္းကားေခတ္စားသည္။ သမိုင္းေပး အေျခအေနႏွင့္ လူသားတို႔၏ ႏွလံုးသားတို႔ ထိေတြ႔ရာမွ ေပၚလာေသာ ဓမၼတာ အက်ိဳးတရပ္ ျဖစ္ေလသည္။
ေလွာ္ကားသံုးေထာင္မႉး၊ ျပည္န၀ေဒးႀကီး၊ နတ္သွ်င္ေနာင္၊ မင္းေဇယ်ရႏၱမိတ္၊ ႐ွင္သံခို တို႔၏ ရတုမ်ားကို ဤသို႔လွ်င္ အႏုအလွကဗ်ာေတြ ျဖစ္သာ ေယဘူယ် ကၽြန္ေတာ္နားလည္ထားခဲ့သည္။
သို႔ရာတြင္ ႐ွင္သံခို၏ 'သာလြတ္ထြတ္တင္' ခ်ီ ရတုပိုဒ္စံုက ကၽြန္ေတာ့္ဦးေႏွာက္ကို မ်ားစြာ.... မ်ားစြာ အလုပ္ေပးခဲ့သည္။ သူ႔ ဤရတုကို သာမန္ ခ်စ္-လြမ္း အႏုအလွကဗ်ာတပိုဒ္ဟု ကၽြန္ေတာ္ မျမင္၀ံ့။ မျမင္ရဲ...။

(၃)
"သာလြတ္ထြတ္တင္၊ မင္းသာ႐ႊင္၍၊ သဘင္မျပတ္၊ ေန႔တိုင္းပတ္သား၊ ျပသာဒ္ေျပာင္႐ႊန္း၊ ၿမိဳ႔ဘံုနန္းႏွင့္၊ ရံ၀န္းကိုးမည္၊ ေ႐ႊသားလည္သည္....."
ရတု၏ ဤမွ်အထိသည္ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းစံရာ အင္း၀ေ႐ႊနန္းေတာ္ႀကီး၏ က်က္သေရႏွင့္ ခမ္းနားတင့္တယ္ပံုကို ျပသည္။ သည္လိုဆိုလွ်င္ ေပ်ာ္ဖြယ္ မေကာင္းေပဘူးေလာ။
႐ွင္သံခို ဆက္၍စပ္ပံုကို ၾကည့္ပါ။
"ေပ်ာ္မည္မွာေ၀း၊ တေရးေရးတည့္၊ ေက်ာ္ေမႊးသတင္း၊ ျပည္ေထာင္ခ်င္းတို႔၊ ရန္တင္းမ၀ံ့၊ မာန္ကိုညံ့သည္၊ ေပါက္ပ်႔ံသာနာ၊ ေကတုမွာသို႔...."
ေပ်ာ္စရာမေကာင္းပါ။ အနည္းဆံုး တေယာက္ေသာ သူကေလးအတြက္က ေပ်ာ္စရာမေကာင္းပါ။ ထိုသူကေလးသည္ မူလက သူေနခဲ့ရာ ေကတုမတီ ေတာင္ငူမွာကဲ့သို႔ မေပ်ာ္ပါ။ ေပ်ာ္ရန္ေ၀းပါဘိ။
လက္႐ွိ ဧကရာဇ္၏ အေနာက္ဘက္လြန္မင္ၾတား၏ အင္း၀ေနျပည္ေတာ္ကို ႏွိမ္ၿပီး ယခုအခါ လက္ေအာက္ခံ ၿမိဳ႔ျဖစ္ေနေသာ ေကတုမတီေတာင္ငူက သာသေယာင္ ဖြဲ႔စပ္ျခင္းကပင္ အျပစ္ႀကီးလွၿပီ။
႐ွင္သံခိုက ဤမွ်ႏွင့္ မရပ္ေသးဘဲ -
"အာဏာလႊမ္းမိုး၊ ဆင့္ကာႀကိဳးလွ်င္၊ ျဖန္႔တိုး၀ွန္႔လိႈက္၊ ျဖဳန္းျဖဳန္းၿပိဳက္သည္၊ ရီမိုက္မႈိင္းမွ် ဆြတ္႐ွာေသာ၀္။" - ဟု မေၾကာက္မ႐ြ႔ံ ဆက္ဆိုသည္။
ဤတြင္ အင္း၀ ေ႐ႊနန္းေတာ္တြင္း၌ မေပ်ာ္႐ွာေသာ တေယာက္ေသာသူကေလးသည္ မည္သူျဖစ္ ေၾကာင္း ေပၚလာသည္။ သူ႔ကို မေပ်ာ္ေအာင္ လုပ္ေနသူ တရားခံသည္ မည္သူျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေပၚလာသည္။ "အာဏာလႊမ္းမိုး၊ ဆင့္ကာႀကိဳးလွ်င္...." ဤအပိုဒ္က သဲလြန္စေပးသည္။
ပေဒသရာဇ္ ဧကရာဇ္ေခတ္ထံုးစံႏွင့္အညီ.... ေတာင္ငူကို ႏိုင္ၿပီးေသာအခါ ေတာင္ငူက မိန္းမေခ်ာ၊ မိန္းမလွမ်ားကို ႏိုင္သူမင္းက အင္း၀သို႔ ေဆာင္ယူခဲ့သည္။ ယခု ထိုကဲ့သို႔ မိန္းမေခ်ာ မင္းသမီးေလးတဦးကို အလိုမတူဘဲႏွင့္ ဘုရင္က မိဘုရားေၿမႇာက္ေတာ့မည္။ ခမ်ာေလး ခ်ံဳးပြဲခ် ငိုေႂကြးၿပီး ရင္ကြဲပက္လက္ ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ႐ွင္သံခိုက ကန္႔ကြက္ေနသည္။
အဲသည္ ခမ်ာေလးမွာ ခ်စ္သူ႐ွိသည္။ ခ်စ္သူမွ အသဲနင့္ေအာင္ ခ်စ္ခဲ့ရသည့္ ငယ္ခ်စ္ဦး....။
"ျပာလတ္မြတ္စင္၊ ေနာင္သာၾကင္၍၊ ေကသွ်င္ျမခက္၊ ျဖာစ႐ြက္လည္း၊ နားထက္မေခြ၊ စုလည္းေျပႏွင့္၊ တင့္ေနက်စ္လစ္၊ စမၸယ္သစ္က၊ ကၽြမ္းခ်စ္ရေအာင္၊ ႀကိဳးသည့္ေနာင္မူ....."
ဤစကားမ်ားႏွင့္ ခမ်ာေလး၏ ခ်စ္သူကို ေဖာ္ျပသည္။
ႀကိဳးသည့္ေနာင္....။ ေနာင္......။
ေ႐ွးဆရာတို႔က ေနာင္ ဆိုသည္မွာ စစ္႐ံႈးဘုရင္ နတ္႐ွင္ေနာင္ကို ဆိုလိုသည္။ ယခု အေနာက္ဘက္လြန္မင္း မိဘုရားေျမႇာက္မည့္ ခမ်ာေလး၏ ခ်စ္သူမွာ... ဟိုအေ၀းမွာ က်န္ရစ္သည့္.... နတ္႐ွင္ေနာင္။
ဤရတုေၾကာင့္ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းၾတား ရာဇမာန္ေတာ္႐ွ၍ ႐ွင္သံခိုအား ကြပ္မ်က္မည္ ျပဳသည္။ ျပည္ငထင္ငယ္ ေလွ်ာက္ထားေတာင္းပန္မွ ႐ွင္သံခိုကို အသက္ခ်မ္းသာေပးသည္။
သမိုင္းကား ဤသို႔ဆိုထားေသာ္လည္း ကၽြန္ေတာ့္စိတ္တြင္း၌ တစံုတရာ မေက်မလည္ျဖစ္ေနသည္။
ပေဒသရာဇ္၊ ဧကရာဇ္စံနစ္တြင္ ေအာင္ႏိုင္သူက ႐ႈံးသူ၏ သမီး၊ ႏွမတို႔ကို သိမ္းယူ မိဘုရားေျမႇာက္ျခင္းမွာ အဆန္းမဟုတ္။ ထံုးစံ..။ အစဥ္အလာ...။ ႐ံႈးသည့္ကိစၥထားဦး၊ အညံ့ခံေသာအခါ၊ ေအာက္က်ိဳ႔ မဟာမိတ္ျပဳေသာအခါမ်ားတြင္လည္း ႏွမ၊ သမီးကညာတို႔ကို ဆက္သေလ့႐ွိသည္။
ဤမဆန္းေသာ ထံုးစံ ႐ွိေနၾကားက.. အဆန္းလုပ္ၿပီး ႐ွင္သံခိုသည္ 'သာလြတ္ထြတ္တင္' ခ်ီ ရတုကို ဘာ့ေၾကာင့္ စပ္ပါသနည္း။
႐ွင္သံခိုကို မစပ္မေနႏိုင္ေအာင္ လႈ႔ံေဆာ္တြန္းဆြေသာ မိုးတစ္(ဖ္) [motive] ေခၚ ေဇာေစတနာက ဘာပါသနည္း။
႐ွင္သံခိုသည္ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းၾတားအေပၚ ရန္ညႇိဳးသို မုန္းတီးသူ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သိကၡာခ်ျခင္းေလာ။
ဤသို႔ဆိုရန္မွာ ခက္သည္။ သကၠရာဇ္ ၉၇၂ ခုႏွစ္တြင္ မင္းၾတားႀကီး ေတာင္ငူကို အလိုေတာ္ျပည့္ ကတည္းက မင္းၾတားႀကီး၏ ဘုန္းေတာ္ဘြဲ႔ကို ႐ွင္သံခို ေရးသားဆက္သြင္းခဲ့သည္။ နတ္႐ွင္ေနာင္ကို ဘုရင္ခံအျဖစ္ႏွင့္ ေတာင္ငူတြင္ အုပ္စိုးေစၿပီး မင္းၾတားႀကီး အင္း၀သို႔ အျပန္တြင္ ႐ွင္သံခိုလည္း လိုက္ပါလာခဲ့သည္။ ၿပိဳကြဲပ်က္စီးေနသည့္ ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးကို ျပန္လည္စုစည္း တည္ေထာင္ေနသည့္ မင္းၾတားႀကီး၏ ေစတနာႏွင့္ ဘုန္းလက္႐ံုးကို ႐ွင္သံခို ၾကည္ညိဳေလးစားသည္။ ေနာင္၌ စပ္ေသာ 'မင္းရဲဒိဗၺဧခ်င္း' သည္ ႐ွင္သံခို၏ စံျပဳရေသာ လက္ရာျဖစ္သည္။ ထိုဧခ်င္းတြင္ မင္းၾတားႀကီးႏွင့္ ေဘးေလာင္းေတာ္၊ ဘိုးေလာင္းေတာ္တို႔ စြမ္းရည္မ်ားကို ေလးေလးစားစား ၾကည္ၾကည္ညိဳညိဳ စပ္ထားသည္။ မင္းၾတားႀကီး၏ လက္ထက္ေတာ္အတြင္း လက္ေဆာင္ယူမႉး ရာထူးႏွင့္ တင့္တင့္တယ္တယ္ ေနခဲ့သည္။
မင္းၾတားႀကီးကို မုန္းတီးေသာေၾကာင့္ သိကၡာခ်ျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း အလြန္ထင္႐ွားသည္။
မေနႏိုင္၊ မထိုင္ႏိုင္ အတင္းေျပာမိျခင္း [gossiping] ေလာ...။
႐ွင္သံခို၏ ဦးရီးသည္ မင္းေဇယ်ရႏၱမိတ္ျဖစ္ၿပီး၊ အဘိုးကား ေလွာ္ကားသံုးေထာင္မႉးျဖစ္၍ မ်ိဳး႐ိုးသစင္ကာ အစဥ္အလာႀကီးသူ ျဖစ္ေလသည္။ သူေရးေသာ စာမ်ားကလည္း သူ၏ ျမင့္မားေသာ ဥာဏ္ရည္ႏွင့္ ျပည့္၀ေသာပညာကို ျပေနသည္။ ႐ွင္သံခိုသည္ သိမ္ဖ်င္းေသာ အတင္းေျပာရန္ စိတ္ဓါတ္ ေအာက္တန္းမက်။ ဘုန္းႀကီး၍ ဓါးထက္ေသာ မင္း၏ အတြင္းေရးကို အတင္းေျပာမိသည္အထိလည္း ႐ွင္သံခို မမိုက္မဲႏိုင္။
သည္ၾကားထဲက အသက္အႏၱရာယ္ႏွင့္ ေသခ်ာေပါက္နီးလွေသာ ဤရတုကို ႐ွင္သံခို ဘာ့ေၾကာင့္ စပ္ရသနည္း။
ကၽြန္ေတာ္က 'သာလြတ္ထြတ္တင္' ခ်ီ ရတုကို အေခါက္ေခါက္ အခါခါ ဖတ္သည္။ စာဆိုေဖာ္လိုေသာ ပံုရိပ္ေတြ ေပၚလာေအာင္ ဖမ္းၾကည့္သည္။ သူ၏ ခံစားမႈ [emotion] ႏွင့္ စိတ္ညြတ္မႈ [sentiment] ကို သိနားလည္ေအာင္ ႀကိဳးစားသည္။ ဆင့္တမင့္ကို နီးစပ္ေအာင္ စိတ္ညြတ္မႈဟု ဘာသာျပန္ရေသာ္လည္း မျပည့္စံုပါ။ ဆင့္တမင့္ ဟူသည္မွာ စိတ္သမူဟ [complex] တခု ျဖစ္ေလသည္။
အျပဳအမူႏွင့္ မွန္ မွား ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရန္ အေျခခံသတၱိ္သေဘာေပးသည့္ ခံစားမႈႏွင့္ စိတ္သေဘာထား [opinion] တို႔ သိမ္ေမြ႔ နက္နဲစြာ ေပါင္းဖြဲ႔ ေပၚလာေသာ စိတ္သမူဟ ျဖစ္ေလသည္။
ေၾသာ္... ျဖည္းျဖည္းႏွင့္ ႐ွင္သံခို၏ စိတ္သမူဟကို ကၽြန္ေတာ္ နားလည္လာသည္။
'႐ွင္ေကာင္းမြတ္ျပာ၊ မဲ့႐ုပ္၀ါႏွင့္၊ ျပည္႐ြာကိုပစ္.....'
သည္စကားေတြက '႐ွာဆြတ္လြတ္ၾကင္' စသည့္ ရတု၏ ဒုတိယပိုဒ္၌ ပါသည္။
ပံုရိပ္....။
မိမိခ်စ္ျမတ္ႏိုးေသာ ဇာတိေျမ..၊ ခ်စ္သူခင္သူေတြကို ခြဲခြါကာ... တပါးသူ၏ တပါးေျမသို႔ လိုက္ပါရသည့္ မိန္းမပ်ိဳ....မဟုတ္၊ မက.. မိန္းမပ်ိဳေလးမ်ား။
ေၾသာ္.. က်န္ရစ္သူမ်ားလည္း မည္သို႔ က်န္ရစ္႐ွာခဲ့သနည္း။
"ေခၚေယာင္ေခၚမွား၊ ကိုယ္ကားသည္မွာ၊ ေမတၱာအသက္၊ ပံုလ်က္ေ၀မိႈင္း၊ အဆိုင္းဆိုင္းတည့္၊ ေန႔တိုင္းတန္႔ဆည္၊ မခံ့သည္ကို......"
ဤစကားေတြက 'ျပာလြတ္မြတ္စင္' စေသာ ရတု၏ တတိယပိုဒ္၌ပါသည္။
႐ွင္သံခိုသည္ ဂုဏ္ေျမာက္လွေသာ 'စစ္ခ်ီရတု' မ်ားလည္း စပ္ခဲ့ေသးရာ.. ေခတ္၏ဓမၼတာအတိုင္း ႏွလံုးသား႐ွိသည့္ စစ္သည္စာဆို ျဖစ္ေလသည္။ သူကား တာ၀န္ကိုလည္းသိသည္။ ႏွလံုးသားလည္း ႐ွိသည္။
'သာလြတ္ထြတ္တင္' ခ်ီ ရတုမွာ သူ႔ႏွလံုးသားသန္႔သန္႔မွ ထြက္လာသည္။
ေခတ္၏ သဘာ၀ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံႏွင့္ ျပည္သူအက်ိဳးအတြက္ စစ္ခ်ီ၊ စစ္တက္၊ စစ္တိုက္ျခင္းေတြ ျပဳၾကရသည္။
သို႔ရာတြင္ ေတာင္ငူေခတ္ေနာက္ပိုင္းသည္ စစ္မက္ထူေျပာလွၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေသာကာလ ႐ွားပါးလွသည္။
႐ွင္သံခိုသည္ မၿငိမ္းခ်မ္းေသာကာလမွ ျပည္သူေတြ၏ ဘ၀ကို က႐ုဏာသက္မိဟန္တူသည္။
ငိုမဲ့မဲ့ မ်က္ႏွာေလးမ်ားႏွင့္ မိေ၀းဘေ၀း ခ်စ္သူခင္သူေတြႏွင့္ ေ၀းရာ တပါးေျမသို႔ လိုက္ပါခဲ့ရသူကေလး မ်ား။
"ေခၚေယာင္ေခၚမွား၊ ကိုယ္ကားသည္မွာ....." က်န္ရစ္ခဲ့ၾကရသူမ်ား...။
သူတို႔ အားလံုးအေပၚ ႐ွင္သံခို က႐ုဏာသက္သည္။ ကိုယ္ခ်င္းစာသည္။ တပါးသူေနရာ ကိုယ္၀င္ၾကည့္ ၿပီး သူ႔လိုပင္ ကိုယ္ခံစားမိသည္။
သည္ေမတၱာ၊ သည္က႐ုဏာ၊ သည္ေဇာေစတနာေတြေၾကာင့္ 'သာလြတ္ထြတ္တင္' ခ်ီ ရတုကို ႐ွင္သံခို စပ္မိသည္။
သည္ရတုသည္ သာမန္.. လိုင္းရစ္ကဗ်ာမ်ိဳး မဟုတ္။ အျခားရတုေတြလို စာဆို၏ ပုဂၢလိက ခံစားမႈကို စပ္ျပသည္မဟုတ္။ စာဆို၏ ပုဂၢလိကအခ်စ္ ႏွင့္ အလြမ္းကို ဖြဲ႔ဆိုခဲ့သည္မဟုတ္။ သူ႔ရတုက သူတပါးအေၾကာင္း၊ သူတပါးေတြ၏ ခံစားမႈအေၾကာင္း...။
ေၾသာ္.. 'စစ္ႏွင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး' အေၾကာင္း စာေပဆိုလွ်င္ ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္ တပါးႏိုင္ငံမွ စာေပတို႔ကို လက္ညႇိဳးထိုးျပ ခ်ီမြမ္းၾကသည္။
ေတာင္ငူေခတ္က ႐ွင္သံခို ေရးျပခဲ့ေသာ ဤ 'စစ္ႏွင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး' ကဗ်ာကိုကား.. သတိမျပဳမိၾက။
မိမိ၏ အသက္အႏၱရာယ္ကိုပင္ မမႈေသာ ႐ွင္သံခို၏ ကဗ်ာေဇာေစတနာကို ႏိႈက္ႏိႈက္ႏွဲႏွဲ မဆင္ခ်င္မိၾက။
႐ွင္သံခိုကား အလြန္ ကိုယ္ခ်င္းဖလွယ္ ၾကည့္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အလြန္ ကိုယ္ခ်င္းစာနာတတ္သူ စာဆိုျဖစ္ေလရာ သူ႔ရတုက ပုဂၢလိက အတၱမွ လြတ္ေျမာက္သည့္ သိမ္ေမြ႔လွေသာ ေမတၱာတရားႏွင့္ က႐ုဏာတရားတို႔ကို အလြန္နက္နဲ ညင္သာေသာနည္းႏွင့္ လင္းလဲ့ျပေလသည္။
ျမန္မာ ေ႐ွ႔ေဟာင္းစာေပေလာက၌ ႐ွင္သံခိုကဲ့သို႔ စာဆိုတဦး႐ွိခဲ့သည္ကို ဂုဏ္ယူပါ၏။
ထိုနည္းတူစြာ ႐ွင္သံခိုကို နားလည္ခြင့္လႊတ္ၿပီး အသက္ခ်မ္းသာေပး႐ံုမက စာဆိုတဦးအျဖစ္ ဆက္လက္ခ်ီးေျမႇာက္သူ အေနာက္ဘက္လြန္မင္းၾတားႀကီးကိုလည္း ခ်ီးမြမ္းရေပမည္။
မင္းၾတားႀကီး၏ အေျမႇာ္အျမင္ႀကီးမားပံု၊ ေက်းဇူးသစၥာသိတတ္ပံု၊ သေဘာထားႀကီးပံု၊ ပညာ႐ွိ လူေတာ္လူေကာင္းတို႔ကို ျမတ္ႏိုးခ်ီးေျမႇာက္ပံုတို႔ကို သမိုင္းစာမ်က္ႏွာမ်ားတြင္ မ်ားစြာေတြ႔ရသည္။ အေနာက္ ဘက္လြန္မင္းၾတားကား..... မင္းၾတားဟူေသာ ၀ိေသသနဂုဏ္ႏွင့္ ထိုက္တန္လွေပသည္။ မဟာဓမၼရာဇာဟူေသာ တရား၀င္ဘြဲ႔ေတာ္သည္လည္း သင့္ျမတ္မွန္ကန္လွသည္။
စာဆိုကလည္း ႏွလံုးသား သန္႔စင္ ရဲရင့္သည္။ မင္းၾတားကလည္း သေဘာထားႀကီးမား ျမင့္ျမတ္သည္။
သူတို႔ႏွစ္ဦးကား အလြန္လွပ တင့္တယ္ေသာ သမိုင္းပန္းခ်ီကားတကားကို ေရးျခယ္ျပသခဲ့ၾကသည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ယံုၾကည္မိပါသတည္း။

တကၠသိုလ္ဘုန္းႏိုင္။
[တကၠသိုလ္ဘုန္းႏိုင္- အျမင့္သို႔ အာ႐ံုညြန္႔တက္ျခင္း(သို႔မဟုတ္)ကဗ်ာ - ပထမႏွိပ္ျခင္း၊ ၂၀၀၂ ဇူလိုင္ မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါတယ္။]

ဘာကေလေရာက္ ျမသီတာထံမွျပန္စာေရးသူ-ဒဂုန္တာရာ

ခ်စ္စြာေသာ သူငယ္ခ်င္း ဘက္တီေအာင္ေရ။ နင့္စာလာေတာ့ ငါက ဆန္ဖရန္စစၥကိုမွာ မ႐ွိဘူး။ ဘာကေလၿမိဳ႔က ကာလီဖိုးနီုယားတကၠသိုလ္ ေရာက္ေနတယ္။ ငါက နင့္စာဖတ္ရေတာ့ ျမန္မာျပည္ကို လြမ္းလာတယ္ကြာ။ နတ္ပြဲလည္း ၾကည့္ခ်င္လာတယ္။ နင္တို႔ တေတြကိုလည္း သိပ္ သတိရတာပဲကြာ။
ငါ့စိတ္ေတြက နင္တို႔ဆီ ေရာက္သြားတယ္။ တကယ္ေတာ့ ငါအေမရိကန္ေရာက္မွ ငါတို႔ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္လည္ေတြ႔႐ွိလာတယ္လို႔ ေျပာခ်င္တယ္။ ငါ စကားေတြ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ ေျပာတယ္လို႔ မေျပာနဲ႔ေနာ္။ ငါ့စိတ္ထဲ ခံစားတာကို ေဖာ္ျပတာပဲ။ နင္ကေျပာမယ္။ နင္တို႔နဲ႔ အတူေနတဲ့ ငါမဟုတ္ေတာ့ဘူးလို႔၊ မဟုတ္ဘူးကြ။ ငါဟာ ငါပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ငါဟာ ႏိုင္ငံျခား တျပည္ တ႐ြာေရာက္မွ ငါဟာ ျမန္မာလူမ်ိဳးဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသား ႐ုပ္ပံုလႊာဟာ ပိုၿပီး ထင္႐ွား ပီသလာတယ္လို႔ ထင္မိတယ္ကြာ။ တိမ္ျမဳပ္ ငုပ္လွ်ိးေနရာက ျပန္ေပၚလာတဲ့ သေဘာမ်ိဳးေပါ့ကြာ။ ဒါေၾကာင့္ ျပန္လည္ေတြ႔ ႐ွိျခင္းလို႔ ငါေျပာလိုက္တာ။ ငါ့ရဲ႔ ခံစားမႈကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ႀကိဳးစားေျပာပါ့မယ္။

နင္သိသားပဲ။ ငါ ရန္ကုန္မွာတုန္းက ဘယ္လိုေနတယ္ ဆိုတာ၊ သိတယ္မဟုတ္လား။ ဘဲလ္၊ ဖလဲ၊ ဂ်င္းတို႔ အျမဲ၀တ္ေနတာေလ။ ႏိုင္ငံျခားျဖစ္မွ ၀တ္ခ်င္ စားခ်င္တယ္။ ႏိုင္ငံျခားက လာတဲ့ ဖက္႐ွင္ေၾကာ္ျငာ စာအုပ္ေတြ ဖတ္ၿပီး၊ အဲသည္ စာအုပ္ထဲက ပံုစံအတိုင္း ေနခ်င္တယ္။ ၀တ္ခ်င္တယ္။ စားခ်င္တယ္။ အဲသည္ စာအုပ္ေတြကလည္း ေစ်းႀကီးေပး ၀ယ္ရတာ မဟုတ္လား။ ေမာင္ေထာ္ေလး လမ္းက ကုလားဆိုင္မွာ မွာထားရတယ္။ တို႔တေတြ အဲသည္ မဂၢဇင္းဂ်ာနယ္ေတြ ဖတ္ၿပီး စိတ္ကူးယဥ္ ၾကတယ္ေလ။ အခု ေတြးၾကည့္ေတာ့လည္း အ႐ူးထတာ တမ်ိဳးေပါ့ကြာ။ တို႔တေတြက အဲသည္လို အသိုင္းအ၀ိုင္းက မဟုတ္လား။ ႏိုင္ငံျခားက လာတဲ့ စည္သြတ္ဘူးမွ အရသာ႐ွိတယ္ ထင္တာ ႏိုင္ငံျခား ဆို သိပ္ေရာက္ခ်င္တာ။
ဟိုေရာက္သြားၿပီး ေလးငါးေျခာက္လ ေက်ာ္ေလာက္ၾကာေတာ့ ေတြးစရာ ေပၚလာတယ္။ ေတြးစရာေတြဟာ အေၾကာင္းမဲ့ ေပၚလာၾကတာ မဟုတ္ဘူး။ ပတ္၀န္းက်င္ရဲ႔ ႐ိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္လာ တဲ့ ခံစားမႈေတြေၾကာင့္ ေတြးေတာလာ ရပါကလားဆိုတာ ေနာက္ေတာ့ သိလာရတယ္ကြ။ ငါ ဘာလူမ်ိဳးလဲဆိုတဲ့ ပုစၦာကို ေျဖေနရတယ္ေလ။
အဲသည္ေတာ့ နင္က ေမးခ်င္လိမ့္မယ္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးပဲဟာ ဘာမ်ားျပႆနာ႐ွိမွာလဲလို႔။ ျမန္မာျပည္မွာ ေနလို႔ကေတာ့ ဘာျပႆနာ႐ွိမွာလဲ။ ႏိုင္ငံျခားမွာေတာ့ တမ်ိဳးေပါ့ကြာ။ ငါသည္က သြားေတာ့ ဂ်င္းေဘာင္းဘီေတြ ဘာေတြ ၀တ္သြားတယ္မဟုတ္လား။ ေဘ႐ြတ္ေလဆိပ္မွာ ခဏနား တယ္။ လက္ဘႏြန္ရဲ႔ၿမိဳ႔ေတာ္။ လွပေခတ္ဆန္တဲ့ ၿမိဳ႔ကေလး။ အခုေတာ့ စစ္ေဘးစစ္ဒဏ္ေၾကာင့္ ပ်က္စီးေနပါၿပီ။ အဲသည္ ေဘ႐ြတ္မွာ ဥေရာပတိုက္သားတေယာက္ ငါ့ကို ယိုးဒယားကလား၊ ဖိလစ္ပိုင္ ကလားတဲ့။ ၾကည့္ပါဦး။ ဒါက အ၀တ္အစားနဲ႔ မ်က္ႏွာပံုပန္း ၾကည့္ေမးတာ ျဖစ္မွာေပါ့။ တကယ္လို႔ ထဘီနဲ႔ အကႌ်သာ ၀တ္ထားရင္ ငါက ျမန္မာအ၀တ္အစားဆိုတာ ျပႏိုင္တာေပါ့။ ဒါက ျပႆနာ မဟုတ္ပါဘူး။ အ၀တ္အစားက အေရးမႀကီးပါဘူး။ ဟိုေရာက္ေတာ့ ဘာ၀တ္၀တ္ရပါတယ္။ ဆန္ဖရန္စစၥကိုမွာက လူမ်ိဳးေပါင္းစံု႐ွိေတာ့ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ္လို႔ ငါနည္းနည္း ခံစားမိတာ အမွန္ပဲ။ ထိုင္းလား၊ ဖီလစ္ပိုင္လား ေမးတာကို တယ္မခံခ်င္ဘူး။ အဲသည္က စၿပီး ေတြးမိတယ္ ဆိုၾကပါစို႔။
အေမရိကန္မွာ ေနရတာေတာ့ စား၀တ္ေနေရးက ေျပလည္ပါတယ္။ တအိမ္သားလံုး အလုပ္ လုပ္ၾကတယ္ကြာ။ ငါ့အစ္မ ႏွစ္ေယာက္က၊ တေယာက္က ကြန္ျပဴတာမွာ၊ တေယာက္က ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ။ အိမ္မွာေနတဲ့ ေမေမကေတာင္ ဇာပန္းထိုးအလုပ္ေတြ အိမ္မွာ လက္ခံ လုပ္တယ္။ ၀င္ေငြက မဆိုးပါဘူး။ အစ္မႀကီးက အလုပ္တက္ရတာ ေ၀းေတာ့ ကားကိုယ္တိုင္ေမာင္းၿပီး တက္ရတယ္။ သည္မွာက ကားႀကီးႀကီး ကိုယ္ပိုင္႐ွိလို႔လဲ ပိုၿပီး ဂုဏ္မ႐ွိပါဘူး။ ဘတ္စ္ကား စီးလို႔လဲ ဂုဏ္မငယ္သြားဘူး။ ေမာ္ေတာ္ ကားဆိုတာ သြားေရးလာေရး အလုပ္ျဖစ္တဲ့ ကိစၥတခုမွ်သာပဲ။ နင္တို႔ငါတို႔ အသိုင္းအ၀ိုင္းလည္း ဘတ္စ္ကားစီးရမွာ ႐ွက္တဲ့ လူတန္းစားပဲ မဟုတ္လားကြာ။ ကား စိတၱဇေရာဂါအေၾကာင္း။
ငါ ေျပာခ်င္တာက အမ်ိဳးသား ႐ုပ္ပံု။ နင့္ဆီက စာလာေတာ့ စာအိတ္မွာ ဘတ္တီေအာင္လို႔ ေရးထားတာ ဖတ္ၾကည့္ၿပီး ငါ့သူငယ္ခ်င္း ဘာသာေဗဒ ေက်ာင္းသားတေယာက္က ဘာျဖစ္လို႔ အဂၤလိပ္နဲ႔ နာမည္တပ္ရသလဲ။ ျမန္မာမွာ အကၡရာ မ႐ွိဘူးလားလို႔ ေမးတယ္။
သူက ႐ိုး႐ိုးသားသား ေလ့လာခ်င္လို႔ ေမးတာပါ။ နင့္ အေဖနာမည္ ဘယ္သူလဲလို႔ ေမးတယ္။ ငါက ဦးေအာင္ဆိုေတာ့ ျမန္မာက ဖခင္မ်ိဳး႐ိုးနာမည္ မွည့္သလားလို႔ ေမးတယ္။ ငါ့အေဖနာမည္ေမးလို႔ ဦးျမဆိုေတာ့ သူက အံ့ၾသေနတယ္။ အေဖနာမည္က ေ႐ွ႔က မွည့္တာပါလား။ ဒါက ပ်ဴလူမ်ိဳးတဲ့။ ငါက ပ်ဴလူမ်ိဳး အႏြယ္လားတဲ့ကြာ။ ငါေတာ့ စိတ္ေတာင္ ႐ႈပ္သြားတာပဲ။ တ႐ုတ္ေတြလည္း မ်ိဳး႐ိုး အေဖ နာမည္ကို ေ႐ွ႔ကထား မွည့္တာပဲ ဆိုၿပီး မ်က္ေမွာင္ႀကီး ကုတ္ၿပီး ေလ့လာစူးစမ္းၿပီး က်န္ရစ္ခဲ့ေလရဲ႔။ ငါလည္း ခုမွ သိတယ္ေလ။ နာမည္မွည့္တာကအစ အမ်ိဳးသား႐ုပ္ပံုဆိုတဲ့ ျပႆနာကို ခံစားလိုက္ တာပဲလို႔ သတိျပဳမိေတာ့တာပဲ။
ႏိုင္ငံျခားမွာ သာမန္အရပ္သားက ငါတို႔ ျမန္မာျပည္အေၾကာင္း သိပ္သိၾကတာ မဟုတ္ဘူး။ ေလ့လာသူ ပညာ႐ွင္ေတြ ေလာက္သာ သိၾကတာ။ ျမန္မာျပည္ကို စိတ္၀င္စားသူေတြ ႐ွိပါတယ္။ ငါတို႔ဆရာ ပါေမာကၡဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ကို ေရာက္ဖူးတယ္။ ျမန္မာျပည္က စိမ္းလန္းၿပီး လွပတယ္။ အစားအေသာက္ေပါတယ္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ ေဖာ္ေ႐ြပ်ဴငွာ ႐ွိတယ္။ ေနရာတိုင္းမွာ ေစတီပုထိုးနဲ႔၊ ေခါင္းေလာင္းသံ သာယာတယ္တဲ့ကြ။ ငါ့ကို ဖိလဒင္ေဟာေရးတဲ့ ျမန္မာျပည္အေၾကာင္း စာအုပ္ေပး ဖတ္တယ္။
အာ႐ွတိုက္က ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားအေၾကာင္း ေလ့လာေနတဲ့ ပါေမာကၡတေယာက္ကလည္း ငါတို႔ ျပည္အေၾကာင္းေမးတယ္။ စီးပါြးေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ရာဇ၀င္ စသည္ေပါ့ကြာ။ ငါက ေက်ာင္းသူတေယာက္ အေနနဲ႔ သိသေလာက္ ေျပာရတာေပါ့။ သူက ယေန႔ ေခတ္လူငယ္ တေယာက္ရဲ႔ အသိကို စူးစမ္းတာကိုးကြ။ ေနာက္မွ ငါ နားလည္သြားတာ။
ငါလည္း သူ႔ေမးခြန္းေတြ ေျဖရင္းနဲ႔ ငါတို႔ တိုင္းျပည္ကို ေတြ႔႐ွိသြားတယ္လို႔ ဆိုရမလား မသိဘူး။
သူငယ္ခ်င္းေရ။ ကိုယ့္ျပည္နဲ႔ ေ၀းၿပီး ႏိုင္ငံျခားမွာ ႏွစ္ လ ၾကာ႐ွည္လာေလ ငါတို႔ျပည္ကို သတိရတဲ့ ခံစားမႈက ရင့္သန္လာေလပဲ။ သား၊ ငါး၊ အသီးအ႐ြက္ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ အျမဲရ တယ္ကြာ။ ရာသီလိုက္ အသီးအႏွံ စားရတယ္ကြာ။ သံပုရာရည္ဆိုရင္ တႏွစ္ပါတ္လံုး လတ္လတ္ ဆတ္ဆတ္ ေသာက္လို႔ရတယ္။ တကယ္ေတာ့ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္က စည္သြတ္ဗူးထက္ အရသာေရာ၊ အာနိသင္ေရာ ပို႐ွိတာေပါ့။ မဟုတ္ဘူးလား။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာက ေဆာင္းရာသီ ဆိုရင္ ေရခဲေနလို႔ အသီးအ႐ြက္ စိုက္လို႔မရ၊ ငါးမွ်ားလို႔ မရ။ ဒါေၾကာင့္ ေဆာင္းတြင္းမွာ စားႏုိင္ဖို႔ ၾကာ႐ွည္ခံတဲ့ စည္သြတ္ဘူးေတြ လုပ္ရတာ မဟုတ္လား။ ဒါကို "သိုေလွာင္ထားေသာ အစားအစာ" လို႔ ေခၚၾကတယ္ မဟုတ္လား။
ငါတို႔ ေတာမွာဆိုရင္ သား၊ ငါး၊ ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္က ပိုလတ္လို႔ ပိုအရသာ ႐ွိတယ္ေလ။ အပင္က ခူးၿပီး ခ်က္ခ်င္း ခ်က္တာ မဟုတ္လား။ ငါ တခါ ေမွာ္ဘီဘက္ သြားလည္တာ အမွတ္ရတယ္။ ဧည့္သည္ လာတယ္ဆိုၿပီး အိမ္နီးနားခ်င္းေတြက ဟင္းလာပို႔ၾကတာ။ ႏိုင္ငံျခားမွာ ေနရတာ သူစိမ္းတရံဆံလို ေနရတာကြ။ ကိုယ့္အသိုင္းအ၀ိုင္းနဲ႔ကိုယ္ မိတ္ဖြဲ႔ေပးတဲ့လူ႐ွိမွ စကားေျပာလို႔ ရတာ။
လူၾကံဳေကာင္းရင္ ငါ့ဆီကို တခု ပို႔ေပးစမ္းပါ။ မႏၱေလးက ႀကိဳးႀကီးခ်ိတ္ထဘီ။ အေနာက္ ဆန္ဆန္အေရာင္ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ႐ိုးရာ အေသြးအဆင္။ ငါတို႔ အဖြားဆီမွာ ျမင္ဘူးတယ္။ အစိမ္းနဲ႔ အနီ အတြဲမ်ိဳး။ အျပာေရာင္ အတြဲေတြေတာင္ သိတ္မပါဘူး ထင္တယ္။ တခါ ငါ ေက်ာင္းကပြဲမွာ ၀င္ကဖူးတယ္။ ထဘီက ျမန္မာမဆန္လို႔ ငါက ျမန္မာဆန္ဆန္ ဆင္ယင္ထံုးဖြဲ႔မႈ ဟန္ပန္နဲ႔ ျမန္မာအက ကၿပီး သူတို႔ကို ျပခ်င္တာေလ။ ဒီေရာက္မွ ငါ ႐ုပ္႐ွင္ေတြလည္း သိပ္မၾကည့္ဘူး။ ၾကည့္လည္း မၾကည့္ခ်င္ လွဘူး။ နင္သိသားပဲ ဟိုမွာတုန္းက အဂၤလိပ္ကားဆို မလြတ္တမ္း။ ခု ေတြးၾကည့္ေတာ့ အဆန္းကြ။ ျမင္ရေအာင္ ၾကည့္တာပဲကြ။
အ၀တ္အစား အဆန္း၊ တိုက္တာေနအိမ္အဆန္း၊ ပစၥည္းပစၥယအဆန္းေတြ ျမင္ရေအာင္၊ မျမင္ဖူးတာ ျမင္ရေအာင္၊ အတုခိုးရေအာင္ ၾကည့္တာပဲကြ။ သည္ေရာက္ေတာ့ ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္က သည္ဟာမ်ိဳးေတြ ဆိုေတာ့ ဘာဆန္းတာ မွတ္လို႔။ မၾကည့္ခ်င္ေတာ့ဘူး။ ဒိန္းဒိုင္းေတြ၊ ကားဥၾသမႈတ္သံ ေတြကို စိတ္ပ်က္လာတယ္။ ဇာတ္လမ္းေကာင္းေကာင္း ဂႏၱ၀င္ေျမာက္ ၀တၳဳေတြ ႐ိုက္တဲ့ ႐ုပ္႐ွင္ကားပဲ ေ႐ြးၾကည့္ျဖစ္တယ္။ နင္သိသားပဲ။ ျမန္မာျပည္မွာတုန္းက ငါ ပါတီေတြ ဘာေတြ တက္ခဲ့တာပဲ။ သည္ေရာက္ေတာ့ မသြားပါဘူး။ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထံုးစံမွ မတူတာ။ ေရာက္စက ပါတီတက္တာ၊ သူစိမ္းတရံဆံ လိုပါပဲကြာ။

xxxx xxxx xxxx xxxx

နင့္ကို တခုေျပာရဦးမယ္။ မရယ္နဲ႔ေနာ္၊ ငါအခု ၀ိပႆနာကို စိတ္၀င္စားေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မရယ္နဲ႔ ေျပာတာ။ ဆန္ဖရန္စစၥကိုမွာ အမႊာညီေနာင္ ေတာင္ကုန္းဆိုတာ ႐ွိတယ္။ အဲသည္ ေတာင္ကုန္းကေလးက ထင္း႐ူးပင္ေတြ၊ ယူကလစ္ပင္ေတြနဲ႔ စိမ္းစိမ္းလန္းလန္း အုပ္အုပ္ေ၀ေ၀နဲ႔ သာယာေအးခ်မ္းတယ္။ ေတာင္ေပၚကေန ၾကည့္လိုက္ရင္ ဆန္ဖရန္စစၥကို ၿမိဳ႔ကို စီးျမင္ရတယ္ေလ။ ပင္လယ္ေကြ႔နဲ႔ ေ႐ႊတံခါးမုခ္ တံတားႀကီးကို လွလွပပ ျမင္ရတယ္။ ေတာင္ကုန္းေပၚမွာ တိဗက္၊ ကိုးရီးယား၊ ဂ်ပန္၊ ယိုးဒယား ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား သီတင္းသံုးတဲ့ ေက်ာင္းသင္ခန္းေတြ ႐ွိတယ္။ ယူကလစ္ပင္ ေအာက္မွာ တရားထိုင္ေနတဲ့ ရဟန္းတပါးကို ျမင္လိုက္ရတာ ငါ့ စိတ္ထဲမွာ ေအးခ်မ္းသြားတယ္။ သူငယ္ခ်င္းတစုနဲ႔ ေပ်ာ္ပြဲစားလာရင္း ေရာက္သြားတာ။ ဆန္ဖရန္စစၥကို ဆိုတာက ၿမိဳ႔ႀကီးျပႀကီး မဟုတ္လား။ ဆူဆူညံညံ၊ ၿပိဳးၿပိဳးျပက္ျပက္၊ ႐ႈပ္႐ႈပ္ေထြးေထြး၊ လႈပ္လႈပ္႐ြ႐ြ ၿငီးေငြ႔လာတယ္ကြ။
ဆန္ဖရန္စစၥကိုမွာ တဒိတ္ဒိတ္ ရင္ခုန္သံျမန္ၿပီး ပူေလာင္လာရင္ ငါေတာ့ တေယာက္တည္း အမႊာညီေနာင္ ေတာင္ကုန္းေပၚ တက္ၿပီး၊ အမိုးေကာ့ေက်ာင္းသင္ခန္းေဘး၊ ယူကလစ္ပင္ရိပ္ သြားထိုင္ေနလိုက္တာပဲ။ ၀ိပႆနာေတာ့ မလုပ္တတ္ဘူးေပါ့ကြာ။ ေတာင္ေပၚကေန စီးျမင္ရတဲ့ ဆန္ဖရန္စစၥကိုနဲ႔ ယူကလစ္ပင္ရိပ္က ကြာျခားသြားတယ္ေလ။ ဟိုက ပူတယ္။ သည္က ေအးတယ္။ ဟိုက ဆူတယ္။ သည္က ၿငိမ္တယ္။ ဘယ္ေလာက္ ကြာသလဲလို႔။ သည္မွာတင္ ငါ့မွာ အေတြးေတြ ၀င္လာတာပဲ။ ၿငိမ္းေအးတဲ့ တရားကို ႐ွာရမယ္။
ဥေရာပတို႔၊ အေမရိကန္တို႔ ဆိုတဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ဗုဒၶဘာသာကို စိတ္၀င္စား ေလ့လာ ေနၾကၿပီကြ။ အိႏိၵယက လာတဲ့ ဂု႐ုေတြ မနည္းဘူး။ အေနာက္ႏိုင္ငံက စက္မႈကရိယာဘက္၊ သိပၸံပညာဘက္ေတြမွာ တိုးတက္တာ မွန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ မရဘူး။ တိုက္တာ၊ ေမာ္ေတာ္ ကား၊ ေလယာဥ္ပ်ံ၊ ဓါတုခ်ည္မွ်င္၊ ေရဒီယို၊ တယ္လီေဗး႐ွင္းေတြမွာ လူတိုင္း အလွမ္းမီေအာင္ လုပ္ထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ စိတ္ေအးၿငိမ္းမႈ မရဘူး။ သည္ေတာ့ စိတ္ေအးၿငိမ္းမႈ ႐ွာရင္းနဲ႔ သမထ၊ ၀ိပႆနာကို ေတြ႔တာပဲကြ။
ငါ့မွာ စိတ္ကူးတခု ႐ွိတယ္။ အဲသည္ အမႊာေတာင္ကုန္းေပၚမွာ ျမန္မာ့ေက်ာင္းသင္ခန္းတခု ေဆာက္ခ်င္တယ္ကြာ။ ရယ္ေတာ့ မရယ္နဲ႔။ တကယ္ေျပာေနတာ။ ယူကလစ္ပင္ေတြ ေဘးမွာ အမိုးဘံု ျပာႆဒ္နဲ႔၊ ျမန္မာဆန္ဆန္ေလး။ အမိုးေကာ့ေတြၾကားမွာ လွလွကေလး။
တကယ္ေတာ့ကြာ။ ငါဟာ အေနာက္တိုင္း ယဥ္ေက်းမႈမွာ မူးယစ္ၿပီး ကိုယ့္အမ်ိဳးသားဘ၀ကို ေမ့ေနတာပဲ။ တို႔ လူမ်ိဳးဟာ ဗုဒၶယဥ္ေက်းမႈေအာက္မွာ ႀကီးျပင္းလာခဲ့ရတာမို႔၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ျမတ္ႏိုးတယ္။ တင္းတိမ္ေရာင့္ရဲတယ္။ လူတဖက္သားကို ခ်စ္ခင္ၾကင္နာတတ္တယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀၀ ေလာက္ ႐ွည္ၾကာတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈ အစဥ္အလာ႐ွိတယ္။ ဒါဟာ တို႔တိုင္းျပည္သူျပည္သားေတြရဲ႔ အမ်ိဳးသား ဗီဇ ႐ုပ္ပံုပဲ။ ႏိုင္ငံျခားေရာက္သြားမွ ငါသိလာရတာ။ နီးလ်က္နဲ႔ ေ၀းဆိုတာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ျပန္လည္ေတြ႔႐ွိျခင္းလို႔ ေျပာရတာေလ။
လူၾကံဳေကာင္းရင္ ႀကိဳးႀကီးခ်ိတ္ထဘီ အျပင္၊ လယ္တီဆရာေတာ္ရဲ႔ ၀ိပႆနာ ဒီပနီ စာအုပ္၊ ေနာက္ ေစာင္းဦးဘသန္း၊ ဦးဟန္ပတို႔ရဲ႔ ေစာင္းတီးလံုး၊ ဆိုင္းတီးလံုး၊ ေမာင္ကိုကိုရဲ႔ ပန္းၿမိဳင္လယ္ ကက္ဆက္ေခြလည္း ပို႔ေပးပါဦးကြာ။ နင္ႀကိဳက္တဲ့ ေခ်ာ့ကလက္ကေတာ့ လူၾကံဳတိုင္း ပို႔ေပးပါ့မယ္။ စပို႔႐ွပ္ေတာ့ မ၀တ္ပါနဲ႔ဟာ။ တ႐ုတ္ျပည္က ပိုးစပို႔႐ွပ္ ပို႔လိုက္ပါမယ္။ ႏိုင္လြန္တို႔ ဘာတို႔ထက္ ပိုးအစစ္က ေစ်းႀကီးတယ္။ တန္ဖိုး႐ွိပါတယ္။

႐ႈမ၀မဂၢဇင္း။
ဇန္န၀ါရီ၊ ၁၉၈၃။

ေခါင္းေပၚက အထုပ္ႀကီး လႊတ္ခ်လိုက္ပါေရးသူ- လူထုစိန္၀င္း

[ဘိုဘိုလန္းစင္ရဲ႔ face book ကရလို႔ မာယာပရိသတ္ေတြ ဖတ္ရေအာင္ တဆင့္ကူးယူေဖာ္ျပေပးပါတယ္။]

တေလာေလးက မိတ္ေဟာင္းေဆြေဟာင္း သတင္းစာဆရာႏွစ္ေယာက္နဲ႔ ေရွးေဟာင္း ေႏွာင္ျဖစ္ေတြ စားၿမံဳ႕ ျပန္ ေျပာေနၾကဆဲမွာ သတင္းေထာက္လူငယ္ လံုမငယ္သံုးေယာက္ ေရာက္လာၾကပါတယ္။ ခ်ိန္းထား လို႔ ေရာက္လာ ၾကတာ မဟုတ္ပဲ။ လမ္းႀကံဳလို႔ ၀င္လာၾကတာျဖစ္လို႔ လူႀကီးေတြ စကားေျပာတာကိုပဲ စိတ္၀င္တစားနဲ႔ ထုိင္နား ေထာင္ေနၾကပါတယ္။ မိတ္ေဆြ သတင္းစာဆရာတစ္ဦးက သူေျပာလက္စ ျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းကို ဆက္ေျပာၿပီး တဟားဟားနဲ႔ သေဘာက်ေနပါတယ္။


စေတာ့ ကိတ္မသိတာ အျပစ္လား…
သူေျပာေနတဲ့အေၾကာင္းက ကြယ္လြန္ရွာၿပီျဖစ္တဲ့ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္ သတင္းစာဆရာတစ္ေယာက္ ကား၀ယ္စီးတဲ့အေၾကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကားက “စေတာ့ ကိတ္ကုန္း” က်ရင္ မတက္နိုင္ဘဲ ေနာက္ျပန္ျပန္လိမ့္ေနလို႔ ကားႀကံဳစီးလိုက္သူေတြ ဆင္းဆင္းၿပီး တြန္းရတဲ့အေၾကာင္းေျပာရင္း ရယ္တာပါ။ သူ႔စကားဆံုးေတာ့ နားေထာင္ေနတဲ့ ဂ်ာနယ္လစ္ ကေလးမေလးက “ဘဘ၊ စေတာ့ကိတ္ကုန္းဆို ဘယ္ေနရာလဲ”လို႔ ေမးလိုက္ပါတယ္။ မိတ္ေဆြကပဲ သိမ္ျဖဴကုန္းႀကီးကို ေရွးက စေတာ့ကိတ္ကုန္းလို႔ ေခၚေၾကာင္း ေျဖလိုက္ပါတယ္။ ကေလးမေလးက အသက္ ႏွစ္ဆယ္ေလာက္ ရွိေသးတာဆိုေတာ့ မသိရွာတာ အျပစ္မတင္ထိုက္ပါဘူး။ စေတာ့ကိတ္ကုန္းလို႔ မေခၚတာ ႏွစ္ေပါင္း သံုးေလးဆယ္ေလာက္ေတာင္ ရွိၿပီထင္ပါရဲ႕။ သူတို႔အားလံုးျပန္သြားၾကေပမယ့္ ေစာေစာက၊ ကေလးမေလး ေမးခဲ့တဲ့ ကိစၥကို ဆက္ၿပီး ေတြးေနမိပါတယ္။ မေန႔တစ္ေန႔ကလည္း ေသာ္မဆင္ရိပ္သာနားမွာ မီးလန္႔တဲ့အေၾကာင္းကို ေရာက္ေနတဲ့ လူငယ္သတင္းေထာက္ေလးတစ္ေယာက္ကို ေျပာျပလိုက္ေတာ့ သူက ေသာ္မဆင္ရိပ္သာဆိုတာ မသိလို႔ ဗိုလ္တစ္ေထာင္ ဘုရားလမ္းေပၚမွာရွိတဲ့ ရဲစခန္းနဲ႔ ကပ္လ်က္ ရပ္ကြက္ကို ေသာ္မဆင္ရိပ္သာလို႔ ေခၚတဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပခဲ့ရပါေသးတယ္။

အတိတ္ကို စြဲၾကသူေတြ…
က်ေနာ္တို႔လို အသက္ေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ ခုႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ေတြ စကားေျပာၾကတဲ့အခါမွာ ဒါလဟိုဇီလမ္း၊ ဖေရဇာလမ္း၊ ဘရြတ္ကင္းလမ္း၊ ဘားလမ္း၊ ေမာ္ဂိုမာရီလမ္း၊ ခရစ္လမ္း၊ ဘုရင္မပန္းၿခံ၊ ကံေတာ္မင္ပန္းၿခံ စသျဖင့္ ေျပာၾကတာကို လူငယ္ေတြက မသိၾကပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ မသိဘူေတြ အျပစ္မဟုတ္ပါဘူး။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးတဲ့ေနာက္ အဲဒီနာမည္ေတြကို ျမန္မာနာမည္ေတြနဲ႔ ေျပာင္းၿပီးသားပါ။ အဲဒီေနာက္မွ ေမြးလာတဲ့ လူငယ္ေတြကေတာ့ မဟာဗႏဳလလမ္း၊ အေနာ္ရထာလမ္း၊ ဗိုလ္ကေလးေစ်းလမ္းလို႔ပဲ သိၾကမွာေပါ့၊ က်ေနာ္တို႔ လူႀကီးေတြကသာ ႏႈတ္မွာ စြဲေနတဲ့ အေခၚအေ၀ၚေတြကို မေျပာင္းနိုင္ၾကတာျဖစ္တယ္။ အသက္ေလးဆယ္ေက်ာ္ ငါးဆယ္ေက်ာ္ေတြကေတာင္ “ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစ်”လို႔ ေခၚေနၾကၿပီ ျဖစ္ေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ အရြယ္ေတြကေတာ့ “စေကာ့ေစ်း”လို႔ပဲ ႏႈတ္က်ဳိးေနၾကဆဲျဖစ္တယ္။ လူႀကီးက အေျပာင္းအလဲကို မႀကိဳက္တဲ့သေဘာ။ အစြဲကို မခၽြတ္ခ်င္တဲ့ သေဘာလို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်မိတယ္။ စကား၀ိုင္း ဖြဲ႔ၾကတဲ့အခါမွာလည္း က်ေနာ္တို႔ အရြယ္ေတြက အတိတ္အေၾကာင္းေတြပဲ ထပ္ခါတလဲလဲ ေျပာမဆံုးနိုင္ေအာင္ ရွိေနတတ္ၾကတယ္။ ပစၥဳပၸန္နဲ႔ အနာဂတ္အေၾကာင္းကို တယ္ၿပီး မစဥ္းစားၾကဘူး။ ေျပာလည္း သိပ္မေျပာၾကဘူး။

သူ႔ေခတ္နဲ႔ သူ႔အရြယ္…
မိသားစုေတြအတြင္းမွာ မိဘနဲ႔သားသမီးေၾကာင့္ ေန႔စဥ္ တက်က္က်က္ျဖစ္ေနရတဲ့အေၾကာင္းေတြ၊ ေနရာတုိင္းမွာ လူႀကီးနဲ႔ လူငယ္ သဟဇာတ မျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းေတြ၊ ေနရာတိုင္းမွာ လူႀကီးနဲ႔ လူငယ္ သဟဇာတ မျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းေတြ၊ မ်ဳိးဆက္ကြာဟမႈဆိုၿပီး က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေျပာဆိုေနၾကတဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ဆက္ၿပီးေတြးမိတယ္။ အေၾကာင္းရင္းဇစ္ျမစ္က လူႀကီးေတြရဲ႕ “အတိတ္စြဲ”ႀကီးမႈနဲ႔ လူငယ္ေတြရဲ႕ “ေခတ္စြဲ”ဒါမွမဟုတ္ “ပစၥဳပၸန္စြဲ”ႀကီးမႈတို႔ ထိပ္တုိက္တိုးမိျခင္းလို႔ပဲ ယူဆမိတယ္။ လူႀကီးမိဘေတြက သားသမီး ေျမးျမစ္တို႔ကို ဆံုးမတဲ့အခါမွာ “တို႔ငယ္ငယ္တုန္းက ဘယ္လို၀တ္တာ၊ ဘယ္လိုေျပာတာ၊ ဘယ္လို သီခ်င္းေတြ ႀကိဳက္တာ”လို႔ အစခ်ီေျပာေလ့ရွိတယ္။ လူငယ္ေတြက ေရွးေဟာင္းေတြကို စိတ္မ၀င္စားေတာ့ဘူး။ ဂလိုဘယ္ေခတ္ အင္တာနက္ေခတ္နဲ႔ ကိုက္ညီတာေတြပဲ ႀကိဳက္ၾကတယ္။ သူတို႔ကို အျပစ္မတင္သင့္ဘူး။ ဒါ သဘာ၀ပဲ၊ သူ႔အရြယ္သူ႔ေခတ္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္တာကိုပဲ သူတို႔ႀကိဳက္မွာေပါ့။ အခု ခုႏွစ္ဆယ္တန္း ေရာက္ေနတဲ့ က်ေနာ္တို႔ငယ္ငယ္က ပရက္စေလတို႔ ပက္ဘြန္းတို႔ကို ႀကိဳက္၊ ေရာ့ခ္အင္ရိုးကိုႀကိဳက္၊ ႀကိမ္ကြင္းစြပ္အကကို ႀကိဳက္ေတာ့လည္း လူႀကီးေတြက အရူးခ်ီးပန္းတို႔ ဖင္လိမ္ကြင္းတို႔ ဆိုၿပီး ကြပ္ညွပ္ခဲ့ၾကတာပဲ။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔က လူႀကီးေတြကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကတာေပါ့။ ခုေခတ္ကေလးေတြ ဟစ္ပ္ေဟာ့ ဆိုၾကကၾကတာကို က်ေနာ္တို႔က ရႈတ္ခ်ရင္လည္း ကေလးေတြက က်ေနာ္တို႔ကို ဆန္႔က်င္ၾကမွာပဲ။ ဒါ သဘာ၀ပဲေလ။ က်ေနာ္တို႔ “အတိတ္စြဲ”ေတြ ခၽြတ္သင့္ၿပီလို႔ မထင္ဘူးလား။

ခပ္ညံ့ညံ့မဟုတ္ဘူး…
ခုတေလာ ဂ်ာနယ္မဂဇင္းေတြမွာ ေရွးေခတ္နိုင္ငံေရးသမားေဟာင္းႀကီးေတြက ေရွးေခတ္ေဟာင္း ေအာက္ေမ့ဖြယ္ဆိုတာမ်ဳိးေတြ ျပန္ေရးျပေနတာေတြ ဖတ္ရႈေနရသလို၊ မခ်ဳိ႕ဂ်ာနယ္ မဂဇင္းေတြကလည္း ေရွးေခတ္နိုင္ငံေရးနဲ႔ နိုင္ငံေရးသမားေတြကို သေရာ္ေလွာင္ေျပာင္တဲ့ ရႈတ္ခ်တဲ့စာေတြ ကားတြန္းေတြ ျပန္လည္ရွာေဖြတင္ျပေနၾကတာေတြ ေတြ႔ေနရတယ္။ ေရွးေခတ္ေဟာင္း ေအာက္ေမ့ဖြယ္ စာေတြကလည္း ဘယ္သူမွ မေကာင္းဘူး။ က်ဳပ္တစ္ေယာက္ပဲ ေကာင္းတယ္ဆိုတဲ့ စာမ်ဳိးေတြျဖစ္ၿပီး ျပန္လည္ေဖၚထုတ္တဲ့စာေတြ ကာတြန္းေတြကလည္း နုိင္ငံေရးသမားဆိုရင္ ဘယ္သူမွ မေကာင္းဘူး ဆိုတာမ်ဳိးေတြခ်ည့္ ျဖစ္ေနတယ္။ ပါတီထူေထာင္ေရးတို႔ ေရြးေကာက္ပြဲဆို႔ ဒီမိုကေရစီတို႔ကို ေမွ်ာ္မွန္းေနၾကခ်ိန္မွာ၊ ဒီလိုဟာေတြ ဘာ့ေၾကာင့္ ျပန္လည္တူးဆြ ေဖၚထုတ္တင္ျပေနၾကတယ္ဆိုတာ နားမလည္နုိင္ေတာ့ဘူး။ အတိတ္ကို သင္ခန္းစာယူဖို႔ပါလို႔ အေၾကာင္းျပခ်က္ေပးတာလည္း သဘာ၀မဟုတ္ပါဘူး။ ဟိုေရွးအတိတ္နဲ႔ လက္ရွိပစၥဳပၸန္က အပံုႀကီးကြာျခားသြားခဲ့ၿပီးေလ။ ကမၻာႀကီးတစ္ခုလံုးရဲ႕ နိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းေတြ ေျပာင္းသြားသလို ျမန္မာ့နိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္း ေတြလည္း အမ်ားႀကီး ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီ။ ျမန္မာလူထုကလည္း “ဒိုင္အာခီ” ေခတ္ လူထုမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ကိုလိုနီ နယ္ခ်ဲ႕ေခတ္၊ ဖက္ဆစ္ေခတ္၊ ျပဴေစာထီးေခတ္စတဲ့ ေခတ္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို ျဖတ္ေက်ာ္ခဲ့ဖူးတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳေတြ ရွိေနၾကၿပီ။ ေတာ္ရံု “ဥာဏ္တစ္ထြာတစ္မိုက္”နဲ႔ လွည့္စားလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ လိမ္တာကို လိမ္မွန္း ညာတာကို ညာမွန္း ေကာင္းေကာင္း ခြဲျခားတတ္ေနၿပီ။ လူတစ္ေယာက္ပါးစပ္ဟလိုက္တာနဲ႔ သူေတာ္ေကာင္းလား၊ သူယုတ္မာလားဆိုတာကို အဲဒီလူ စကားမဆံုးခင္မွာေတာင္ သိေနတဲ့ အင္တာနက္ေခတ္ လူထုျဖစ္တယ္။ ခပ္ညံ့ညံ့ မဟုတ္ပါဘူး။

ေခါင္းေပၚက အထုပ္ႀကီး…
အခါခပ္သိမ္း ေနာက္ျပန္လွည့္ၾကည့္ လွည့္ၾကည့္လုပ္ေနရင္၊ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ေရွ႕ေရာက္မွာလဲ၊ အေရးႀကီးတာက ပစၥဳပၸန္ျဖစ္တယ္။ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္အရ၊ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္တာေတြ၊ လုပ္နုိင္တာေတြကို ေရွာင္ဖယ္ေရွာင္ဖယ္ လုပ္မေနဘဲ ဇြဲသတၱိ ခိုင္ခိုင္ၿမဲၿမဲနဲ႔ ေရွ႕ဆက္သြားဖို႔သာ ျဖစ္တယ္။ အတိတ္ကို ျပန္ၾကည့္ပါ။ အနာဂတ္ကို ေမွ်ာ္ၾကည့္ပါလို႔ ေျပာေနတာဟာ ပစၥဳပၸန္မွာ ဘာမွ မလုပ္တဲ့ လူေတြရဲ႕ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖစ္တယ္။ အတိတ္က ဘိုးဘြားေတြ သူတို႔ လုပ္နုိင္သေလာက္ လုပ္ခဲ့ၾကလို႔ လြတ္လပ္ေရး ရခဲ့ၿပီ။ အနာဂတ္မွာလည္း ေနာင္လာမယ့္ အနာဂတ္ရဲ႕ မ်ဳိးဆက္ေတြက ဆက္လုပ္သြားၾကမွာပဲ။ ပစၥဳပၸန္မွာ ရွိေနသူေတြက ေနာက္ျပန္ၾကည့္လိုက္၊ ေရွ႕ေမွ်ာ္ၾကည့္လိုက္နဲ႔ပဲ ဘာမွမလုပ္ဘဲ ေနလို႔ျဖစ္မလား။ ကိုယ့္ေခတ္မွာ ကိုယ့္တာ၀န္ေတာ့ ေက်ေအာင္ လုပ္ရမွာေပါ့။ အဲဒီလို တာ၀န္ေက်ဖို႔အတြက္ “အတိတ္”ဆိုတဲ့ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုးႀကီးကို ရြက္ထားရာက လႊတ္ခ်လိုက္ပါေတာ့လို႔ ေျပာခ်င္တယ္။ အထူးသျဖင့္ က်ေနာ္တို႔ မ်ဳိးဆက္ေတြကိုပါ တကယ္လို႔ ကိုယ္က လႊတ္မခ်နိုင္၊ လႊတ္မခ်ခ်င္လည္း ကိုယ့္ေခါင္းေပၚမွာပဲ ရြက္ထားၾကပါ။ ေနာက္မ်ဳိးဆက္လူငယ္ေတြရဲ႕ ေခါင္းေပၚကိုေတာ့ အဲဒီ “အတိတ္၀န္ထုပ္၀န္ပိုးႀကီး” ကို တင္မေပးလိုက္ၾကပါနဲ႔လို႔ ေမတၱာရပ္ခံလိုက္ပါရေစ။

*** လူထုဦးစိန္၀င္း ***
(လူထုရနံ႔စာစုမွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္)

ဆန္ဖရန္စစၥကိုေရာက္ ျမသီတာသို႔ေပးစာေရးသူ-ဒဂုန္တာရာ

တို႔မွာ ေျပာစရာေတြ ႐ွိတယ္....။
ေျပာစရာေတြ ႐ွိတယ္ဆိုလို႔ အထင္ေတာ့ မႀကီးနဲ႔။ တို႔မွာ ဘာေျပာစရာ ႐ွိမွာလဲ။ တို႔က အခုမွ ဆယ့္ေျခာက္ႏွစ္ပဲ ႐ွိေသးတာ။ ၿပီးခဲ့တဲ့လကမွ ဆယ့္ေျခာက္ႏွစ္ျပည့္ ေမြးေန႔လုပ္ခဲ့တာကို။ "ကံ့ေကာ္ရိပ္" က မေလး႐ွားေခါက္ဆြဲနဲ႔ စင္ကာပူ ၾကာဆံေၾကာ္ မွာေကၽြးတယ္။ ကရ၀ိတ္ကေရခဲမံု႔၊ ေန႔လည္က်ေတာ့ သမၼတက ဂ်ပန္ကား သြားၾကည့္ၾကတယ္။ ေရာင္စံုဓာတ္ပံုေတြ ႐ိုက္ၾကတယ္။ အမွတ္တရေပါ့။ ေမေမက ပိုက္ဆံကုန္မွာစိုးလို႔ အိမ္မွာ မွာေကၽြးတာ။ တို႔က အင္းလ်ားလိတ္တို႔၊ ကရ၀ိတ္တို႔မွာ လုပ္ခ်င္တာ။ ေဖေဖက အင္းလ်ားလိတ္ေတာင္ သြားေမးၿပီးၿပီ။ အလကားပါ။ ေနာက္ဆံုးက်ေတာ့ ေဖေဖက ေမေမ့ကို ေၾကာက္ရတာပါပဲ။ တို႔ေမြးေန႔ကို အခ်စ္ဆံုး သူငယ္ခ်င္းေတြပဲ ေ႐ြးခ်ယ္ဖိတ္ပါတယ္။

တို႔ေမြးေန႔ကို ေဒ၀စၦရာဘဂ်မ္းရယ္၊ ျဖဴျပာညိဳလဲ့စိမ္းရယ္၊ ေအမီႏုရယ္၊ သင္းျမျမစိုးရယ္၊ ၀င္းပပလွေမာင္ထြန္းရယ္၊ ခင္ထားအိရယ္၊ ေခ်ာေခ်ာရယ္၊ ေယာက်္ားေတြကေတာ့ ေအာင္ေအာင္ရယ္၊ နႏၵာမင္းေခါင္နဲ႔ စိုင္းသီဟတို႔ပဲ။
တို႔သူငယ္ခ်င္းေတြကို နင္သိပါတယ္။ လူသစ္ဆိုလို႔ ေအမီႏုရယ္၊ စိုင္းသီဟရယ္ပဲ ပါတယ္ေလ။
ေအမီႏုက ျပည္နယ္တခုက ေျပာင္းလာတာ။ သူ႔အေဖက ျပည္နယ္ အရာ႐ွိႀကီးေလ။ စိုင္းသီဟ ဆိုၿပီး ႐ွမ္းတေယာက္လို႔ေတာ့ မထင္လိုက္နဲ႔၊ သူ႔နာမည္ရင္းက သီဟ။ စိုင္းထီးဆိုင္ကို သေဘာက် တာနဲ႔ စိုင္းသီဟလို႔ လုပ္လိုက္တာ။ သီဟ ဆိုေပမယ့္ သိပ္ေၾကာက္တတ္တာ။ ညအေမွာင္ထဲဆို တေယာက္တည္း မထြက္ရဲဘူးတဲ့ကြ။
တို႔အေၾကာင္းက ဒါေလာက္ပဲ ေျပာစရာ႐ွိတာ။ တို႔ေျပာခ်င္တာက တို႔ေဖေဖ၊ ေမေမအေၾကာင္း၊ တို႔ အဖိုးေလးအေၾကာင္း၊။ တို႔ အဖိုးေလးဆိုတာက တို႔ေမေမရဲ႔ အေမရဲ႔ ေမာင္။ ဦးမိႈင္းျမ၊ ဥပေဒ ပါေမာကၡ အၿငိမ္းစားဆိုလား။ ပင္စင္လခေတာ့ ရေနတာ သိတယ္။ တို႔ျခံေထာင့္က အိမ္ကေလး မွာ ေနတယ္ေလ။ ၀ါးပင္ေလးေတြ ၾကားထဲမွာ သူ႔ပံုစံ သူေရးၿပီးေဆာက္ထားတာ။ အိမ္ပတ္ပတ္ လည္မွာ ၀ရန္တာက အစိမ္း။ မွန္တံခါး ေဘာင္ေတြက ေဆးေရာင္အျဖဴ၊ အတြင္းမွာေတာ့ အျဖဴေရာင္ သုတ္ထားတယ္။
ဘိုးေလးကေျပာေတာ့ "ေတာအိမ္" တဲ့။ နာမည္နဲ႔လဲ မလိုက္ပါဘူး။ တံခါးတိုင္းမွာ ပန္းပြင့္ ခန္းဆီးေတြနဲ႔။ ေနာ... ဒါ "ေတာအိမ္" ဘယ္ဟုတ္မွာလဲ။ အိမ္ေထာင္ ပရိေဘာဂ ေတြကေတာ့ ေ႐ွးက ပံုေတြ ခ်ည္းပဲ။ ပန္းအလိမ္ေတြ၊ ပန္းအေႂကြေတြနဲ႔။ ကုလားထိုင္ ေျခေထာက္ေတြ၊ စားပြဲ ေျခေထာက္ ေတြမွာဆိုရင္ ျခေသၤ့႐ုပ္ေတြ၊ ၾကာပြင့္ေတြ ခံထားတယ္။ ေခတ္ဆန္တဲ့ ပစၥည္းဆိုလို႔ ေရဒီယို ကက္ဆက္ရယ္၊ ဓာတ္ျပားဖြင့္တဲ့ စက္ရယ္၊ ဒါပဲ။ တခန္းလံုး စာအုပ္ေတြ ခ်ည္းပဲ။ ဘိုးေလးက ဖီလိုဆိုဖီမွာ ဂုဏ္ထူးနဲ႔ ေအာင္လာတာ ဆိုလား။ တို႔လည္း ေကာင္းေကာင္း မသိပါဘူး။
သူ႔အခန္းမွာလည္း စာအုပ္ေတြနဲ႔ ျပည့္ေနတာပဲ။ အဂၤလိပ္စာအုပ္ေတြက မ်ားတယ္။ တို႔ စိတ္မ၀င္စားတဲ့ စာအုပ္ေတြက မ်ားပါတယ္။ ေဘာဂေဗဒ၊ ဒႆန၊ သမိုင္းေတြ၊ အဂၤလိပ္၀တၳဳ ေတြလည္း ႐ွိတယ္။ တို႔ကေတာ့ အ႐ုပ္ပါတဲ့ စာအုပ္ေတြ ႐ွာတာ၊ စာအုပ္ဖံုးဖို႔ေလ။ ေ႐ွးက အဂၤလိပ္မဂၢဇင္းေတြ၊ ဂ်ာနယ္ေတြေတာင္ ႐ွိတယ္။ ျမန္မာ၀တၳဳေတြလည္း ႐ွိတယ္။ တို႔ေခတ္က ၀တၳဳေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ မစၥတာေမာင္မိႈင္းတို႔၊ လယ္တီပဏၭိတဦးေမာင္ႀကီးတို႔၊ ပီမိုးနင္းတို႔၊ နာမည္ေတြ မၾကားဖူးပါဘူး၊ ေအာက္ပါတယ္။ သိတယ္မဟုတ္လား။ တို႔ဖတ္တာေတြက ခုေခတ္၀တၳဳေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးစာေရးဆရာမေတြေပါ့။ ၀တၳဳေတြ၊ ႐ုပ္ျပဇာတ္လမ္းေတြ။ တို႔က ဇာတ္လမ္းေကာင္းမွ ဖတ္တာ။ အဖံုးေတြဆို တို႔စိတ္ကူးထဲက ေကာင္ေလးေတြ၊ ေကာင္မေလးေတြမွ ႀကိဳက္တာ။
တို႔ဘိုးေလး အခန္းထဲေရာက္သြားရင္ ၁၈ ရာစု ျပန္ေရာက္သြားသလို၊ ေခတ္ေဟာင္းေတး နားေထာင္ရသလို။ သိတယ္မဟုတ္လား။ တို႔က ႏွစ္ဆယ္ရာစုႏွစ္က လူ။ နည္းနည္းပါးပါးေတာ့ ကြာရမွာ ေပါ့ေနာ္။ တို႔ေျပာစရာ႐ွိတယ္ဆိုတာ အဲတာေတြ။
တို႔ေမြးေန႔ပါတီ လုပ္တာ ဘာေျပာတယ္ မွတ္သလဲ။ ျမန္မာမွာ ေမြးေန႔လုပ္တာ မ႐ွိဘူးတဲ့။ အေနာက္ႏိုင္ငံ ယဥ္ေက်းမႈတဲ့။ သူ႔ေလာက္ ေခတ္ဆန္တာလည္း မ႐ွိဘူး။ ေရဒီယို နားေထာင္ရင္လည္း အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ အသံလႊင့္တဲ့ ကမၻာအရပ္ရပ္က အသံလႊင့္တာေတြ အကုန္နားေထာင္တယ္။ ဒါေတာင္ ေမြးေန႔ပါတီလုပ္တာ ေျပာခ်င္ေသးတယ္။ တို႔ေတာ့ ဘိုးေလးေျပာတာ နားကို မလည္ဘူး။ တခု ခ်စ္စရာေကာင္းတာ ႐ွိတယ္။ သူက ေျပာ႐ံုသာေျပာတာ အျပစ္မေျပာတတ္ဘူး။ တို႔ ေမြးေန႔လုပ္တာ မလုပ္နဲ႔ မေျပာဘူး။ သူ႔မွာ႐ွိတဲ့ ကက္ဆက္ေခြေတာင္ ငွားေသးတယ္။ သူ႔မွာ ေခတ္ေပၚ သီခ်င္းေတြ ႐ွိတယ္။ တို႔အံ့ၾသတာက သူ ေ႐ွးသီခ်င္းႀကီးေတြလည္း ႀကိဳက္တယ္။ ေခတ္ဆန္ေပ့ ဆိုတာလည္း ႀကိဳက္တယ္။ တို႔ေတာ့ နားလည္လို႔ကို မရဘူး။
တို႔ဆိုရင္ နင္လည္း သိသားပဲ။ ေ႐ွးသီခ်င္းဆိုရင္ ပိတ္လိုက္တာပဲ။ နားေထာင္လို႔ကို မရဘူး။ တို႔ ဘိုးေလးက ျမန္မာေ႐ွးသီခ်င္းႀကီးတင္မဟုတ္ဘူး၊ အဂၤလိပ္ ေ႐ွးသီခ်င္းႀကီးေတြလည္း ႀကိဳက္တယ္။ အထူးသျဖင့္ စႏၵယားတီးလံုးတို႔၊ တေယာတို႔၊ သံစံုတီး၀ိုင္းတို႔ေပါ့။ ျမန္မာ ဆိုင္း၀ိုင္းေတြ ဆိုလည္း သိတ္ႀကိဳက္တာ။ ေဖေဖတို႔ ေမေမတို႔က်ေတာ့ တမ်ိဳး။ သူတို႔က ေမ႐ွင္၊ ဘိလပ္ျပန္သန္း၊ တင္တင္ျမ၊ စႏၵယားခ်စ္ေဆြ၊ ကိုသန္းလိႈင္တို႔ဆို သိတ္ႀကိဳက္။ တို႔က တာေတြ ေအာက္တယ္ထင္တာ။
တို႔ အႀကိဳက္က နင္လည္းသိတယ္ မဟုတ္လား။ ခုေခတ္ ေပၚတာေတြမွ၊ ေအာ္ဂင္တို႔၊ ဒရမ္တို႔၊ ဂစ္တာတို႔မွ။ ျမဴးျမဴးႂကြႂကြမွ ႀကိဳက္တာ။ အပူမွ ႀကိဳက္တာ။ ေစာင္းေကာက္တို႔၊ ပတၱလားတို႔ဆို နားေထာင္လို႔ကို မရဘူး။
တို႔က ျမန္မာအသံဆို ဘယ္ေတာ့မွ နားမေထာင္ဘူး။ စတီရီယိုသီခ်င္းမွ နားေထာင္လို႔ရတယ္။ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားေတာ့ ရတယ္။ ေဖေဖ ေမေမတို႔က ရာစုတေခတ္ေလာက္ ေနာက္က်တယ္။ ဘိုးေလးတို႔ ကေတာ့ ရာစု ႏွစ္ေခတ္ေလာက္ ေအာက္တယ္။
နင္ေကာ ဘယ္လို သေဘာရသလဲ။ တို႔ေတာ့ ဟားေနရတာပဲ။ ေပ်ာ္ေတာ့ အေပ်ာ္သားပဲ။
တို႔ထဲမွာ တေယာက္တမ်ိဳးေတာ့ ၀ါသနာေတြ ႐ွိတယ္။ တို႔က ၀တၳဳဖတ္တယ္၊ ႐ုပ္႐ွင္ၾကည့္ တယ္။ ေအမီႏုက လမ္းစဥ္လူငယ္ သင္တန္းတက္ဖူးတယ္။ ေဒ၀စၥရာဘဂ်မ္းက ကုကၠိဳင္းေရကူးကလပ္ မွာ ပါတယ္။ ျဖဴျပာညိဳလဲ့စိမ္းက ကားေမာင္းရင္း စီးကရက္ဖြာတယ္။ သင္းျမျမစိုးက တ႐ုတ္သိုင္းကား ဆိုရင္ မလြတ္တမ္း ၾကည့္တယ္။ ၀င္းပပလွထြန္းေမာင္ကေတာ့ ကရ၀ိတ္က ေရခဲမုန္႔ စားရမွ။ ေခ်ာေခ်ာကတမ်ိဳး ၿပိဳင္စက္ဘီး စီးတယ္။ ေယာက်္ား႐ွပ္အက်ႌ၀တ္တယ္။ ခင္ထားအိက သၾကၤန္ဆို ေလွ်ာက္လည္ရမွ။ ၀င္ကလိုက္ရမွ။ ဒါေၾကာင့္ တေယာက္တမ်ိဳးစီလို႔ ေျပာတာ။ ျခံဳလိုက္ရင္ အႀကိဳက္အားလံုး တူၾကတယ္။ တို႔အထဲ ေျပာေနတာက တေယာက္စီ တေယာက္စီမွာ ႐ွိၾကတဲ့ အႀကိဳက္ကေလးေတြကိုသာေျပာတာ။ ေယာက်္ားေလးေတြ အေၾကာင္းေတာ့ တို႔မသိဘူး။ ဂစ္တာ ေတာ့ ေခါက္တတ္ၾကမွာေပါ့။ ေျပာစရာတခု က်န္ေနတယ္။ တို႔ေဖေဖက အလုပ္ကထြက္ၿပီး အခု နိုင္ငံျခားကုမၸဏီတခုမွာ ကိုယ္စားလွယ္ လုပ္ေနတယ္။
တို႔အႀကိဳက္ေတာ့ သိတယ္မဟုတ္လား။ ေခ်ာ့ကလက္ရယ္၊ ဒစၥကိုရယ္၊ ႐ုပ္ျပဇာတ္လမ္းရယ္၊ ေခ်ာကလက္ကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ေပးရ ေပးရ စားတာပဲ။ တရာေပးရတာေတာင္ ႐ွိတယ္။ တို႔ဘိုးေလးက ဘာေျပာတယ္မွတ္သလဲ။ သူတို႔ ေက်ာင္းသားဘ၀က ႐ုပ္႐ွင္ၾကည့္ရင္း အျပင္းေျပ စားတာတဲ့။ တို႔ ေနၾကာေစ့စားသလို ေနမွာေပါ့။ နက္စေလကုမၸဏီလုပ္ ႏို႔ေခ်ာ့ကလက္အျပားႀကီးမွ တမတ္တဲ့။ ေခတ္ေဟာင္းက ေ႐ႊထီးေဆာင္းရတာပဲ ေျပာလို႔ မဆံုးႏိုင္ဘူး။ ဒစၥကို ဆိုင္းခ်က္မ်ိဳးဆိုတာ တို႔ ျမန္မာမွာလည္း ႐ွိတာပဲတဲ့။ တို႔ေတာ့ တခါမွ မၾကားဖူးေပါင္။ ႐ုပ္ျပဇာတ္လမ္း ပန္းခ်ီေရးတဲ့ ေကာင္ေလးေတြကေတာ့ သိတ္ေတာ္တာပဲတဲ့။ ဇာတ္လမ္းေကာင္းတာေတာ့ ထည့္မေျပာဘူး။ ဒါေၾကာင့္ေျပာတာ။ ရာစုႏွစ္ေခတ္ေလာက္ ေနာက္က်ေနပါတယ္လို႔။

xxxx xxxx xxxx xxxx xxxx

တိုျခံနဲ႔ ကပ္လ်က္ လမ္းေထာင့္က အိမ္ေ႐ွ႔မွာ နတ္ပြဲ ကတယ္။ မဏၭပ္ထိုးကတည္းက တို႔က စိတ္ပ်က္ေနတာ။ တေန႔လံုး ဆူေနမွာ။ ပြဲ စကတည္းက ဆူလဲ ဆူေတာ့တာပါပဲ။ လူေတြကေတာ့ အံုေနတာပဲ။ စဲတယ္ကို မ႐ွိဘူး။ မနက္ကတည္းက မိုးခ်ဳပ္ ႐ွစ္နာရီေလာက္ထိပဲ ဆိုပါေတာ့။ စည္ေတာ့ အရမ္းစည္။ ႀကိတ္ႀကိတ္တိုး။ တို႔အိမ္က အိမ္ေဖာ္ဆိုတာလဲ လစ္တာနဲ႔ နတ္ပြဲ ေရာက္ေနတာပဲ။ အလုပ္ေတာင္ ပ်က္တယ္။ သူတို႔က ေတာက မဟုတ္လား။ ဒါမ်ိဳး ႀကိဳက္တာေပါ့။ တို႔က နားညည္းတာနဲ႔ သြားမၾကည့္ပါဘူး။ တို႔ ဘိုးေလးကေတာ့ တေန႔လံုးလိုလို နတ္ပြဲမွာခ်ည္းပဲ။ ျပန္လာရင္ အတီးက သိတ္ေကာင္းတာပဲ၊ အက ကသိတ္ေကာင္းတာပဲနဲ႔။ တို႔ၿမိဳ႔ထဲထြက္ရင္ နတ္ပြဲကို ျဖတ္သြားလို႔ လွမ္းျမင္ ရပါတယ္။ ကိုယ္ေတြ လႈပ္ယမ္းေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေအာက္ပါတယ္ကြာ၊ ေသေသခ်ာခ်ာေတာင္ မၾကည့္မိပါဘူး။
တို႔ သူငယ္ခ်င္းေတြထဲက ခင္ထားအိက နတ္ပြဲ သိတ္ႀကိဳက္တာပဲ။ အခုမွ တို႔လည္း သိရတာ။ သူက ေရာက္ကတည္းက အိမ္မွာကို မထိုင္ဘူး။ နတ္ပြဲ ေရာက္သြားတာပဲ။ တို႔ ကို အေဖာ္ေခၚလို႔ မရေတာ့ သူတေယာက္တည္း သြားတယ္။ သူငယ္ငယ္က မႏၱေလးမွာ အက သင္ဖူးသတဲ့။ ခုမွ သိရတာေလ။ အက သိတ္၀ါသနာပါတာကိုး။ တို႔က "နင္ သိပ္ေအာက္တာပဲ" ေျပာရင္ ျပံဳးၿပီး ၾကည့္ေနတယ္။ သူ႔ကို မဏၭပ္အ၀ လိုက္ပို႔ရင္း ကိုယ္ကိုတုန္ၿပီး ယိမ္းလႈပ္ကေနတာ ေတြ႔တာခ်ည္းပဲ။ ဆိုင္းကလည္း ျမည္လိုက္တာ ရင္ပြင့္မတတ္ပဲ။ ခင္ထားအိကေတာ့ "ဒါမွ ကလို႔ေကာင္းတာ" တဲ့။ သူေတာင္ ကခ်င္သတဲ့။ တို႔လည္း သူ႔အနားက ထြက္ေျပးခဲ့ရတယ္။
တတိယေန႔မွာ တို႔ ဘိုးေလး ဦးမိႈင္းျမက သူ႔မိတ္ေဆြ ႏိုင္ငံျခားသား ဧည့္သည္တဦး ဧည့္ခံခ်င္ လို႔တဲ့။ တို႔က စားစရာ ေသာက္စရာ လာျပင္ေပးပါတဲ့။ မြန္းလြဲ လက္ဖက္ရည္ပြဲတဲ့။ ဘာေတြနဲ႔ ဧည့္ခံတယ္ထင္သလဲ။ ေ႐ႊခ်ီမံု႔၊ ငွက္ေပ်ာေၾကာ္၊ မႏၱေလးထိုးမံု႔၊ မုန္႔ၾကာေစ့၊ မုန္႔ဟင္းခါး၊ ကေရကရာ၊ အဲဒါကို လက္ဘက္ရည္ၾကမ္းနဲ႔ တိုက္မတဲ့။ သူ႔မိတ္ေဆြ တ႐ုတ္တေယာက္က လက္ေဆာင္ေပးထားတဲ့ စံပယ္ လက္ဖက္ေျခာက္ ခတ္ရမတဲ့။ ၾကည့္စမ္းပါဦး ဘယ္ေလာက္တံုးသလဲလို႔။ တို႔က မေနႏိုင္တာနဲ႔ ေကာ္ဖီေဖ်ာ္ ထားေပးတယ္။ သူ မႀကိဳက္လည္း မတတ္ႏိုင္ဘူး။ သူ႔ စာေရးစပြဲေပၚက ပုဂံမႏူဟာမင္း ဘုရားပံု အေသး႐ုပ္တုဆိုလား အဲဒါကို ဖုန္သုတ္ေပးထားရေသးတယ္။ ဘာမွန္းလည္း မသိပါဘူး။
တို႔က မြန္းလြဲ ႏွစ္နာရီေလာက္ ကတည္းက အဆင္သင့္ ျပင္ေပးထားတယ္။ ကိုယ္ေတာ္ေခ်ာ ေတြက ေလးနာရီေက်ာ္မွ အိမ္ထဲ ၀င္လာၾကတယ္ေလ။ တို႔ေျပာဖို႔ က်န္ေနေသးတယ္။ ဘိုးေလးက ႏိုင္ငံျခား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေရာက္ဖူးတယ္။ အခုလာတာ သူ႔မိတ္ေဆြ ပါေမာကၡတေယာက္တဲ့။ အာ႐ွ၊ အာဖရိကတိုင္းျပည္ေတြက ႐ိုးရာေတးဂီတေတြကို ေလ့လာသုေတသနျပဳဖို႔ လာတာတဲ့။ ျမန္မာျပည္က အစ ခရီးေလ။ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္က နတ္ပြဲမွာ အခ်ိန္ကုန္ေနၾကတာ။ အိမ္ထဲ ၀င္လာေတာ့ ကင္မရာေတြ၊ ကက္ဆက္ေတြ တလြယ္တပိုးႀကီး။
ငွက္ေပ်ာ္ေၾကာ္နဲ႔ မုန္႔ၾကာေစ့ကိုေတာ့ ပူေအာင္ ေႏႊးေပးရတာေပါ့။ စားရင္းေသာက္ရင္း ရယ္ကာေမာက စကားေျပာၾကတာ၊ ဘာအေၾကာင္း မွတ္သလဲ။ နတ္ပြဲအေၾကာင္းေလ။ ဘိုႀကီးက နတ္ပြဲတီးတာ၊ အကေတြကို သိပ္သေဘာက်ေနတာ။ ဆိုင္း၀ိုင္းက တူရိယာသမားေတြ စိတ္လႈပ္႐ွားၿပီး ကိုယ္ကို ယိမ္းလႈပ္ တီးေနတာကို သူက "သိပ္ဂီတဆန္တာပဲ" တဲ့။ က တာေတြ၊ တီးတာေတြကို ႐ုပ္႐ွင္ဓါတ္ပံု ႐ိုက္ထားတယ္။ အသံသြင္းထားတယ္။ သူသုေတသနျပဳစုၿပီး ေရးမဲ့က်မ္းမွာ အကိုးအကား လုပ္ရမယ္တဲ့။
ပါေမာကၡက ငွက္ေပ်ာေၾကာ္ကို စားၿပီး "သိပ္ အရသာ႐ွိတာပဲ" လို႔ေျပာရင္း၊ "ဒစၥကိုတို႔၊ ေရာ့အင္႐ိုးတို႔ အစ႐ွိတဲ့ ဆိုင္းခ်က္ (ရစ္သမ္ပံုစံ) မ်ိဳးေတြဟာ ခင္ဗ်ားတို႔ တိုင္းျပည္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေနာက္ထက္ေစာၿပီး၊ ႐ွိေနတာပဲ၊ နတ္သီခ်င္းေတြ ဘယ္ေခတ္ေလာက္က ေပၚတယ္ထင္သလဲ" လို႔ ေမးတယ္။
"၁၅ ရာစုႏွစ္ေလာက္ ကတည္းက ႐ွိမယ္ထင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ဂီတ သမိုင္းဆရာ မဟုတ္ ေတာ့ အတိအက် မေျပာႏိုင္ဘူးဗ်ာ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ သုေတသန လုပ္ငန္းက သိပ္မဖြံ႔ၿဖိဳးေသးဘူး"
" နတ္ရဲ႔ ၀ိဥာဥ္က ၀င္ၿပီး သီဆို ကခုန္တယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါသလား"
ဘိုးေလးက ေခတၱ ၿငိမ္သက္ေနတယ္။ ၿပီးေနာက္ တို႔ နားမလည္တဲ့ စကားလံုးေတြနဲ႔ ေျပာၾကတယ္။ ေျပာဟန္အမူအရာကို ၾကည့္ရတာေတာ့ ဘိုးေလးက သူနားမလည္ေၾကာင္း ေျပာတာနဲ႔ တူတာပဲ။
"တီးဟန္ ကဟန္ ေတြကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ သိတ္ႀကိဳက္တာပဲ၊ သိတ္စိတ္၀င္စားမိပါတယ္"
ပါေမာကၡက သူတျခားက သြင္းလာတဲ့ အိုးစည္သံ၊ ဒိုးပတ္သံေတြလဲ ဖြင့္ျပေသးတယ္။ အားလံုး ပါေမာကၡက ႐ုပ္႐ွင္ ႐ိုက္ကူးထားတယ္။ ဘိုးေလးက သူမသိရင္ မသိဘူးေျပာတယ္။ သိတယ္ဆိုရင္လည္း သူပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ သိမွ သိတယ္ေျပာတယ္။ ဒါေတာ့ တို႔ နားလည္တယ္ေလ။ တို႔လည္း ဘိုးေလးေျပာတာေတြ နည္းနည္း စဥ္းစားခ်င္လာတယ္။ အခုတေလာ အဂၤလိပ္စာ ႀကိဳးစား က်က္မွတ္ေနလို႔ တို႔ကို သေဘာက်ေနတာ။ အဂၤလိပ္စကားကေတာ့ သတ္သတ္ သင္စရာမလိုဘူးတဲ့။ ကိုယ္တိုင္ေျပာ၊ သူမ်ားေျပာတာ နားေထာင္ရင္ တတ္လာမွာတဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ဧည့္သည္လာတုန္း သူ႔နား ေခၚထား တာေလ။ သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္ စကားေကာင္းေနၾကတာ ေမွာင္ေရာ။
တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ အဲဒီညက ႐ုပ္ျမင္သံၾကား အစီအစဥ္မွာ စတူဒီယိုဘီ (အသံလႊင့္ခန္း ၁) က ေတးဂီတ ၾကည့္ရတယ္။ ဘိုမက စႏၵယားအျဖဴႀကီးမွာ ထိုင္တီးၿပီးဆိုတယ္။ ကိုယ္ယိမ္းလႈပ္ၿပီး အမူအရာနဲ႔ ဆိုတယ္။ တို႔ သူငယ္ခ်င္းေတြလည္း ေရာက္ေနတယ္။ မ်ားမ်ားေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ခင္ထားအိနဲ႔ ျဖဴျပာညိဳလဲ့စိမ္း၊ အလည္လာရင္း ၾကံဳလို႔ ၀င္ၾကည့္တာပါ။ ယိမ္းပံု၊ လႈပ္ပံု တုန္ခါပံုက နတ္ပူးသလိုပဲ တကယ္ပါပဲ။ တို႔ နတ္ပြဲမွာ ကိုယ္ခါၿပီး တုန္ကသလိုပါပဲ။ အဲဒီေတာ့ တို႔လည္း ဘိုႀကီး နတ္ပြဲကို သေဘာက်ေနတာ ေကာင္းေကာင္း သေဘာေပါက္သြားတယ္။
ခင္ထားအိက တို႔နားမွာ ထိုင္ေနတာ၊ တို႔က ေျပာျပေတာ့ သူက "ဟုတ္တယ္ကြ၊ နတ္ကတာနဲ႔ တေထရာထဲပဲ" တဲ့။ ခင္ထားအိလည္း ၾကည့္ရင္း ကိုယ္လႈပ္တယ္။ သူက သိပ္အက ၀ါသနာပါတာေလ။ ဘိုမ ဆိုတာ၊ လႈပ္တာ ၾကည့္ရင္း တို႔လည္း စိတ္လႈပ္႐ွားလာတယ္။ တို႔ ႀကိဳက္တဲ့ အဆိုေတြ၊ အတီးေတြ၊ အကေတြပဲ။ တို႔ အိပ္ရာ၀င္ေတာ့ စဥ္းစားစရာေတြ ရလာတယ္။
ေဖေဖ ေမေမတို႔နဲ႔ ဘိုးေလးနဲ႔ တို႔နဲ႔ အယူအဆခ်င္း၊ အႀကိဳက္ခ်င္း၊ ခံစားမႈခ်င္း မတူတာ၊ ကြာဟေနတာေတာ့ အမွန္ပဲ။ ဘိုးေလးစကားနဲ႔ ေျပာရရင္ေတာ့ သဘာ၀က်ပါတယ္ေပါ့။ ေခတ္ခ်င္း ကေတာ့ ဘယ္တူႏိုင္ပါ့မလဲေနာ္။
ဘိုးေလးတို႔ ႀကီးလာရတာက အဂၤလိပ္ ကိုလိုနီေခတ္။ ေဖေဖ ေမေမတို႔ ႀကီးလာရတာက ဖဆပလေခတ္။ အခုေခတ္က တို႔ေခတ္။ ဘိုးေလးတို႔ ေခတ္က ဘတင့္၊ ခင္ေမာင္ရင္။ ေဖေဖ ေမေမ တို႔ေခတ္က ေကာ္လိပ္ဂ်င္ေန၀င္း၊ တို႔ေခတ္က ေက်ာ္ဟိန္း၊ ဘယ္တူပါ့မလဲေနာ္။
အခုေလ ေျပာရဦးမယ္။ ေျပာစရာ႐ွိတယ္ဆိုတာလဲ ဒါပါပဲေလ။ တခု တို႔ ဘိုးေလးနဲ႔ တူတာ သြားေတြ႔တယ္။ စိတ္ေတာင္မေကာင္းဘူး။
တေန႔က တို႔ အဂၤလိပ္စာ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေနတုန္း၊ ဘိုးေလး တို႔စပြဲနား ေရာက္လာတယ္။ တို႔က အျပင္ဆရာတေယာက္ဆီမွာ က်ဴ႐ွင္ယူေနတယ္ေလ။ ဘိုးေလးက အဂၤလိပ္ဘာသာ သင္ခန္းစာမ်ား ဆိုတဲ့စာအုပ္က " ျဗိတိသွ်ဘားမား စာပံုႏွိပ္တိုက္တြင္ ႐ိုက္ႏွိပ္သည္။ ၁၉၂၃" ဆိုတဲ့ စာလံုးကို ဖတ္ျပၿပီး "အဲဒါ ဘိုးေလးတို႔ ငယ္ငယ္က သင္တဲ့ စာအုပ္ေပါ့၊ ေကာင္းတယ္၊ ႀကိဳးစား" လို႔ ေျပာျပေနတယ္။ ခါတိုင္း ဘိုးေလးတို႔ေခတ္က၊ ဘိုးေလးတို႔ေခတ္ကလို႔ ေျပာရင္ တို႔ကလည္း "(၁၈) ရာစုႏွစ္က ဟာေတြပါ၊ ခုေခတ္က (၂၀) ရာစုေခတ္" လို႔ ခ်က္ခ်င္း ျပန္ေခ်ပလိုက္တာပဲ မဟုတ္လား။ အခုေတာ့ တို႔ ဘာမွ ျပန္မေျပာႏိုင္ပဲ ၿငိမ္ေနတုန္း။ အျပတ္ေခ်ဖို႔ စကားလံုး ႐ွာေနတုန္းေပါ့ေလ။
စိတ္ေတာင္ မေကာင္းပါဘူး...။
တို႔ကပဲ ဘိုးေလးတို႔ (၁၈) ရာစုေခတ္ ေရာက္သြားၿပီလား... ဒါမွမဟုတ္၊ ဘိုးေလးကပဲ တို႔ (၂၀) ရာစုေခတ္ ေရာက္ေနၿပီလား၊ တခုခုေတာ့ တခုခုပဲ။
တို႔ အေၾကာင္းေျပာစရာ႐ွိတယ္ ဆိုတာ ဒါပါပဲ။ သူငယ္ခ်င္းေရ။ လူၾကံဳ ေကာင္းရင္ တို႔ကို ေခ်ာ့ကလက္နဲ႔ စပို႔႐ွပ္ ပို႔လိုက္စမ္းပါေနာ္။

႐ႈမ၀ မဂၢဇင္း၊ စက္တင္ဘာ၊ ၁၉၈၂။